Молба за олеснување и јасен говор

Тефсир на шејх Абдуррахман ас-Саади

„И олесни ми ја задачата“ — односно, олесни ми ја секоја работа што ќе ја преземам и секој пат по кој ќе тргнам заради Тебе; направи ми го лесно она што ме очекува од тешкотии. Меѓу начините на кои се олеснува задачата е молителот да биде упатен да пристапува кон секоја работа преку соодветните врати, на секого да му се обраќа со она што му прилега и да го повикува по најблискиот пат што води до прифаќање на неговите зборови.

Толкување на ајетите 27 и 28: „И одврзи еден јазол од мојот јазик, за да го разберат мојот говор.“ Неговиот јазик имал тежина, така што речиси не можеле да го разберат неговиот говор, како што кажале толкувачите. Аллах пренесува дека тој рекол: „А мојот брат Харун е поискусен во говорот од мене“ (Еш-Шуара, 26:34). Затоа го замолил Аллах да му одврзе еден јазол од јазикот, за луѓето да го разбираат она што го кажува и така целосно да се постигне целта на разговорот, одговарањето и јасното изложување на значењата.

Толкување на ајетите 27 и 28: „И одврзи еден јазол од мојот јазик, за да го разберат мојот говор.“ Неговиот јазик имал тежина, така што речиси не можеле да го разберат неговиот говор, како што кажале толкувачите. Аллах пренесува дека тој рекол: „А мојот брат Харун е поискусен во говорот од мене“ (Еш-Шуара, 26:34). Затоа го замолил Аллах да му одврзе еден јазол од јазикот, за луѓето да го разбираат она што го кажува и така целосно да се постигне целта на разговорот, одговарањето и јасното изложување на значењата.

Толкување на ајетите 24 и 25: Кога Аллах му објавил на Муса, го избрал за пророк и му ги покажал величествените знаменија, го испратил кај Фараонот, владетелот на Египет, велејќи: „Оди кај Фараонот; тој навистина се осилил“ (Та-Ха, 20:24), односно се побунил и ја преминал границата во неверството, расипаноста и насилното возвишување на земјата, потчинувајќи ги слабите, па дури тврдел дека е господар и божество — Аллах да го понижи! Неговото осилување било причина за неговата пропаст.

Но, од милоста, мудроста и праведноста на Аллах е тоа што Тој никого не казнува пред да бидат воспоставени доказите преку пратениците.

Тогаш Муса, алејхи селам, сфатил дека презема огромен товар, бидејќи бил испратен кај овој тврдоглав тиранин, кому во Египет немало никој од луѓето што би му се спротивставил. А Муса бил сам и претходно се случило она што се случило со убиството. Сепак, тој ја исполнил заповедта на својот Господар и ја прифатил со отворено срце.

Побарал помош и олеснување на средствата потребни за исполнување на повикот, па рекол: „Господару мој, отвори ми ги градите мои“ — односно прошири ги и направи ги просторни за да можам да ги поднесам вербалните и физичките навреди, срцето да не ми се вознемирува и градите да не ми се стеснуваат. Кога градите се стеснети, човекот не е способен да ги упатува луѓето и да ги повикува. Аллах му рекол на Својот пророк Мухаммед, саллаллаху алејхи ве селлем: „Само поради милоста од Аллах ти беше благ кон нив. А да беше груб и со тврдо срце, тие ќе се разотидеа од околу тебе“ (Али Имран, 3:159).

Можеби луѓето ќе ја прифатат вистината кога кон нив ќе се постапува благо, со широки и отворени гради. Ова е она што се подразбира.

Тефсир на имамот Ибн Касир

„За да го разберат мојот говор.“ Тоа било поради пелтечењето од кое страдал откако му биле понудени урма и жар, па тој го зел жарот и го ставил на јазикот, како што ќе биде објаснето понатаму. Тој не барал тоа целосно да исчезне, туку само да се отстрани неможноста јасно да зборува и луѓето да го разбираат она што сакал да им го каже — онолку колку што било потребно. Да побарал целосно да се отстрани, тоа ќе било отстрането, но пророците бараат само онолку колку што им е потребно; затоа останал дел од тоа.

