Каабаны төзегәндә кылынган дога
رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا، إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ. رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ، وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ، وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا، وَتُبْ عَلَيْنَا، إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ.
رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ
Аудионы йөкләп булмады. Соңрак кабатлап карагыз.
Ибраһим илә Исмәгыйль Кәгъбатулланың нигезен күтәргәч: "Ий Раббыбыз! Эшебезне кабул ит! Син ишетүче һәм күңелләрне белүчесең", – дип дога кылдылар. Ий Раббыбыз! Икебезне дә үзеңә итагать итүче мөселманнардан кыл һәм нәселебездән дә мөселман булган җәмәгатьне насыйп ит һәм безгә хаҗ гамәлләрен өйрәт вә тәүбәләребезне кабул итеп гөнаһларыбызны гафу ит! Син, әлбәттә, тәүбәләрне кабул итүче, рәхимлесең.
Формалары: «тәкаббәл» (تَقَبَّلْ) һәм «иджгаль» (اجْعَلْ) фигыльләре. Әдәп үрнәге: Каәба төзеп бетергәннән соң, пәйгамбәрләр изге гамәлләре белән масаймаганнар, ә гамәлләренең кабул ителүен, буйсынучанлыкны һәм нәселләренең изгелеген күз яшьләре белән сораганнар.
Шәех Габдуррахман әс-Сәгъди тәфсире
Шәех әс-Сәгъди яза: «Ибраһим белән Исмәгыйль иң шәрәфле эшне — Аллаһ йортын төзүне башкарганнар, әмма шуның белән бергә бу хезмәтләренең кабул ителүен сорап дога кылганнар. Изге кеше беркайчан да яхшы гамәлләренә алданып китми, бәлки аларның кабул ителмәвеннән курка».
Имам Ибн Кәсир тәфсире
Ибн Кәсир бу аятьне укыганда елаган Вухәйб ибн әл-Вәрднең сүзләрен китерә: «Әй, Рахимның сөеклесе! Син Аллаһ йортын төзисең, әмма аның синнән кабул ителмәвеннән куркасың!»
Әл-Багави тәфсире
Аллаһ Тәгаләнең сүзләре: «…Ибраһимның йортның нигезләрен күтәрүен һәм Исмәгыйльнең дә…» — ягъни Каәба нигезен. «Кавагыйд» (нигезләр) сүзе «кагыйдә» (нигез) сүзенең күплек формасы булып тора. Әл-Кисаи: «Каәба диварлары», — дигән.
«…«И, Раббыбыз! Бездән кабул ит…»» — монда яшерен мәгънә бар: алар: «Раббыбыз! Безнең төзүебезне кабул ит», — дигәннәр.
«…Чөнки Син — Ишетүче…» — ягъни безнең догаларыбызны ишетәсең. «…Белүче!» — ягъни ниятләребезне беләсең.
«…И, Раббыбыз! Безне Үзеңә бирелгәннәр ит…» — ягъни бер Аллаһка гына гыйбадәт кылучылар, буйсынучылар, ихлас һәм Синең алдыңда түбәнчелекле кешеләр ит. «…һәм нәселебездән…» — ягъни балаларыбыздан,
«…бер өммәт…» — бер төркем. «Үммәт» (өммәт) — пәйгамбәрләргә иярүчеләр. «…Үзеңә бирелгән…» — Сиңа буйсынган өммәтне. «…һәм безгә күрсәт…» — безне өйрәт, аңлат.
«…гыйбадәтебезнең урыннарын…» — ягъни динебезнең кануннарын һәм хаҗ кылу урыннарын. Бер фикер буенча, бу — хаҗ кылу урыннары. Мүҗаһид: «Без корбан чалачак урыннар», — дигән. «Нүсүк» сүзе корбанлык хайванны аңлата.
Бер фикер буенча, бу — гыйбадәт кылу урыннары. «Нүсүк» сүзенең нигез мәгънәсе — гыйбадәт, ә «насик» — гыйбадәт кылучы.
Аллаһ Тәгалә аларның догасына җавап биреп, Җәбраилне җибәргән, һәм ул аларга Гарәфә көнендә хаҗ йолаларын күрсәткән. Алар Гарәфәт җиренә җиткәч, Җәбраил: «Әй, Ибраһим, бу урынны таныдыңмы?» — дип сораган. Ул: «Әйе», — дип җавап биргән. Шуннан соң ул көн «Гарәфә», ә урын «Гарәфәт» дип аталган. Бу исемнәр «тану», «белү» мәгънәсендәге сүздән алынган. «…һәм тәүбәбезне кабул ит…» — безне гафу ит. «…Чөнки Син — Тәүбәләрне кабул итүче, Рәхимле!»
«Сәхих әл-Бохари»да (№ 3364) Ибраһим белән Исмәгыйльнең Каәба төзү тарихы җентекләп бәян ителә. Алар бинаны әйләнеп йөргәндә нәкъ менә шушы дога сүзләрен кабатлаганнар.