তাওবাৰ দুআ আৰু ক্ষমা প্ৰাৰ্থনা
رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا، وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا، وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ.
رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ
অডিঅ’ ল’ড কৰিব নোৱাৰি। পিছত চেষ্টা কৰক।
হে আমাৰ ৰব! আমি নিজৰে প্ৰতি অন্যায় কৰিছো, আৰু যদি তুমি আমাক ক্ষমা কৰি নিদিয়া আৰু আমাৰ প্ৰতি দয়া নকৰা, তেন্তে নিশ্চয় আমি ক্ষতিগ্ৰস্তসকলৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ'ম।
ধৰণ: নিজৰ প্ৰয়োজনীয় অৱস্থা প্ৰকাশ কৰা আৰু গুনাহ স্বীকাৰ কৰা (بِالذَّنْبِ إِقْرَارٌ)। মানৱ ইতিহাসৰ প্ৰথম দুআ, যাৰ জৰিয়তে আল্লাহে আদমক তাওবা কৰিবলৈ শিকাইছিল।
শ্বেইখ আব্দুৰৰহমান আছ-ছাআদীৰ তাফছিৰ
তেতিয়া আল্লাহে তেওঁলোক দুজনক তাওবা কৰাৰ আৰু তাওবা কবুল হোৱাৰ অনুগ্ৰহ দান কৰিলে। তেওঁলোকে গুনাহ স্বীকাৰ কৰিলে আৰু আল্লাহৰ ওচৰত তাৰ ক্ষমা বিচাৰি ক’লে: «হে আমাৰ ৰব! আমি নিজৰ প্ৰতি অন্যায় কৰিছোঁ। যদি তুমি আমাক ক্ষমা নকৰা আৰু আমাৰ প্ৰতি দয়া নকৰা, তেন্তে নিশ্চয় আমি ক্ষতিগ্ৰস্তসকলৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ম»।
অৰ্থাৎ, আমি সেই কামটো কৰিলোঁ, যিটোৰ পৰা তুমি আমাক নিষেধ কৰিছিলা; গুনাহ কৰি আমি নিজৰেই ক্ষতি কৰিলোঁ। যদি তুমি গুনাহৰ প্ৰভাৱ আৰু তাৰ শাস্তি মচি পেলাই আমাক ক্ষমা নকৰা, আৰু তাওবা কবুল কৰি এনে ভুলৰ পৰা আমাক ৰক্ষা কৰি আমাৰ প্ৰতি দয়া নকৰা, তেন্তে আমি ক্ষতিগ্ৰস্ত হ’ম। আল্লাহে তেওঁলোক দুজনক সেই গুনাহৰ বাবে ক্ষমা কৰিলে। «আৰু আদমে তেওঁৰ ৰব্বীৰ অবাধ্যতা কৰিলে, ফলত তেওঁ পথভ্ৰষ্ট হ’ল।
তাৰ পিছত তেওঁৰ ৰব্বীয়ে তেওঁক মনোনীত কৰিলে, তেওঁৰ তাওবা কবুল কৰিলে আৰু তেওঁক সৎপথ দেখুৱালে»। (ত্বা-হা ২০:১২১–১২২) আনহাতে ইবলীছ নিজৰ সীমালংঘনত অটল থাকিল আৰু অবাধ্যতা ত্যাগ নকৰিলে। আদমৰ দৰে যিজনে গুনাহ সংঘটিত হ’লে সেই গুনাহ স্বীকাৰ কৰে, ক্ষমা বিচাৰে, অনুতপ্ত হয় আৰু গুনাহৰ পৰা আঁতৰি আহে—তেওঁৰ ৰব্বীয়ে তেওঁক মনোনীত কৰে আৰু সৎপথ দেখুৱায়। আৰু যিজনে ইবলীছৰ দৰে গুনাহ কৰাৰ পিছতো পাপকৰ্ম বঢ়াই গৈ থাকে, তেওঁ আল্লাহৰ পৰা কেৱল অধিক দূৰলৈহে আঁতৰি যায়।
ইমাম ইবন কছীৰৰ তাফছিৰ
আদ-দাহহাকে তেওঁৰ এই বাণীৰ বিষয়ে কৈছে: «হে আমাৰ ৰব! আমি নিজৰ প্ৰতি অন্যায় কৰিছোঁ, আৰু যদি তুমি আমাক ক্ষমা নকৰা আৰু আমাৰ প্ৰতি দয়া নকৰা, তেন্তে নিশ্চয় আমি ক্ষতিগ্ৰস্তসকলৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ম»—এইবোৰেই সেই বাক্য, যিবোৰ আদমে তেওঁৰ ৰব্ব আল্লাহৰ পৰা লাভ কৰিছিল।
আল-বাগাৱীৰ তাফছিৰ
«তেওঁলোকে দুয়োজনে ক’লে: ‘হে আমাৰ ৰব! আমি নিজৰ প্ৰতি অন্যায় কৰিছোঁ, আৰু যদি তুমি আমাক ক্ষমা নকৰা আৰু আমাৰ প্ৰতি দয়া নকৰা, তেন্তে নিশ্চয় আমি ক্ষতিগ্ৰস্তসকলৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ’ম।’»
আল-হাকিমৰ «আল-মুস্তাদৰাক» গ্ৰন্থত (২/৩৭৫) আদমে জান্নাতৰ পৰা ওলাই অহাৰ পিছত কান্দি কান্দি এই বাক্যসমূহ উচ্চাৰণ কৰা সম্পৰ্কে বৰ্ণনা কৰা ৰিৱায়তসমূহ উল্লেখ কৰা হৈছে।