Күкрәкне киңәйтү һәм эшне җиңеләйтү
رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي، وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي، وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَانِي يَفْقَهُوا قَوْلِي.
رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَانِي يَفْقَهُوا قَوْلِي
Аудионы йөкләп булмады. Соңрак кабатлап карагыз.
Муса әйтте: "Йә Рабби, күкерәгемне киң кыл залимнәрнең каршылыгына сабыр итәргә. Вә эшләремне миңа җиңел кыл. Вә телемнән төенне чиш, сөйләшүдә тотлыгуымны бетер. Тыңлаган кешеләр сүземне аңласыннар өчен Муса сабый чагында авызына утлы күмер капкан, шул сәбәпле тотлыгып сөйләшә торган булган.
Формалары: бер-бер артлы килгән дүрт боерык фигыль — «ишрах» (اشْرَحْ), «йәссир» (يَسِّرْ), «ухлүл» (احْلُلْ) һәм «йәфкаһу» (يَفْقَهُوا). Бу — матур сөйләм, күңел тынычлыгы һәм катлаулы эшләрне җиңеләйтү турында Коръәндәге төп догаларның берсе.
Шәех Габдуррахман әс-Сәгъди тәфсире
Шәйх әс-Сәгъди болай дип яза: «Күкрәкне киңәйтү — иман китергән кешегә җәберләүче алдында күңел тынычлыгы, ныклык һәм кыюлык бирү дигән сүз. Эшне җиңеләйтү — киртәләрне бетерү, ә төенне чишү — тотлыгуны бетерү дигән сүз».
Имам Ибн Кәсир тәфсире
Ибн Кәсир болай дип билгеләп үтә: «Муса фиргавенне хак дингә чакырудан гыйбарәт бөек бурычны үтәү өчен кирәк булган бар нәрсәне Аллаһтан сорады. Аллаһ шунда ук аңа җавап бирде: “Син сораганыңны инде алдың, и, Муса!” (20:36)»
Әл-Багави тәфсире
«…Ул әйтте…» — Муса.
«…Раббым, күкрәгемне киңәйт…» — аны хакыйкать өчен киңәйт. Ибн Габбас әйткәнчә, Муса: «Синнән башка беркемнән дә курыкмаслык ит», — дип күздә тоткан. Моның сәбәбе — Мусаның фиргавеннән бик куркуы булган, чөнки аның зур һәм коралланган гаскәре бар иде. Фиргавенгә һәм аның гаскәренә каршы тору бурычы йөкләнгәнгә, Мусаның күңеле борчылган.
Шуңа күрә ул Аллаһтан йөрәген хакыйкать өчен киңәйтүен сораган: ул Аллаһның рөхсәтеннән башка беркемнең дә аңа зыян китерә алмавын белсен өчен. Моны аңлагач, ул фиргавеннән дә, аның зур коралланган гаскәреннән дә курыкмый башлаган.
«…һәм эшемне җиңеләйт…» — ягъни, миңа Үзең боерган эшне, атап әйткәндә, хакыйкатьне фиргавенгә җиткерүне җиңел ит. «…һәм телемдәге төенне чиш…»
«…алар минем сүземне аңласыннар өчен…» — ягъни, Муса: «Сүземне аңласыннар өчен төенне чиш», — дигән.
«Ибн Кәсир тәфсирендә» бу доганы мөһим чыгышлар, дәресләр һәм хөтбәләр алдыннан уку кирәклеге ассызыклана.