ইহকাল আৰু পৰকালৰ কল্যাণ

শ্বেইখ আব্দুৰৰহমান আছ-ছাআদীৰ তাফছিৰ

তাৰ পাছত সৰ্বশক্তিমান আল্লাহে সৃষ্টিসকলৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে জনাইছে যে সকলোৱে তেওঁৰ ওচৰত নিজৰ প্ৰয়োজনসমূহ বিচাৰে আৰু ক্ষতিকৰ বস্তুৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে; কিন্তু তেওঁলোকৰ উদ্দেশ্য বেলেগ বেলেগ। তেওঁলোকৰ মাজৰ এচামে কয়: «হে আমাৰ প্ৰতিপালক! আমাক পৃথিৱীত কল্যাণ দিয়া»—অৰ্থাৎ, তেওঁলোকে পৃথিৱীৰ নিজৰ কামনা-বাসনাৰ লগত জড়িত প্ৰয়োজনসমূহ তেওঁৰ ওচৰত বিচাৰে। আখিৰাতৰ প্ৰতি অনাগ্ৰহী হোৱা আৰু নিজৰ আকাংক্ষাক কেৱল পৃথিৱীতে সীমাবদ্ধ ৰখাৰ বাবে আখিৰাতত তেওঁলোকৰ কোনো অংশ নাথাকে।

আন এচামে দুয়োখন জগতৰ মংগলৰ বাবে আল্লাহৰ ওচৰত দুআ কৰে আৰু ধৰ্মীয় তথা পাৰ্থিৱ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহত তেওঁৰ মুখাপেক্ষী হয়। এইসকল আৰু সেইসকল—সকলোৱে নিজৰ উপাৰ্জন আৰু কৰ্ম অনুসৰি অংশ পাব। তেওঁলোকৰ কৰ্ম, আকাংক্ষা আৰু নিয়তৰ অনুপাতে সৰ্বশক্তিমান আল্লাহে তেওঁলোকক প্ৰতিদান দিব। এই প্ৰতিদান ন্যায় আৰু অনুগ্ৰহৰ মাজত পৰিব; ইয়াৰ বাবে তেওঁৰ প্ৰশংসা কৰা হ’ব—সৰ্বোত্তম আৰু পূৰ্ণতম প্ৰশংসা।

এই আয়াতটোৱে প্ৰমাণ কৰে যে আল্লাহে প্ৰাৰ্থনা কৰা প্ৰত্যেকৰে দুআ কবুল কৰে—তেওঁ মুছলিম হওক, কাফিৰ হওক বা পাপী হওক। কিন্তু কাৰোবাৰ দুআ কবুল হোৱাটোৱে এইটো প্ৰমাণ নকৰে যে আল্লাহে তেওঁক ভাল পায় বা তেওঁৰ নিকটৱৰ্তী; অৱশ্যে আখিৰাতৰ প্ৰয়োজন আৰু ধৰ্মৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়সমূহৰ ক্ষেত্ৰত সেয়া ব্যতিক্ৰম।

পৃথিৱীৰ কল্যাণৰ ভিতৰত বান্দাৰ বাবে আনন্দদায়ক সকলো বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত: পৱিত্ৰ আৰু প্ৰশস্ত জীৱিকা, সৎ পত্নী, চকু জুৰোৱা সন্তান, স্বস্তি, উপকাৰী জ্ঞান, সৎকৰ্ম আৰু ইয়াৰ দৰে প্ৰিয় তথা বৈধ কামনা। আখিৰাতৰ কল্যাণ হৈছে কবৰ, হাশ্বৰৰ ময়দান আৰু জাহান্নামৰ শাস্তিৰ পৰা ৰক্ষা পোৱা; আল্লাহৰ সন্তুষ্টি লাভ কৰা; চিৰস্থায়ী নিয়ামত লাভ কৰা আৰু পৰম দয়ালু প্ৰতিপালকৰ নিকটৱৰ্তী হোৱা। এইদৰে এই দুআ সকলো কল্যাণ একত্ৰ কৰা আৰু পূৰ্ণতাপ্ৰাপ্ত দুআ; ইয়াক বাছি লোৱাটোৱেই সৰ্বাধিক উপযুক্ত। সেইবাবেই নবী (ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম)-এ এই দুআ সঘনাই কৰিছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰতি উৎসাহিত কৰিছিল।

