Prośba o posłannika dla potomków

Tafsir szejka Abdurrahmana as-Saʿdiego

(„Panie nasz, poślij wśród nich”) — to znaczy: wśród naszego potomstwa — („posłańca spośród nich”), aby podnieść ich rangę, aby byli mu posłuszni i aby poznali go prawdziwym poznaniem. („Który będzie im recytował Twoje znaki”) — odczytując je, zapamiętując i ucząc ich ich na pamięć. („I będzie ich nauczał Księgi i mądrości”) — ich znaczenia. („I będzie ich oczyszczał”) — wychowując ich do dobrych uczynków i odwodząc od nagannych, przez które dusze nie mogą zostać oczyszczone.

(„Zaprawdę, Ty jesteś Potężny”) — to znaczy: panujesz nad wszystkim i nic nie może oprzeć się Twojej mocy. („Mądry”) — stawiasz wszystko na właściwym miejscu. A zatem przez Swoją potęgę i mądrość poślij wśród nich tego posłańca. Bóg odpowiedział na ich prośbę i posłał tego szlachetnego Posłańca, przez którego okazał miłosierdzie szczególnie ich potomkom, a ogólnie wszystkim stworzeniom.

Dlatego Prorok (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim) powiedział: „Jestem spełnioną prośbą mojego ojca Ibrahima”. A gdy Bóg tak wielce uhonorował Ibrahima i wspomniał o jego doskonałych przymiotach, powiedział:

Tafsir imama Ibn Kathira

Najwyższy Bóg opowiada o tym, jak Ibrahim dopełnił swej prośby za mieszkańców Świętego Domu: prosił, aby Bóg posłał wśród nich posłańca spośród nich, czyli z potomstwa Ibrahima. Ta wysłuchana prośba była zgodna z wcześniejszym wyrokiem Boga, który wybrał Muhammada (błogosławieństwo i pokój z nim) na posłańca do niepiśmiennych, a także do wszystkich pozostałych ludzi i dżinnów, zarówno Arabów, jak i nie-Arabów.

Imam Ahmad powiedział: Przekazał nam ʿAbd ar-Rahman ibn Mahdi: przekazał nam Muʿawija ibn Salih, od Saʿida ibn Suwayda al-Kalbiego, od ʿAbd al-Aʿla ibn Hilala as-Sulamiego, od al-ʿIrbada ibn Sariyji, który powiedział: Wysłannik Allaha (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim) rzekł: „Zaprawdę, u Boga jestem Pieczęcią Proroków, gdy Adam był jeszcze powalony w swojej glinie. Powiadomię was o początku tej sprawy: była nim prośba mojego ojca Ibrahima, dobra wieść Jezusa o mnie oraz wizja, którą ujrzała moja matka. Podobne wizje miały matki proroków”.

Podobną relację przekazali Ibn Wahb, al-Lajs i jego sekretarz ʿAbd Allah ibn Salih od Muʿawiji ibn Saliha; potwierdził ją także Abu Bakr ibn Abi Maryam, przekazując ją od Saʿida ibn Suwayda.

Imam Ahmad przekazał również: Opowiedział nam Abu an-Nadr: opowiedział nam al-Faradż: opowiedział nam Lukman ibn ʿAmir: Słyszałem Abu Umamę mówiącego: Zapytałem: „Wysłanniku Allaha, od czego zaczęła się twoja sprawa?”. Odpowiedział: „Od prośby mojego ojca Ibrahima, dobrej wieści Jezusa o mnie oraz od tego, że moja matka zobaczyła, iż wyszedł z niej blask, który oświetlił pałace Syrii”. Chodzi o to, że pierwszym, który zapowiedział jego przyjście i rozsławił go wśród ludzi, był Ibrahim (pokój z nim).

