Файдалы ғилемде арттырыу доғаһы

Шәйех Әбдуррахман әс-Сәғди тәфсире

Шәйех әс-Сәғди: «Ғилем — иң бөйөк ниғмәт. Кешенең Аллаһ, Уның дине һәм аяттары хаҡындағы файҙалы ғилеме ни тиклем күберәк булһа, уның Аллаһтан ҡурҡыуы, хикмәте һәм дәрәжәһе лә шул тиклем юғарыраҡ була», — тип яҙа.

Имам Ибн Кәсир тәфсире

Ибн Кәсир: «Мөхәммәт пәйғәмбәр файҙалы ғилемде арттырыуҙы һәр ваҡыт һораған һәм файҙаһыҙ ғилемдән һаҡлауҙы үтенгән», — тип белдерә.

Әл-Багави тәфсире

«…Аллаһ — бөйөк, Хаким, Хаҡ…» Аллаһты инҡар итеүселәрҙең танырға теләмәүенән һәм мөшриктәрҙең Уның хаҡында әйткән һүҙҙәренән Аллаһ бөйөктөр.

«…Ҡөрьән менән ашыҡма…» Бында шуны күҙ уңында тоталар: Джибрил Ҡөрьән менән төшкәндә, Пәйғәмбәр (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) Джибрил үҙе уҡырға теләгәнде тамамлағансы уҡый башларға ашыҡҡан. Ул бер нәмәне төшөрөп ҡалдырыуҙан йәки онотоуҙан ҡурҡып шулай эшләгән, әммә Аллаһ Тәғәлә уға: «…Ҡөрьән менән ашыҡма…», йәғни уны уҡығанда ашыҡма, — тип тыйған.

«…Уның һиңә вәхи ителеүе тамамланғансы…» йәғни Джибрил аяттарҙы еткереп бөтөргәнсе. Быға оҡшаш аят: «Уны (Ҡөрьәнде) ҡабул итеү өсөн телеңде ҡуҙғатма…» («әл-Ҡийәмә» сүрәһе, 16-сы аят).

Йәҡуб «нәқды» («Беҙ тамамлайбыҙ») һүҙен нүн хәрефен фәтхә менән, «д» хәрефен кәсрә менән уҡый, ә «үәхйәху» («Уның вәхи ителеүе») тип әйтә.

Мүджәһид һәм Ҡатәдә: «Уны сәхәбәләреңә өйрәтмә һәм мәғәнәһе һиңә аңлатылғансы уларға уҡып күрһәтмә», — тигәндәр.

«…Һәм әйт: “Раббым, ғилемемде арттыр!”…» йәғни Ҡөрьән һәм уның мәғәнәләре аша. Тағы бер фекер буйынса, был — булған ғилемгә өҫтәп ғилем һорау.

Ибн Мәсғүд был аятты уҡығанда: «Эй, Аллаһ, иманымды һәм инаныуымды арттыр», — тип әйтә торған булған.