ইমাম ইবন কছীৰৰ তাফছিৰ

তেওঁ কৈছে: «আৰু তেওঁলোকৰ মাজৰ কিছুমানে কয়: ‘হে আমাৰ প্ৰতিপালক! আমাক পৃথিৱীত কল্যাণ দিয়া, আখিৰাততো কল্যাণ দিয়া আৰু আমাক জাহান্নামৰ শাস্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰা।’» এই দুআই পৃথিৱীৰ সকলো কল্যাণ একত্ৰ কৰিছে আৰু সকলো অকল্যাণ দূৰ কৰিছে। পৃথিৱীৰ কল্যাণৰ ভিতৰত পাৰ্থিৱ সকলো কাম্য বস্তু অন্তৰ্ভুক্ত—সুস্থতা, প্ৰশস্ত বাসস্থান, সুন্দৰী পত্নী, প্ৰচুৰ জীৱিকা, উপকাৰী জ্ঞান, সৎকৰ্ম, আৰামদায়ক বাহন, সুন্দৰ প্ৰশংসা আদি।

তাফছীৰকাৰসকলে উল্লেখ কৰা বিভিন্ন কথাৰ মাজত কোনো বিৰোধ নাই; এই সকলোবোৰেই পৃথিৱীৰ কল্যাণৰ অন্তৰ্গত। আখিৰাতৰ কল্যাণৰ সৰ্বোচ্চ ৰূপ হৈছে জান্নাতত প্ৰৱেশ কৰা। ইয়াৰ লগতে মহাসংকটৰ দিনৰ আতংকৰ পৰা নিৰাপত্তা, হিচাপ সহজ কৰা আৰু আখিৰাতৰ আন আন মংগলজনক বিষয়ো অন্তৰ্ভুক্ত। জাহান্নামৰ পৰা মুক্তি পোৱাৰ অৰ্থ হৈছে পৃথিৱীতে ইয়াৰ উপায়সমূহ সহজ হোৱা—নিষিদ্ধ কাম আৰু পাপৰ পৰা আঁতৰি থকা, সন্দেহজনক বিষয় আৰু হাৰাম বস্তু ত্যাগ কৰা।

আল-কাছিম ইবনু আব্দুৰ-ৰহমানে কৈছে: যিজনক কৃতজ্ঞ অন্তৰ, আল্লাহক স্মৰণ কৰা জিভা আৰু ধৈৰ্যশীল শৰীৰ দিয়া হৈছে, তেওঁক পৃথিৱীত কল্যাণ আৰু আখিৰাততো কল্যাণ দিয়া হৈছে, আৰু তেওঁক জাহান্নামৰ শাস্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰা হৈছে। সেইবাবেই ছুন্নতত এই দুআৰ প্ৰতি উৎসাহিত কৰা হৈছে।

আল-বুখাৰীয়ে কৈছে: আমাক আবু মা‘মাৰে বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁক আব্দুল-ৱাৰিছে; তেওঁক আব্দুল-আযীজে; আনাছ ইবনু মালিকে কৈছে: নবী (ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম)-এ কৈছিল: «হে আল্লাহ! হে আমাৰ প্ৰতিপালক! আমাক পৃথিৱীত কল্যাণ দিয়া, আখিৰাততো কল্যাণ দিয়া আৰু আমাক জাহান্নামৰ শাস্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰা।»

ইমাম আহমদে কৈছে: আমাক ইছমাঈল ইবনু ইব্ৰাহীমে বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁক আব্দুল-আযীজ ইবনু ছুহাইবে; আনাছৰ পৰা বৰ্ণিত—তেওঁ কৈছে: ৰাছুলুল্লাহ (ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম)-এ সৰ্বাধিক যি দুআ কৰিছিল, সেয়া আছিল: «হে আল্লাহ! হে আমাৰ প্ৰতিপালক! আমাক পৃথিৱীত কল্যাণ দিয়া, আখিৰাততো কল্যাণ দিয়া আৰু আমাক জাহান্নামৰ শাস্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰা।»

ইবনু আবী হাতিমে কৈছে: মোক মোৰ পিতৃয়ে বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁক আবু নু‘আইমে; তেওঁক আব্দুছ-ছালাম ইবনু ছাদ্দাদ—অৰ্থাৎ আবু তালূতে। তেওঁ কৈছে: মই আনাছ ইবনু মালিকৰ ওচৰত আছিলোঁ। ছাবিতে তেওঁক ক’লে: «আপোনাৰ ভাইসকলে বিচাৰে যে আপুনি তেওঁলোকৰ বাবে দুআ কৰক।» তেওঁ ক’লে: «হে আল্লাহ!

