Добро на двата света

Тефсир на шејх Абдуррахман ас-Саади

Потоа Возвишениот известува за состојбите на луѓето: сите Му ги упатуваат своите барања и од Него бараат да ги оддалечи од она што им штети, но нивните цели се различни. Некои велат: „Господару наш, дај ни добро на овој свет“, односно бараат од Него овосветски нешта што им се по желба, а на Ахиретот немаат удел, затоа што не го посакуваат и затоа што ги ограничиле своите стремежи на овој свет. Други, пак, Му се молат на Аллах за доброто на двата света и се потпираат на Него во важните прашања на својата вера и овосветниот живот.

И едните и другите ќе имаат удел според она што го стекнале и го работеле, а Возвишениот ќе им возврати според нивните дела, стремежи и намери — со возврат што се движи меѓу правдата и благодатта, за која Нему Му припаѓа најсовршената и најцелосната благодарност.

Овој ајет е доказ дека Аллах одговара на довата на секој што Му се моли — бил муслиман, неверник или грешник. Но, тоа што Тој одговара на довата на оној што Му се обратил не е доказ дека го сака и дека му е близок, освен кога станува збор за барањата поврзани со Ахиретот и важните прашања на верата.

Доброто што се бара за овој свет опфаќа сè што на човекот му е убаво и пријатно: обилна, благопријатна и дозволена храна и имот, побожна сопруга, дете што му носи радост, спокојство, корисно знаење, добри дела и слични посакувани и дозволени нешта. Доброто на Ахиретот е спасението од казните во гробот, на местото на собирањето и во Огнот, стекнувањето на Аллаховото задоволство, победата со вечното блаженство и близината до Милостивиот Господар.

Така, оваа молитва станала најопфатната и најцелосната довa, и најдостојната да ѝ се даде предност. Затоа Пратеникот, саллаллаху алејхи ве селлем, често ја упатувал и поттикнувал другите да ја кажуваат.

Тефсир на имамот Ибн Касир

Тој рекол: „А меѓу нив има и такви што велат: ‘Господару наш, дај ни добро на овој свет и добро на Ахиретот и сочувај нè од казната во Огнот!’“ (2:201). Оваа молитва го опфаќа секое добро на овој свет и го отстранува секое зло. Доброто на овој свет ги вклучува сите овосветски барања: здравје, пространо живеалиште, добра сопруга, изобилна егзистенција, корисно знаење, добро дело, удобно превозно средство, убав спомен и други нешта опфатени во толкувањата на толкувачите.

Меѓу тие толкувања нема противречност, зашто сите се вклучени во доброто на овој свет.

Највисокото добро на Ахиретот е влегувањето во Џеннетот и сè што следува од тоа: безбедност од најголемиот ужас на местата за собирање, олеснета пресметка и други добри нешта на Ахиретот. А спасението од Огнот подразбира олеснување на причините што водат до него уште на овој свет: избегнување на забранетото и гревовите, како и оставање на сомнителните и недозволените нешта.

Ал-Касим ибн Абдуррахман рекол: „На оној кому му е дадено благодарно срце, јазик што Го спомнува Аллах и трпеливо тело, нему му е дадено добро на овој свет и добро на Ахиретот и е сочуван од казната во Огнот.“ Затоа во суннетот има поттик да се упатува оваа молитва.

Ал-Бухари рекол: Ни раскажа Абу Ма‘мар, нему Абдулварис, од Абдулазиз, од Анас ибн Малик, кој рекол: „Пратеникот, саллаллаху алејхи ве селлем, велеше: ‘Аллаху мој, Господару наш, дај ни добро на овој свет и добро на Ахиретот и сочувај нè од казната во Огнот.’“

Имам Ахмад рекол: Ни раскажа Исмаил ибн Ибрахим, нему Абдулазиз ибн Сухајб, од Анас, кој рекол: „Најчестата молитва што ја упатуваше Божјиот Пратеник, саллаллаху алејхи ве селлем, беше: ‘Аллаху мој, Господару наш, дај ни добро на овој свет и добро на Ахиретот и сочувај нè од казната во Огнот.’“

Ибн Аби Хатим рекол: Ми раскажа татко ми, нему Абу Ну‘ајм, нему Абдуссалам ибн Шаддад, односно Абу Талут, кој рекол: „Бев кај Анас ибн Малик кога Сабит му рече: ‘Твоите браќа сакаат да упатиш молитва за нив.’ Тој рече: ‘Аллаху мој, дај ни добро на овој свет и добро на Ахиретот и сочувај нè од казната во Огнот.’ Потоа разговараа извесно време, а кога сакаа да си заминат, му рекоа: ‘О, Абу Хамза, твоите браќа сакаат да си одат, па упати молитва за нив.’ Тој рече: ‘Сакате ли да ви ги разложам сите нешта?

