رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا، وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا، وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ.
رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ
Ses yüklenemedi. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.
Ey Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik. Eğer bizi bağışlamaz ve bize acımazsan mutlaka ziyan edenlerden oluruz.
Biçim: İhtiyaç hâlinin anlatılması ve günahın itiraf edilmesi (بِالذنبِ إِقْرَارٌ). İnsanlık tarihindeki, Allah’ın Âdem’e tevbe etmesi için öğrettiği ilk duadır.
Şeyh Abdurrahman es-Sa'dî'nin tefsiri
İşte o vakit Yüce Allah onlara hem tevbe etmeyi hem de tevbelerinin kabul edilmesi nimetini lütfetti. Onlar da günahlarını itiraf ettiler ve Yüce Allah’tan bağışlanma dileyerek şöyle dediler: “Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik…” Yani biz, hakkında bizi uyarmuş olduğun günahı işledik, bu günahı işlemekle de kendimize zarar verdik, hüsrana uğramaya sebep olan bir iş işledik. Eğer bu günahın izini silmek ve cezasını affetmek sureti ile “bizi bağışlamaz”, tevbemizi kabul ederek ve buna benzer başka günahlardan yana esenlik vererek “bize merhamet” buyurmayacak olursan hiç şüphesiz biz “zarara uğrayanlardan oluruz.”
Yüce Allah da onların bu günahlarını bağışladı: “Adem, Rabbine karşı geldi ve şaşırdı. Sonra Rabbi onu seçti, tevbesini kabul etti ve onu doğruya iletti.” (Taha, 20/121-122) Bununla birlikte İblis azgınlığını devam ettirmekte ve isyanından vazgeçmemektedir. Bu yüzden her kim günah işlediği takdirde günahını itiraf etmek, mağfiret dilemek, pişmanlık duymak, günahından vazgeçmek suretiyle Adem’e benzeyecek olursa Rabbi onu seçer ve onu doğruya iletir.
Her kim de günah işleyip masiyetlerini daha da artırmak sureti ile İblis’e benzeyecek olursa hiç şüphesiz o kimse de bu tutumu ile ancak Allah’tan uzaklaşmasını artırmış olacaktır.
İmam İbn Kesîr'in tefsiri
İbn Kesîr şöyle belirtir: “Bunlar, Âdem’in Rabbinden aldığı o sözlerdir (kelimât). Bakara sûresinin 2:37. âyetinde de bildirildiği üzere Allah onun tevbesini kabul etmiştir.”
Baghawî Tefsiri
“İkisi şöyle dedi: ‘Rabbimiz! Kendimize zulmettik (yasak ağacın meyvesini yiyerek)…’ Bu itaatsizlikle kendilerine zarar verdiler. ‘…Eğer bizi bağışlamaz ve bize merhamet etmezsen, mutlaka ziyana uğrayanlardan olacağız’… yani helâk olanlardan.”
Hâkim’in el-Müstedrek’inde (2/375), Âdem’in cennetten çıktıktan sonra ağlayıp bu sözleri söylediğine dair rivayetler aktarılır.