Ибраһимның рәсүл җибәрү догасы
رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ، وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ، وَالْحِكْمَةَ، وَيُزَكِّيهِمْ، إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ.
رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
Аудионы йөкләп булмады. Соңрак кабатлап карагыз.
Ий Раббыбыз! Бездән соң нәселебезгә үзләре арасыннан пәйгамбәр күндер! Ул пәйгамбәр өйрәтер аларга Синең китабыңны һәм ислам диненең бөтен хөкемнәрен һәм пакьләр аларны мөшриклектән, бидәгать гамәлләрдән һәм хәрам нәҗесләрдән. Ий Раббыбыз! Шиксез Сиңа тиңдәш юк, көч-кодрәт иясесең һәм һәр эшне мәслихәтче кылучысың.
Формасы: «ибгас» (ابْعَثْ) — боеру фигыле. Бу — Ибраһимның Соңгы Рәсүл Мөхәммәдне (Аллаһның аңа сәламе һәм рәхмәте булсын) җибәрүне сорап кылган догасы. Дога җимешләре гасырлар узгач та күренергә мөмкинлеген күрсәтә.
Шәех Габдуррахман әс-Сәгъди тәфсире
Шәйх әс-Сәгъди болай дип яза: «Аллаһ Ибраһимның бу догасына күп гасырлар узгач җавап биреп, Мөхәммәдне гарәп халкына һәм бөтен кешелеккә җибәрде. Пакьләү — йөрәкләрне ширектән чистарту, ә хикмәт — Сөннәтне белү дигән сүз».
Имам Ибн Кәсир тәфсире
Ибн Кәсир Аллаһның Рәсүле сүзләрен китерә: «Мин — атам Ибраһимның догасының чынга ашуы һәм туганым Гыйсәнең сөенче хәбәре» (Имам Әхмәд «Мүснәд»тә риваять иткән, 4/127).
Әл-Багави тәфсире
«…И, Раббыбыз! Алар арасында…» ягъни Ибраһим һәм Исмәгыйль нәселеннән булган, Аллаһка бирелгән җәмәгать арасында җибәр. Бер фикер буенча, Мәккә халкы арасыннан.
«…үзләреннән булган рәсүл…» ягъни алар арасыннан җибәрелгән; монда Мөхәммәд (Аллаһның аңа сәламе һәм рәхмәте булсын) күздә тотыла. «…аларга укыр…» ягъни укыячак.
«…Синең аятьләреңне…» Синең Китабыңны, ягъни Коръәнне. Коръән аяте — тәмамланганчы үзара бәйле булган сүзләр. Бер фикер буенча, ул хәрефләр җыелмасы. «Кешеләр үз җыелмалары белән чыкты», ягъни үз төркемнәре белән, дип әйтәләр. «…һәм аларга Китапны өйрәтер…» ягъни Коръәнне.
«…һәм хикмәтне…» Мүҗаһид: «Коръәнне аңлау», — дигән. Мукатил: «Коръәннең үгет-нәсыйхәтләре һәм анда булган хөкемнәр», — дигән. Ибн Күтәйбә: «Бу — белем һәм гамәлләр; кеше аларның икесен дә берләштермичә хикмәт иясе булмас», — дигән. Бер фикер буенча, бу — Сөннәт һәм хөкемнәр.
Башка фикер буенча, бу — хөкем карарлары. Шулай ук хикмәт — иманны тирәнтен аңлау (фикъһ) дигән фикер бар. Әбү Бәкер ибн Дүрәйд: «Сиңа үгет биргән, изгелеккә өндәгән яки яманлыктан тыйган һәр сүз — хикмәт», — дигән.
«…һәм аларны пакьләр…» ягъни аларны ширек һәм гөнаһлардан чистартыр. Бер фикер буенча, малларыннан фарыз булган садаканы (зәкятне) алыр. Ибн Кайсан: «Әгәр алар пәйгамбәрләрнең хакыйкатьне җиткергәннәре турында шаһитлек бирсәләр, ул Кыямәт көнендә аларның гадел булганнары турында шаһитлек бирер. Бу — „пакьләү“, ягъни аларның гаделлеген тану», — дигән.
«…Һичшиксез, Син — Бөек, Хикмәт иясе!» Ибн Габбас: «Әл-Гәзиз — Аңа тиңдәш беркем дә булмаган Зат», — дигән.
Имам Әхмәднең «Мүснәд»ендә (№ 17163) Сәхабәләрнең Пәйгамбәрдән: «Безгә үзең турында сөйлә», — дип сораулары риваять ителә. Ул: «Мин — атам Ибраһимның догасы…», — дип җавап биргән.