Jego imię nieustannie wspominano i rozgłaszano, aż wprost ogłosił je ostatni z proroków synów Izraela, spokrewniony z nimi — Jezus, syn Marii (pokój z nim). Wystąpił on przed synami Izraela i powiedział: „Zaprawdę, jestem posłańcem Allaha do was, potwierdzającym to, co było przede mną z Tory, i zwiastującym posłańca, który przyjdzie po mnie, a którego imię będzie Ahmad” (As-Saff, 61:6). Dlatego w tym hadisie powiedział: „Prośba mojego ojca Ibrahima i dobra wieść Jezusa, syna Marii”.

Jego słowa: „Moja matka zobaczyła, że wyszedł z niej blask, który oświetlił pałace Syrii” — powiedziano, że była to wizja senna, którą ujrzała, gdy nosiła go w łonie. Opowiedziała o niej swojemu ludowi, więc wieść rozeszła się i stała powszechnie znana. Było to przygotowanie [na jego przyjście]. Wyróżnienie Syrii jako miejsca, do którego dotarł jego blask, wskazuje, że jego religia zakorzeni się i umocni na ziemiach Syrii.

Dlatego pod koniec czasów Syria stanie się schronieniem islamu i jego wyznawców. Tam zstąpi Jezus, syn Marii, w Damaszku, przy jego wschodnim, białym minarecie. W obu zbiorach sahih przekazano: „Wciąż będzie istnieć grupa z mojej wspólnoty, jawnie trzymająca się prawdy. Nie zaszkodzi jej ten, kto ją opuści, ani ten, kto się jej sprzeciwi, aż nadejdzie rozkaz Boga, a oni nadal będą tacy”. W Sahih al-Buchari dodano: „Będą oni w Syrii”.

Abu Dżaʿfar ar-Razi przekazał od ar-Rabiʿa ibn Anasa, od Abu al-ʿAlijji, że w odniesieniu do słów: („Panie nasz, poślij wśród nich posłańca”) chodzi o wspólnotę Muhammada (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim). Powiedziano mu: „Twoja prośba została wysłuchana i stanie się to pod koniec czasów”. Podobnie powiedzieli as-Suddi i Katada.

Słowa Najwyższego: („I będzie ich nauczał Księgi”) oznaczają Koran, a („i mądrości”) — sunnę. Tak powiedzieli al-Hasan, Katada, Mukatil ibn Hajjan, Abu Malik i inni. Powiedziano też, że chodzi o rozumienie religii. Nie ma między tymi objaśnieniami sprzeczności.

(„I będzie ich oczyszczał”). ʿAli ibn Abi Talha przekazał od Ibn ʿAbbasa, że oznacza to posłuszeństwo Bogu i szczerość. Muhammad ibn Ishaq powiedział o słowach („i będzie ich nauczał Księgi i mądrości”): będzie ich uczył dobra, aby je czynili, i zła, aby go unikali; będzie ich powiadamiał, że Bóg jest z nich zadowolony, jeśli są Mu posłuszni i pomnażają posłuszeństwo wobec Niego, oraz że nie podoba Mu się, gdy popełniają zakazane przez Niego grzechy.

Słowa: („Zaprawdę, Ty jesteś Potężny, Mądry”) oznaczają: Potężny, którego nic nie jest w stanie obezwładnić, mający moc nad każdą rzeczą; Mądry w Swoich czynach i słowach, stawiający każdą rzecz we właściwym miejscu — kierujący się mądrością i sprawiedliwością. As-Saff, 61:6.

Tafsir al-Baghawiego

(„Panie nasz, poślij wśród nich”) — to znaczy: wśród muzułmańskiej wspólnoty wywodzącej się z potomstwa Ibrahima i Ismaʿila. Powiedziano też: chodzi o mieszkańców Mekki. („Posłańca spośród nich”) — to znaczy wysłannika; chodzi o Muhammada (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim).

