رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا، وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا، وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ.
رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ
Аудиоро бор кардан нашуд. Баъдтар кӯшиш кунед.
«Парвардигоро, мо [бо сарпечӣ аз дастурат] ба хештан ситам кардаем ва агар моро наёмурзӣ ва бар мо раҳм накунӣ, ҳатман, аз зиёнкорон хоҳем буд»
Шакл: баён кардани ҳолати ниёзмандӣ ва иқрор ба гуноҳ (الإقرار بالذنب). Аввалин дуо дар таърихи башарият аст, ки Аллоҳ онро ба Одам омӯхт, то тавба кунад.
Тафсири шайх Абдурраҳмон ас-Саъдӣ
Пас аз он Аллоҳ ба он ду тавфиқи тавба ва пазируфтани онро ато кард. Онҳо ба гуноҳ иқрор шуданд ва аз Аллоҳ омурзиши онро хостанду гуфтанд: «Парвардигоро, мо ба хештан ситам кардем ва агар моро наёмурзӣ ва бар мо раҳм накунӣ, ҳатман аз зиёнкорон хоҳем буд». Яъне: «Мо гуноҳеро анҷом додем, ки моро аз он боздошта будӣ ва бо содир кардани гуноҳ ба хештан ситам кардем. Агар гуноҳро набахшӣ ва асар ва ҷазои онро аз байн набарӣ, ва бо пазируфтани тавба ва нигоҳ доштан аз чунин хатоҳоро бар мо раҳм накунӣ, сабаби зиёнро барои худ фароҳам овардаем».
Пас Аллоҳ он дуро омурзид. «Одам аз Парвардигораш сарпечӣ кард ва ба хато рафт. Сипас Парвардигораш ӯро баргузид, тавбаашро пазируфт ва ҳидояташ кард» (Тоҳо, 20:121–122). Дар ҳоле ки Иблис бар саркашии худ идома медод ва аз нофармонӣ даст намекашид.
Ҳар кас дар иқрор ба гуноҳ, талаби омурзиш, пушаймонӣ ва даст кашидан аз гуноҳ — ҳангоме ки аз ӯ гуноҳе сар мезанад — ба Одам пайравӣ кунад, Парвардигораш ӯро баргузида, ҳидоят мекунад. Ва ҳар кас ҳангоми содир кардани гуноҳ ба Иблис монанд бошад ва ҳамчунон ба гуноҳон афзояд, ҷуз дурӣ аз Аллоҳ чизе ба ӯ афзуда намешавад.
Тафсири имом Ибни Касир
Заҳҳок ибни Музоҳим дар бораи сухани Аллоҳ: «Парвардигоро, мо ба хештан ситам кардем ва агар моро наёмурзӣ ва бар мо раҳм накунӣ, ҳатман аз зиёнкорон хоҳем буд» гуфтааст: «Ин ҳамон калимаҳое ҳастанд, ки Одам аз Парвардигораш, Ӯ азза ва ҷалла, фаро гирифт».
Тафсири ал-Бағавӣ
«Он ду гуфтанд: “Парвардигоро, мо ба хештан ситам кардем ва агар моро наёмурзӣ ва бар мо раҳм накунӣ, ҳатман аз зиёнкорон хоҳем буд”» (Аъроф, 7:23).
Дар «Ал-Мустадрак»-и Ҳоким (2/375) ривоятҳое нақл шудаанд, ки дар онҳо омадааст: Одам баъд аз тарки Биҳишт гиря мекард ва ин калимаҳоро мегуфт.