Аллах пренесува дека Фараонот рекол: „Или, можеби, јас сум подобар од овој бедник, кој едвај умее да зборува јасно“ (Ез-Зухруф, 43:52), односно едвај умее да зборува красноречиво.

Хасан ел-Басри за зборовите „И одврзи еден јазол од мојот јазик“ рекол: „Одврзал еден јазол; да побарал повеќе од тоа, ќе му било дадено.“ Ибн Аббас рекол: „Муса му се пожалил на својот Господар за она од семејството на Фараонот од што се плашел поради убиениот човек, како и за јазолот на неговиот јазик. На јазикот имал јазол што го спречувал да зборува многу. Го замолил својот Господар да му помогне со неговиот брат Харун, кој ќе му биде потпора и ќе зборува наместо него за многу работи што неговиот јазик не можел јасно да ги изрази.

Аллах му го исполнил барањето и му одврзал еден јазол од јазикот.“

Ибн Аби Хатим пренесува: „Ни било спомнато од Амр ибн Осман: ни раскажа Бакија, од Артата ибн ел-Мунзир, кој ми раскажа дека еден од следбениците на Мухаммед ибн Ке’б рекол: Му дошол еден негов роднина и му рекол: ‘Ништо не ти недостига, освен што правиш граматички грешки во говорот и не ги изговараш правилно зборовите при рецитирањето.’ Ел-Курзи му рекол: ‘Сине на брат ми, зарем не ме разбираш кога ти раскажувам?’ Тој одговорил: ‘Да.’

Ел-Курзи рекол: ‘Муса, алејхи селам, го замолил својот Господар да му одврзе еден јазол од јазикот, за синовите на Израил да го разбираат неговиот говор, и не побарал повеќе од тоа.’ Ова е неговиот дословен исказ.“ (Ез-Зухруф, 43:52)

„И одврзи еден јазол од мојот јазик, за да го разберат мојот говор.“ Тоа било поради пелтечењето од кое страдал откако му биле понудени урма и жар, па го зел жарот и го ставил на јазикот, како што ќе биде објаснето понатаму. Тој не барал тоа целосно да исчезне, туку само да се отстрани неможноста јасно да зборува и луѓето да го разбираат она што сакал да им го каже — онолку колку што било потребно. Да побарал целосно да се отстрани, тоа ќе било отстрането, но пророците бараат само онолку колку што им е потребно; затоа останал дел од тоа.

Аллах пренесува дека Фараонот рекол: „Или, можеби, јас сум подобар од овој бедник, кој едвај умее да зборува јасно“ (Ез-Зухруф, 43:52), односно едвај умее да зборува красноречиво.

Хасан ел-Басри за зборовите „И одврзи еден јазол од мојот јазик“ рекол: „Одврзал еден јазол; да побарал повеќе од тоа, ќе му било дадено.“ Ибн Аббас рекол: „Муса му се пожалил на својот Господар за она од семејството на Фараонот од што се плашел поради убиениот човек, како и за јазолот на неговиот јазик. На јазикот имал јазол што го спречувал да зборува многу. Го замолил својот Господар да му помогне со неговиот брат Харун, кој ќе му биде потпора и ќе зборува наместо него за многу работи што неговиот јазик не можел јасно да ги изрази.

Аллах му го исполнил барањето и му одврзал еден јазол од јазикот.“

Ибн Аби Хатим пренесува: „Ни било спомнато од Амр ибн Осман: ни раскажа Бакија, од Артата ибн ел-Мунзир, кој ми раскажа дека еден од следбениците на Мухаммед ибн Ке’б рекол: Му дошол еден негов роднина и му рекол: ‘Ништо не ти недостига, освен што правиш граматички грешки во говорот и не ги изговараш правилно зборовите при рецитирањето.’ Ел-Курзи му рекол: ‘Сине на брат ми, зарем не ме разбираш кога ти раскажувам?’ Тој одговорил: ‘Да.’

