Молба за испраќање Пратеник

Тефсир на шејх Абдуррахман ас-Саади

(Господару наш, испрати меѓу нив) — односно, меѓу нашето потомство — (Пратеник од нив), за да биде повисок неговиот степен, за тие да му се покорат и вистински да го запознаат. (Кој ќе им ги кажува Твоите ајети) со зборови, ќе ги памети и ќе им помага и тие да ги запомнат; (и ќе ги поучува за Книгата и мудроста) во поглед на нивното значење; (и ќе ги прочисти) воспитувајќи ги да прават добри дела и да се одрекуваат од лошите дела, кои не ги прочистуваат душите.

(Навистина, Ти си Силниот) — Оној што владее со сè и на чија моќ ништо не може да ѝ се спротивстави; (Мудриот) — Оној што ги поставува работите на нивното соодветно место. Затоа, со Твојата моќ и мудрост, испрати им го овој Пратеник. Аллах им ја услиша молбата и го испрати овој благороден Пратеник, преку кого се смилуваше особено на потомството на Ибрахим и Исмаил, а општо на сите созданија. Затоа тој (мир над него) рекол: „Јас сум молбата на татко ми Ибрахим“.

А откако Аллах му укажа толкава почест на Ибрахим и ги спомна неговите совршени својства, Возвишениот Аллах рече:

Тефсир на имамот Ибн Касир

Возвишениот Аллах известува за довршувањето на молбата на Ибрахим за жителите на Светилиштето: тој побарал Аллах да им испрати Пратеник од нив, од потомството на Ибрахим. Оваа услишана молба се совпаднала со претходната Аллахова одредба да го избере Мухамед (Аллаховите благослов и мир над него) за Пратеник меѓу неписмените, а потоа и за сите други народи — меѓу луѓето и џините.

Како што рекол имам Ахмед: ни пренесе Абдуррахман ибн Махди, нему Муавија ибн Салих, од Саид ибн Сувајд ел-Келби, од Абдул-А‘ла ибн Хилал ес-Сулами, од Ирбад ибн Сарија, дека Аллаховиот Пратеник (мир над него) рекол: „Јас кај Аллах сум запишан како последниот од пратениците уште додека Адам бил во глина. Ќе ве известам за почетокот на тоа: молбата на татко ми Ибрахим, радосната вест на Иса за мене и сонот што го видела мајка ми. Така и мајките на пратениците гледаат соништа.“

Истото го пренеле и Ибн Вахб, ел-Лејс и писарот на Ибн Вахб, Абдуллах ибн Салих, од Муавија ибн Салих; а во пренесувањето од Саид ибн Сувајд му се придружил и Ебу Бекр ибн Еби Мерјем.

Имам Ахмед, исто така, рекол: ни пренесе Ебул-Надр, нему ел-Фереџ, нему Лукман ибн Амир, кој рекол: го слушнав Ебу Умаме да вели: „Му реков: ‘О, Аллахов Пратенику, како започна твојата мисија?’ Тој одговори: ‘Молбата на татко ми Ибрахим, радосната вест на Иса за мене и тоа што мајка ми видела како од неа излегува светлина, од која се осветлиле дворците на Шам.’“ Намерата е дека првиот што го најавил и го прочул спомнувањето на Мухамед меѓу луѓето бил Ибрахим (мир над него).

Неговото име не престанувало да се спомнува, било познато и широко распространето меѓу луѓето, сè додека последниот од пратениците на синовите Израилови, Иса ибн Мерјем (мир над него), не го изговорил јасно неговото име. Тој им се обратил на синовите Израилови: „Јас сум Аллахов Пратеник кај вас, да ја потврдам Тевратот објавен пред мене и да ви донесам радосна вест за Пратеникот што ќе дојде по мене, чие име е Ахмед“ (ес-Сафф, 6). Затоа во овој хадис рекол: „Молбата на татко ми Ибрахим и радосната вест на Иса ибн Мерјем“.

А зборовите: „Мајка ми видела како од неа излегува светлина, од која се осветлиле дворците на Шам“ — се кажува дека станува збор за сон што го видела кога го носела во утробата. Таа им го раскажала на својот народ, па настанот се проширил и станал познат меѓу нив; тоа било предзнак. Посебното спомнување на Шам како место до кое допрела неговата светлина укажува дека неговата вера таму ќе се утврди и зацврсти. Затоа, на крајот на времето, Шам ќе биде прибежиште на исламот и неговите следбеници, а Иса ибн Мерјем ќе слезе во Дамаск, кај неговото бело источно минаре.

Во двата Сахиха се пренесува: „Во мојот уммет постојано ќе има група што ќе се држи до вистината; нема да им наштети оној што ќе ги напушти, ниту оној што ќе им се спротивстави, сè додека не настапи Аллаховата одредба, а тие ќе останат такви.“ Во Сахихот на ел-Бухари стои: „А тие ќе бидат во Шам.“

Ебу Џафер ер-Рази пренесува од ер-Раби‘ ибн Енес, од Ебул-Алија, за зборовите (Господару наш, испрати меѓу нив Пратеник од нив): „Тоа значи: умметот на Мухамед (мир над него).“ Му било речено: „Твојата молба е услишана; тоа ќе се случи на крајот на времето.“ Истото го кажале и ес-Суди и Катада.