আমাক পৃথিৱীত কল্যাণ দিয়া, আখিৰাততো কল্যাণ দিয়া আৰু আমাক জাহান্নামৰ শাস্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰা।» তেওঁলোকে কিছু সময় কথা পাতিলে। উঠি যাবলৈ লওঁতে তেওঁলোকে ক’লে: «হে আবু হামযা! আপোনাৰ ভাইসকলে যাব বিচাৰিছে, তেওঁলোকৰ বাবে দুআ কৰক।»

তেওঁ ক’লে: «মই তোমালোকৰ বাবে সকলো বিষয় পৃথককৈ কৈ দিওঁ নেকি? আল্লাহে যদি তোমালোকক পৃথিৱীত কল্যাণ দিয়ে, আখিৰাততো কল্যাণ দিয়ে আৰু জাহান্নামৰ শাস্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰে, তেন্তে তেওঁ তোমালোকক সকলো কল্যাণেই দিছে।»

আহমদেও কৈছে: আমাক মুহাম্মদ ইবনু আবী আদীয়ে হুমাইদৰ পৰা, তেওঁ আনাছৰ পৰা বৰ্ণনা কৰিছে যে ৰাছুলুল্লাহ (ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম)-এ এজন মুছলিম ৰোগীক দেখা কৰিবলৈ গৈছিল। লোকজন ইমান দুৰ্বল হৈ পৰিছিল যে পোৱালিৰ দৰে হৈছিল। ৰাছুলুল্লাহ (ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম)-এ তেওঁক সুধিলে: «তুমি আল্লাহৰ ওচৰত কিবা দুআ কৰিছিলা নে তেওঁৰ ওচৰত কিবা বিচাৰিছিলা?» তেওঁ ক’লে: «হয়।

মই কৈছিলোঁ: ‘হে আল্লাহ! আখিৰাতত যি শাস্তি তুমি মোক দিবা, সেইটো পৃথিৱীতে সোনকালে দিয়া।’» ৰাছুলুল্লাহ (ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম)-এ ক’লে: «ছুবহানাল্লাহ! তুমি সেইটো সহ্য কৰিব নোৱাৰিবা; অথবা তুমি সেইটো সহ্য কৰিবলৈ সক্ষম নহ’বা।

তেন্তে কিয় কোৱা নাছিলা: ‘হে আমাৰ প্ৰতিপালক! আমাক পৃথিৱীত কল্যাণ দিয়া, আখিৰাততো কল্যাণ দিয়া আৰু আমাক জাহান্নামৰ শাস্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰা।’» তেওঁ আল্লাহৰ ওচৰত দুআ কৰিলে আৰু আল্লাহে তেওঁক সুস্থ কৰিলে। এই হাদীছ কেৱল মুছলিমে এককভাৱে বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁ ইয়াক ইবনু আবী আদীৰ সনদেৰে বৰ্ণনা কৰিছে।

ইমাম আশ-শ্বাফিঈয়ে কৈছে: আমাক ছাঈদ ইবনু ছালিম আল-কাদ্দাহে ইবনু জুৰাইহৰ পৰা, তেওঁ ইয়াহয়া ইবনু উবাইদ—আছ-ছায়িবৰ মুক্তদাস—ৰ পৰা, তেওঁ নিজৰ পিতৃৰ পৰা, তেওঁ আব্দুল্লাহ ইবনুছ-ছায়িবৰ পৰা বৰ্ণনা কৰিছে যে তেওঁ নবী (ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম)-ক ইয়ামানী ৰুকন আৰু ক’লা শিলৰ ৰুকনৰ মাজত এইদৰে কোৱা শুনিছিল: «হে আমাৰ প্ৰতিপালক! আমাক পৃথিৱীত কল্যাণ দিয়া, আখিৰাততো কল্যাণ দিয়া আৰু আমাক জাহান্নামৰ শাস্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰা।» ছাওৰীয়েও ইবনু জুৰাইহৰ পৰা একেদৰে বৰ্ণনা কৰিছে। ইবনু মাজাহে আবু হুৰাইৰাৰ পৰা নবী (ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম)-ৰ অনুৰূপ বৰ্ণনা কৰিছে। ইয়াৰ সনদত দুৰ্বলতা আছে—আল্লাহেই ভালদৰে জানে।

