Тообо жана күнөөнү моюнга алуу
رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا، وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا، وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ.
رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ
Аудио жүктөлгөн жок. Кийинчерээк кайталап көрүңүз.
О, Раббибиз! Өзүбүзгө зулум кылып алдык! Эми, Сен бизди кечирбесең жана ырайым кылбасаң зыян тартуучулардан болуп калабыз.
Түрү: муктаждык абалын баяндоо жана күнөөнү моюнга алуу (بِالذَّنْبِ إِقْرَارٌ). Бул — адамзат тарыхындагы Аллах Адамга тообо кылуу үчүн үйрөткөн алгачкы дуба.
Шейх Абдуррахман ас-Саадинин тафсири
Ошондо Аллах экөөнө тообо кылууну насип кылып, аны кабыл алды. Экөө күнөөлөрүн мойнуна алып, Аллахтан кечирим сурашты да: «Оо, Раббибиз! Биз өзүбүзгө зулум кылдык. Эгер бизди кечирбесең жана ырайым кылбасаң, анда, албетте, зыян тарткандардан болуп калабыз», — дешти.
Башкача айтканда, алар: «Биз Сен тыйган күнөөнү кылдык жана аны жасоо менен өзүбүзгө зыян келтирдик. Эгер күнөөнүн изин жана жазасын өчүрүү аркылуу бизди кечирбесең, ошондой күнөөлөргө кайра баруудан сактап, тообобузду кабыл алуу жана күнөөлөрдөн аман кылуу менен бизге ырайым кылбасаң, анда кыйроого алып баруучу себепти өзүбүз жасаган болобуз», — дешти. Аллах экөөнү ошол күнөөсү үчүн кечирди. «Адам Раббисине каршы чыгып, жолдон адашты.
Андан соң Раббиси аны тандап, тообосун кабыл алып, туура жолго салды» (Та Ха, 20:121–122). Ал эми Иблис чектен чыгуусун улантып, баш ийбестигинен кайткан жок. Ким күнөө кылганда Адамга окшоп күнөөсүн моюнга алып, кечирим сурап, өкүнүп жана андан баш тартса, Раббиси аны тандап, туура жолго салат. Ал эми күнөө кылганда Иблиске окшоп, күнөөлөрүн улам көбөйткөн адам Аллахтан улам алыстай берет.
Имам Ибн Касирдин тафсири
Ад-Даххак ибн Музахим Аллах Тааланын: «Оо, Раббибиз! Биз өзүбүзгө зулум кылдык. Эгер бизди кечирбесең жана ырайым кылбасаң, анда зыян тарткандардан болобуз» деген сөздөрү тууралуу: «Булар Адам Раббисинен алган сөздөр», — деген.
Аль-Багавинин тафсири
«Экөө: “Оо, Раббибиз! Биз өзүбүзгө зулум кылдык. Эгер бизди кечирбесең жана ырайым кылбасаң, анда, албетте, зыян тарткандардан болобуз”, — дешти» (Аьраф, 7:23).
Аль-Хакимдин «Аль-Мустадрак» китебинде (2/375) Адам Бейиштен чыккандан кийин ыйлап, ушул сөздөрдү айткандыгы тууралуу риваяттар келтирилет.