Ако Аллах ви даде добро на овој свет и добро на Ахиретот и ве сочува од казната во Огнот, тогаш ви го дал сето добро.’“

И Ахмад рекол: Ни раскажа Мухаммад ибн Аби Ади, од Хумайд, од Анас, дека Божјиот Пратеник, саллаллаху алејхи ве селлем, посетил еден муслиман кој ослабнал толку што станал како пиле. Божјиот Пратеник му рекол: „Дали Му се молеше на Аллах за нешто или бараше нешто од Него?“ Тој одговорил: „Да. Велев: ‘Аллаху мој, каква казна и да ми подготвиш на Ахиретот, забрзај ми ја на овој свет.’“

Божјиот Пратеник рекол: „Слава Му на Аллах! Ти не би можел да ја поднесеш, ниту би имал сила за тоа. Зошто не рече: ‘Господару наш, дај ни добро на овој свет и добро на Ахиретот и сочувај нè од казната во Огнот’?“ Тој потоа Му се помолил на Аллах, па Тој го излекувал.

Ова го забележал само Муслим, кој го пренел преку преданието на Ибн Аби Ади.

Имам аш-Шафи‘и рекол: Ни соопшти Са‘ид ибн Салим ал-Каддах, од Ибн Џурајџ, од Јахја ибн Убајд, ослободениот роб на ас-Саиб, од неговиот татко Абдуллах ибн ас-Саиб, дека го слушнал Пратеникот, саллаллаху алејхи ве селлем, како вели меѓу јеменскиот агол и Црниот Камен: „Господару наш, дај ни добро на овој свет и добро на Ахиретот и сочувај нè од казната во Огнот.“ Суфјан го пренел истото од Ибн Џурајџ. Ибн Маџа пренел слично од Абу Хурејра, од Пратеникот, саллаллаху алејхи ве селлем. Во синџирот на пренесувачи има слабост, а Аллах најдобро знае.

Ибн Мардавајх рекол: Ни раскажа Абдулбаки, нему Ахмад ибн ал-Касим ибн Мусавар, нему Са‘ид ибн Сулејман, од Ибрахим ибн Сулејман, од Абдуллах ибн Хармуз, од Муџахид, од Ибн Аббас, кој рекол дека Божјиот Пратеник, саллаллаху алејхи ве селлем, рекол: „Кога и да поминев покрај аголот, гледав ангел кај него што велеше: ‘Амин.’ Затоа, кога ќе поминете покрај него, кажете: ‘Господару наш, дај ни добро на овој свет и добро на Ахиретот и сочувај нè од казната во Огнот.’“ Анас, кога сакал да упати некаква молитва, ја упатувал оваа; и кога сакал да се моли со некоја молитва, ја вклучувал и неа. Абдуллах ибн Бакр ас-Сахми ни раскажа, од Хумайд.

Тефсир на ал-Багави

„А меѓу нив има и такви што велат: ‘Господару наш, дај ни добро на овој свет и добро на Ахиретот и сочувај нè од казната во Огнот!’“ Се мисли на верниците. Различно се толкувало што значат двете добра. Али ибн Аби Талиб, Аллах нека биде задоволен со него, рекол: „Доброто на овој свет е добра сопруга, а доброто на Ахиретот е Џеннетот.“

Абу ал-Касим Абдуллах ибн Мухаммад ал-Ханафи ни соопшти: Абу ал-Хасан Мухаммад ибн Ја‘куб ат-Туси ни соопшти: Абу Бакр Ахмад ибн Јусуф ибн Халлад ни соопшти: ал-Харис ибн Аби Усама ни соопшти: Абу Абдуррахман ал-Мукри ни соопшти: Хајва и Ибн Лахи‘а ни соопштија, од Шурахбил ибн Шарик, кој слушнал Абу Абдуррахман ал-Хубли да раскажува од Абдуллах ибн Амр ибн ал-Ас, Аллах нека биде задоволен со нив двајцата, дека Божјиот Пратеник, саллаллаху алејхи ве селлем, рекол: „Овој свет е целосно минливо уживање, а најдоброто овосветско уживање е добрата сопруга.“