Зборовите на Возвишениот (и ќе ги поучува за Книгата) значат: за Куранот; а (и мудроста) значи: за суннетот. Така рекле ел-Хасан, Катада, Мукатил ибн Хајјан, Ебу Малик и други. Се вели и дека значи разбирање на верата, а овие толкувања не се во противречност.

За зборовите (и ќе ги прочисти), Али ибн Еби Талха пренесува од Ибн Аббас: „Тоа значи: покорност кон Аллах и искреност.“ Мухамед ибн Исхак, толкувајќи ги зборовите (и ќе ги поучува за Книгата и мудроста), рекол: „Ќе ги поучува на доброто за да го практикуваат, а на злото за да го избегнуваат. Ќе ги известува дека Аллах е задоволен со нив кога ќе Му бидат покорни, ќе Му се покоруваат колку што можат повеќе и ќе го избегнуваат она што Тој го презира, од непокорност кон Него.“

Зборовите (Навистина, Ти си Силниот, Мудриот) значат: Силниот, Кого ништо не може да Го надвладее, и Кој е способен за сè; Мудриот во Своите дела и зборови, Кој ги поставува работите на нивното соодветно место, со мудрост и правда. (ес-Сафф, 6).

Тефсир на ал-Багави

(Испрати меѓу нив) — односно, меѓу муслиманскиот уммет од потомството на Ибрахим и Исмаил. Се вели и дека станува збор за жителите на Мека. (Пратеник од нив) значи: испратен Пратеник; се мисли на Мухамед (Аллаховиот благослов и мир над него).

Ни пренесе ес-Сејид Ебул-Касим Али ибн Муса ел-Мусави, нему Ебу Бекр Ахмед ибн Мухамед ибн Аббас ел-Балхи, нему имамот Ебу Сулејман Хамд ибн Мухамед ибн Ибрахим ел-Хаттаби, нему Мухамед ибн ел-Мекки, нему Исхак ибн Ибрахим, нему внукот на Ибн Вахб, нему неговиот чичко, нему Муавија, од Салих, од Саид ибн Сувајд, од Абдул-А‘ла ибн Хилал ес-Сулами, од Ирбад ибн Сарија, од Аллаховиот Пратеник (мир над него), дека рекол: „Кај Аллах сум запишан како последниот од пратениците уште додека Адам бил во глина.

Ќе ви кажам за почетокот на мојата мисија: јас сум молбата на Ибрахим, радосната вест на Иса и сонот на мајка ми што го видела кога ме родила: од неа излегла светлина, од која се осветлиле дворците на Шам.“ Со зборовите „молбата на Ибрахим“ се мисли на оваа молба: тој побарал да биде испратен Пратеник меѓу синовите на Исмаил. Ибн Аббас рекол: „Сите пратеници се од синовите Израилови, освен десетмина: Нух, Худ, Салих, Шу‘ајб, Лут, Ибрахим, Исмаил, Исхак, Ја‘куб и Мухамед — Аллаховите благослов и мир над сите нив.“

(Ќе им ги кажува) значи: ќе ги чита. (Твоите ајети) — Твојата Книга, односно Куранот. Ајетот од Куранот е поврзан говор што продолжува до својот завршеток. Се вели и дека „ајет“ е група букви; така се вели: „Луѓето излегоа со својот ајет“, односно во својата група.

(И ќе ги поучува за Книгата) значи: за Куранот. А (мудроста), според Муџахид, е „разбирањето на Куранот“. Мукатил рекол: „Тоа се поуките на Куранот и прописите што се содржани во него.“ Ибн Кутајба рекол: „Тоа се знаењето и практикувањето; човекот не може да биде мудар сè додека не ги обедини.“

Се вели и дека мудроста е суннетот, прописите и судството, или разбирањето на верата. Ебу Бекр ибн Дурејд рекол: „Секој збор што те поучува, те повикува кон благородно дело или те одвраќа од нешто лошо е мудрост.“

(И ќе ги прочисти) — односно, ќе ги очисти од ширкот и гревовите. Се вели и дека ќе ја зема закатата од нивниот имот. Ибн Кејсан рекол: „Ќе посведочи во нивна полза на Судниот ден за нивната праведност, кога ќе сведочат дека пратениците ја пренеле пораката.“ Тоа е од значењето на прочистување, односно прогласување некого за праведен.

(Навистина, Ти си Силниот, Мудриот). Ибн Аббас рекол: „Силниот е Оној кому нема сличен.“ Ел-Келби рекол: „Одмаздникот; доказ за тоа се зборовите на Возвишениот: ‘А Аллах е Силен и Одмаздник’“ (Али Имран, 4). Се вели и дека значи Оној што е недостижен, до Кого рацете не допираат и до Кого ништо не може да стигне; се вели и дека значи Моќниот, бидејќи силата значи моќ.

Возвишениот Аллах рекол: „И ги зајакнавме со трет“ (Ја Син, 14), односно: ги зајакнавме. Се вели и дека значи Победникот, врз основа на Неговите зборови: „И тој ме надвладеа во говорот“ (Сад, 23). Во поговорката се вели: „Кој ќе надвладее, тој ќе земе.“