رَبِّ اغْفِرْ، وَارْحَمْ، وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ.
رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ
ઑડિયો લોડ થઈ શક્યો નથી. પછીથી ફરી પ્રયાસ કરો.
૧૧૮) અને કહી દો કે હે મારા પાલનહાર ! તું મને માફ કરી દે અને મારા પર દયા કર અને તું સૌ દયાવાન કરતા વધુ દયાળુ છે.
સૂરાનો અંતિમ આયત. તેમાં «ઇગ્ફિર» (اغْفِرْ) અને «ઇરહમ» (ارْحَمْ) ક્રિયાપદો છે. આ ટૂંકી, મૂળભૂત દુઆમાં પાપોની માફી અને રહેમ વરસાવવાની વિનંતી એકસાથે છે.
શેખ અબ્દુર્રહમાન અસ-સાદીની તફસીર
«અને કહો»: તમારા પાલનહારને ધર્મને તેમના માટે નિખાલસ રાખીને દુઆ કરતાં કહો: «હે મારા પાલનહાર, અમને માફ કરી દે», જેથી તું અમને અપ્રિય બાબતોથી બચાવી લે; અને અમારા પર રહેમ કર, જેથી તારી રહેમત દ્વારા અમને દરેક ભલાઈ સુધી પહોંચાડે. «અને તું સૌ રહેમ કરનારાઓમાં શ્રેષ્ઠ છે»: કોઈ પણ વ્યક્તિ બંદા પર રહેમ કરે, તો અલ્લાહ તેના માટે એ વ્યક્તિ કરતાં વધુ ભલા અને તેના બંદા પર માતા પોતાના બાળક કરતાં પણ વધુ રહેમ કરનાર છે; અને તે બંદા પર તેના પોતાના કરતાં પણ વધુ રહેમ કરનાર છે. અલ્લાહની કૃપા અને ઉપકારથી સૂરા અલ-મુ’મિનૂનનું તફસીર પૂર્ણ થયું.
ઇમામ ઇબ્ન કસીરની તફસીર
તેમના વચન «અને કહો: હે મારા પાલનહાર, માફ કરી દે અને રહેમ કર; અને તું સૌ રહેમ કરનારાઓમાં શ્રેષ્ઠ છે»નો અર્થ એ છે કે અલ્લાહે આ દુઆ કરવાની માર્ગદર્શન આપ્યું છે. જ્યારે «માફી»નો શબ્દ નિરપેક્ષ રીતે વપરાય, ત્યારે તેનો અર્થ પાપને ભૂંસી નાખવો અને તેને લોકોથી ઢાંકી દેવો થાય છે. રહેમનો અર્થ એ છે કે અલ્લાહ બંદાને વચનો અને કાર્યોમાં સાચા માર્ગે રાખે અને તેને તૌફીક આપે. સૂરા અલ-મુ’મિનૂનનું તફસીર અહીં પૂર્ણ થયું.
અલ-બગવીની તફસીર
«અને કહો: હે મારા પાલનહાર, માફ કરી દે અને રહેમ કર; અને તું સૌ રહેમ કરનારાઓમાં શ્રેષ્ઠ છે.»
સહીહ અલ-બુખારી (હદીસ નં. ૬૩૬૮)માં આયિશા (રઝિ.)થી રિવાયત છે કે નબી ﷺ પોતાના સજદાઓમાં વારંવાર માફી અને રહેમની દુઆ કરતા હતા.