Ибраһимдың һуңғы Рәсүл хаҡындағы доғаһы
رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ، وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ، وَالْحِكْمَةَ، وَيُزَكِّيهِمْ، إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ.
رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
Аудионы йөкләп булманы. Һуңыраҡ ҡабатлап ҡарағыҙ.
Эй Раббыбыҙ! Улар араһына үҙҙәренән бер Рәсүл ебәр: ул уларға Һинең аяттарыңды уҡыр, уларҙы Китапҡа һәм хикмәткә өйрәтер, уларҙы сафлар. Ысынлап та, Һин — Ҡөҙрәтле, Хикмәтле.
Формаһы: «ибъас» (ابْعَثْ) — бойороҡ һөйкәлеше. Был — Ибраһимдың һуңғы Рәсүл Мөхәммәтте (Аллаһтың уға салауаты һәм сәләме булһын) ебәреүҙе һорап ҡылған доғаһы. Ул доғаның емештәре быуаттар үткәс тә күренергә мөмкинлеген күрһәтә.
Шәйех Әбдуррахман әс-Сәғди тәфсире
Шәйех әс-Сәғди былай тип яҙа: «Аллаһ Ибраһимдың был доғаһына күп быуаттар үткәс, Мөхәммәтте ғәрәп халҡына һәм бөтә кешелеккә ебәреп яуап бирҙе. Сафланыу йөрәктәрҙе ширк ғәмәленән таҙартыуҙы аңлата, ә хикмәт — Сөннәтте белеү».
Имам Ибн Кәсир тәфсире
Ибн Кәсир Аллаһтың Рәсүленең: «Мин — атайым Ибраһимдың доғаһының ғәмәлгә ашыуы һәм ҡәрҙәшем Ғисаның һөйөнсөһө», — тигән һүҙҙәрен килтерә (Имам Әхмәт «Мүснәд»ендә риүәйәт иткән, 4/127).
Әл-Багави тәфсире
«…Эй Раббыбыҙ! Улар араһында…» — йәғни Ибраһим менән Исмәғилдең тоҡомонан булған, Аллаһҡа буйһонған йәмәғәт араһында. Бер фекер буйынса, Мәккә халҡы араһында.
«…уларҙан үҙҙәренән бер Рәсүл…» — йәғни уларҙың үҙҙәре араһынан ебәрелгән. Бында Мөхәммәт (Аллаһтың уға салауаты һәм сәләме булһын) күҙ уңында тотола. «…уларға уҡыр…» — уҡыр.
«…Һинең аяттарыңды…» — Һинең Китабыңды, йәғни Ҡөрьәнде. Ҡөрьән аяты — тамамланғанға тиклемге бәйле һүҙҙәр. Бер фекер буйынса, ул хәрефтәр йыйылмаһы. «Кешеләр үҙҙәренең йыйылыштары менән сыҡты», йәғни төркөмдәре менән, тип әйтәләр. «…һәм уларҙы Китапҡа өйрәтер…» — йәғни Ҡөрьәнгә.
«…һәм хикмәткә…» — Мүжәһид: «Ҡөрьәнде аңлауға», — тигән. Мүҡатил: «Ҡөрьәндәге өгөт-нәсихәттәргә һәм хөкөмдәргә», — тигән. Ибн Ҡутәйбә: «Был — белем һәм ғәмәлдәр. Кеше уларҙың икеһен дә берләштермәй тороп, хикмәт эйәһе булмаҫ», — тигән.
Бер фекер буйынса, был — Сөннәт һәм хөкөмдәр. Икенсе фекер буйынса, был — суд ҡарарҙары. Тағы бер фекер буйынса, хикмәт — иман мәсьәләләрен тәрән аңлау (фикһ). Әбү Бәкер ибн Дүрәйд: «Һиңә нәсихәт биргән, изгелеккә саҡырған йәки яуызлыҡтан тыйған һәр һүҙ — хикмәт», — тигән.
«…һәм уларҙы сафлар…» — йәғни уларҙы ширктан һәм гонаһтарҙан таҙартыр. Бер фекер буйынса, уларҙың малынан фарыз булған зәкәтте алыр. Ибн Ҡайсан: «Әгәр улар пәйғәмбәрҙәрҙең үҙҙәренә хаҡты еткереүен раҫлап шаһитлыҡ итһәләр, ул Ҡиәмәт көнөндә уларҙың ғәҙел булғаны хаҡында шаһитлыҡ бирер. Был — “таҙартыу”, йәғни уларҙың ғәҙеллеген таныу», — тигән.
«…(сөнки) Һин, ысынлап та, Ҡөҙрәтле, Хикмәтле!» Ибн Ғәббәс: «Әл-Ғәзиз — Уға оҡшаш бер кем дә булмаған Зат», — тигән.
Имам Әхмәттең «Мүснәд»ендә (№ 17163) сәхәбәләрҙең Пәйғәмбәрҙән: «Үҙең тураһында һөйлә беҙгә!» — тип һорауы риүәйәт ителә. Ул: «Мин — атайым Ибраһимдың доғаһы…» — тип яуап бирә.