Ел-Курзи рекол: ‘Муса, алејхи селам, го замолил својот Господар да му одврзе еден јазол од јазикот, за синовите на Израил да го разбираат неговиот говор, и не побарал повеќе од тоа.’ Ова е неговиот дословен исказ.“ (Ез-Зухруф, 43:52)

„Тој рече: ‘Господару мој, отвори ми ги градите мои и олесни ми ја задачата моја’“ (Та-Ха, 20:25–26). Ова е молба што Муса, алејхи селам, Му ја упатил на својот Господар, Возвишениот, да му ги отвори градите за мисијата со која го задолжил. Му бил зададен голем налог и тешка задача: бил испратен кај најмоќниот владетел на Земјата во тоа време, најнасилниот меѓу нив, најзакоравениот во неверството, оној со најмногу војска, најпространа власт, најголемо осилување и најдлабока непокорност.

Неговата состојба достигнала дотаму што тврдел дека не го познава Аллах и дека за неговите поданици нема друго божество освен него.

Покрај тоа, Муса извесно време растел во домот на Фараонот, како доенче, во неговите одаи и на неговата постела. Потоа убил еден човек од нив и се исплашил дека ќе го убијат, па избегал од нив за целиот тој период. А потоа неговиот Господар, Возвишениот, го испратил кај нив како опоменувач, повикувајќи ги кон Аллах да Му служат само Нему, без придружник.

Затоа рекол: „Господару мој, отвори ми ги градите мои и олесни ми ја задачата моја“ — односно: „Ако Ти не ми бидеш помошник, заштитник и потпора, јас немам сила за тоа.“

Тефсир на ал-Багави

Тој — Муса — рече: „Господару мој, отвори ми ги градите мои“ — прошири ги за вистината. Ибн Аббас рекол: „Мислел: за да не се плашам од никого освен од Тебе.“ Тоа е затоа што Муса многу се плашел од Фараонот, поради неговата голема моќ и многубројната војска, а градите му се стеснувале поради задачата да му се спротивстави на Фараонот сам. Затоа Го замолил Аллах да му го прошири срцето за вистината, за да знае дека никој не може да му нанесе штета освен со дозвола на Аллах.

Кога го знаел тоа, не се плашел од Фараонот, од неговата голема моќ и од многубројната војска.

„И олесни ми ја задачата“ — односно, олесни ми го она што ми го заповеда: да ја пренесам пораката до Фараонот.

„За да го разберат мојот говор“ — вели: одврзи го јазолот за да го разберат мојот говор.

„И одврзи еден јазол од мојот јазик.“ Кога Муса бил мал, растел во домот на Фараонот. Еден ден го удрил Фараонот, а тој го фатил за брадата. Тогаш Фараонот ѝ рекол на својата сопруга Асија: „Овој ми е непријател“, и сакал да го убие.

Асија рекла: „Тоа е дете; не разбира и не разликува.“ Според едно предание, кога мајката на Муса го одвикнала од доење, го вратила назад, па Муса израснал во домот на Фараонот, а неговата сопруга Асија го воспитувала. Го зеле за син. Еден ден, додека си играл пред Фараонот со стапче во раката, го кренал и со него го удрил Фараонот по главата.

Фараонот се налутил и го сфатил ударот како лош знак, па сакал да го убие. Асија рекла: „О владетелю, тој е мало дете и не разбира. Испитај го, ако сакаш.“ Таа донела два сада: во едниот имало жар, а во другиот скапоцени камења.

Ги ставила пред Муса. Тој посегнал да ги земе скапоцените камења, но Џибрил ја фатил раката на Муса и ја ставил врз огнот. Муса зел жар и го ставил во устата, па му го изгорел јазикот и се создал јазол на него.