Przekazał nam as-Sajjid Abu al-Kasim ʿAli ibn Musa al-Musawi: opowiedział mi Abu Bakr Ahmad ibn Muhammad ibn ʿAbbas al-Balchi: przekazał nam imam Abu Sulajman Hamd ibn Muhammad ibn Ibrahim al-Chattabi: przekazał nam Muhammad ibn al-Makki: przekazał nam Ishak ibn Ibrahim: przekazał nam bratanek Ibn Wahba: przekazał nam mój stryj: przekazał nam Muʿawija, od Salih, od Saʿida ibn Suwayda, od ʿAbd al-Aʿla ibn Hilala as-Sulamiego, od al-ʿIrbada ibn Sariyji, od Wysłannika Allaha (pokój i błogosławieństwo Allaha z nim), który powiedział: „U Boga zostałem zapisany jako Pieczęć Proroków, gdy Adam był jeszcze powalony w swojej glinie.

Powiadomię was o początku mojej sprawy: jestem prośbą Ibrahima, dobrą wieścią Jezusa i wizją, którą ujrzała moja matka, gdy mnie urodziła — wyszedł z niej blask, od którego rozświetliły się pałace Syrii”. Przez „prośbę Ibrahima” miał na myśli to, że Ibrahim prosił, aby wśród synów Ismaʿila został posłany spośród nich posłaniec.

Ibn ʿAbbas powiedział: „Wszyscy prorocy pochodzili z synów Izraela, z wyjątkiem dziesięciu: Nuha, Huda, Saliha, Szuʿajba, Luta, Ibrahima, Ismaʿila, Ishaka, Jaʿkuba i Muhammada. Pokój i błogosławieństwo niech będą z nimi wszystkimi”.

(„Recytował”) — czyli odczytywał. („Im Twoje znaki”) — Twoją Księgę, to znaczy Koran. Werset z Koranu to spójny fragment mowy, który kończy się w określonym miejscu. Powiedziano też, że jest to grupa liter; mówi się: „Ludzie wyszli ze swoim znakiem”, czyli ze swoją grupą.

(„I będzie ich nauczał Księgi”) — to znaczy Koranu. („I mądrości”). Mudżahid powiedział: „Rozumienie Koranu”. Mukatil powiedział: „Napomnienia Koranu i zawarte w nim przepisy”. Ibn Kutajba powiedział: „To wiedza i działanie; człowiek nie jest mądry, dopóki nie połączy obu”.

Powiedziano też, że chodzi o sunnę, przepisy i sądownictwo albo o głębokie rozumienie prawa. Abu Bakr ibn Durajd powiedział: „Każde słowo, które cię napomina, zachęca do szlachetnego czynu albo powstrzymuje przed czymś nagannym, jest mądrością”.

(„I będzie ich oczyszczał”) — to znaczy oczyści ich z bałwochwalstwa i grzechów. Powiedziano też: będzie pobierał od nich zakat z ich majątków. Ibn Kajsān powiedział: „Zaświadczy za nich w Dniu Zmartwychwstania, że są sprawiedliwi, gdy będą świadczyć, iż prorocy przekazali [posłannictwo]. Określenie to wywodzi się od oczyszczenia, czyli uznania za sprawiedliwych”.

(„Zaprawdę, Ty jesteś Potężny, Mądry”). Ibn ʿAbbas powiedział: „Potężny — Ten, któremu nikt nie jest równy”. Al-Kalbi powiedział: „Mściciel”; potwierdzeniem są słowa Najwyższego: „Allah jest Potężny, Władca zemsty” (Ibrahim, 14:47). Powiedziano też: Niezdobyty, do którego nie sięgają ręce i do którego nic nie może dotrzeć; albo Silny — potęga oznacza siłę.

Allah powiedział: „Wzmocniliśmy ich trzecim” (Ja-Sin, 36:14), czyli: „umocniliśmy ich”. Powiedziano też: Zwycięski; Allah przekazał: „I zwyciężył mnie w mowie” (Sad, 38:23), czyli pokonał mnie. W przysłowiu mówi się: „Kto zwycięży, ten zabiera”, to znaczy: ten, kto pokona, odbiera zdobycz.