Ал-Хасан рекол: „Доброто на овој свет е знаењето и ибадетот, а доброто на Ахиретот е Џеннетот.“ Ас-Судди и Ибн Хиббан рекле: „Доброто на овој свет е дозволена егзистенција и добро дело, а доброто на Ахиретот е прошка и награда.“

Абу Бакр ибн Мухаммад ибн Абдуллах ибн Аби Тауба ни соопшти: Абу Тахир Мухаммад ибн Ахмад ибн ал-Харис ни соопшти: Абу ал-Хасан Мухаммад ибн Ја‘куб ал-Киса’и ни соопшти: Абдуллах ибн Махмуд ни соопшти: Ибрахим ибн Абдуллах ал-Хилал ни соопшти: Абдуллах ибн ал-Мубарак ни раскажа од Јахја ибн Ајјуб, кој ми раскажа од Убајдуллах ибн Захр, од Али ибн Јазид, од ал-Касим Абу Абдуррахман, од Абу Умама, од Пратеникот, саллаллаху алејхи ве селлем, дека рекол: „Најмногу им завидувам меѓу моите блиски на верникот со малку имот, кој многу клања, убаво му служи на својот Господар и Му е послушен во тајност;

кој останува незабележан меѓу луѓето, па не е посочуван со прст; и чијашто егзистенција е доволна, па тој трпеливо се придржува кон тоа.“ Потоа со раката направил движење и рекол: „Неговата смрт настапила рано, ожалостените што плачеле за него се малку, а наследството што го оставил е скромно.“

Катада рекол: „Доброто на овој свет е здравјето, а доброто на Ахиретот е здравјето.“ Авф рекол за овој ајет: „Оној кому Аллах му дал ислам, Куран, семејство и имот, нему му е дадено добро на овој свет и добро на Ахиретот.“

Аш-Шејх Абу ал-Касим Абдуллах ибн Али ал-Карканани ат-Туси ни соопшти: Абу Тахир Мухаммад ибн Махмаш аз-Зијади ни соопшти: Абу ал-Фадл Абдус ибн ал-Хусејн ибн Мансур ас-Самсар ни соопшти: Абу Хатим Мухаммад ибн Идрис ал-Ханзали ар-Рази ни соопшти: Мухаммад ибн Абдуллах ал-Ансари ни соопшти: Хумайд ат-Тавил ни соопшти, од Сабит ал-Бунани, од Анас ибн Малик, Аллах нека биде задоволен со него, кој рекол: „Божјиот Пратеник видел човек кој ослабнал толку што станал како пиле. Тој прашал: ‘Дали Му се молеше на Аллах за нешто или бараше нешто од Него?’

Човекот одговорил: ‘О, Божји Пратенику, велев: „Аллаху мој, каква казна и да ми подготвиш на Ахиретот, забрзај ми ја на овој свет.“’ Тој рекол: ‘Слава Му на Аллах! Тогаш не би можел да ја поднесеш ниту да издржиш. Зошто не рече: „Аллаху мој, Господару наш, дај ни добро на овој свет и добро на Ахиретот и сочувај нè од казната во Огнот“?’“

Абу ал-Хасан Мухаммад ибн Мухаммад ас-Сарахси ни соопшти: Абу ал-Хасан Ахмад ибн Мухаммад ибн Исхак ал-Хаџаџи ни соопшти: Абу ал-Аббас Мухаммад ибн Абдуррахман ад-Дагули ни соопшти: Мухаммад ибн Мишкан ни соопшти: Абу Давуд ни соопшти: Шу‘ба ни соопшти, од Сабит, од Анас, кој рекол: „Божјиот Пратеник често велеше: ‘Господару наш, дај ни добро на овој свет и добро на Ахиретот и сочувај нè од казната во Огнот.’“

Абдулваххаб ибн Мухаммад ал-Киса’и ни соопшти: Абдулазиз ибн Ахмад ал-Халал ни соопшти: Абу ал-Аббас ал-Асам ни соопшти: ар-Раби‘ ибн Сулејман ни соопшти: аш-Шафи‘и ни соопшти: Са‘ид ибн Салим ал-Каддах ни соопшти, од Ибн Џурајџ, од Јахја ибн Убајд, ослободениот роб на ас-Саиб, од неговиот татко Абдуллах ибн ас-Саиб, кој го слушнал Пратеникот, саллаллаху алејхи ве селлем, како вели меѓу аголот на Бану Џумах и Црниот Камен: „Господару наш, дај ни добро на овој свет и добро на Ахиретот и сочувај нè од казната во Огнот.“