ইবনু মাৰদাৱাইহে কৈছে: আমাক আব্দুল-বাকীয়ে বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁক আহমদ ইবনুল-কাশিম ইবনু মুছাৱিৰে; তেওঁক ছাঈদ ইবনু ছুলাইমানে; তেওঁক ইব্ৰাহীম ইবনু ছুলাইমানে; তেওঁক আব্দুল্লাহ ইবনু হুৰমুজে; তেওঁক মুজাহিদে; তেওঁক ইবনু আব্বাছে। তেওঁ কৈছে: ৰাছুলুল্লাহ (ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম)-এ কৈছে: «মই যেতিয়াই ৰুকনৰ কাষেৰে পাৰ হৈছোঁ, তেতিয়াই তাত এজন ফিৰিস্তা দেখি পাইছোঁ, যিয়ে ‘আমীন’ কয়। তোমালোকে তাৰ কাষেৰে পাৰ হ’লে ক’বা: ‘হে আমাৰ প্ৰতিপালক! আমাক পৃথিৱীত কল্যাণ দিয়া, আখিৰাততো কল্যাণ দিয়া আৰু আমাক জাহান্নামৰ শাস্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰা।’»

আনাছে যেতিয়াই কোনো দুআ কৰিব বিচাৰিছিল, তেতিয়াই এই দুআ কৰিছিল; আৰু আন কোনো দুআ কৰিব বিচাৰিলেও তাত এই দুআ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। আব্দুল্লাহ ইবনু বকৰ আছ-ছাহমীয়ে বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁক হুমাইদে বৰ্ণনা কৰিছে।

আল-বাগাৱীৰ তাফছিৰ

«আৰু তেওঁলোকৰ মাজৰ কিছুমানে কয়: ‘হে আমাৰ প্ৰতিপালক! আমাক পৃথিৱীত কল্যাণ দিয়া, আখিৰাততো কল্যাণ দিয়া আৰু আমাক জাহান্নামৰ শাস্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰা।’» ইয়াৰ দ্বাৰা মুমিনসকলক বুজোৱা হৈছে। এই দুটা কল্যাণৰ অৰ্থৰ বিষয়ে মতভেদ আছে।

আলী ইবনু আবী তালিব (ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহু)-এ কৈছে: পৃথিৱীৰ কল্যাণ হৈছে সৎ পত্নী আৰু আখিৰাতৰ কল্যাণ হৈছে জান্নাত।

আবু আল-কাছিম আব্দুল্লাহ ইবনু মুহাম্মদ আল-হানাফীয়ে আমাক বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁক আবুল-হাছান মুহাম্মদ ইবনু ইয়াকুব আত্ব-ত্বূছীয়ে; তেওঁক আবু বকৰ আহমদ ইবনু ইউছুফ ইবনু খাল্লাদে; তেওঁক আল-হাৰিছ ইবনু আবী উছামাই; তেওঁক আবু আব্দুৰ-ৰহমান আল-মুক্ৰীয়ে; তেওঁক হাইৱা আৰু ইবনু লাহীয়াই। তেওঁলোকে কৈছে: আমাক শুৰাহবীল ইবনু শ্বৰীকে বৰ্ণনা কৰিছে যে তেওঁ আবু আব্দুৰ-ৰহমান আল-হুবুলীক আব্দুল্লাহ ইবনু আমৰ ইবনিল-আছ (ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহুমা)-ৰ পৰা বৰ্ণনা কৰা শুনিছিল; তেওঁ ৰাছুলুল্লাহ (ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম)-ৰ পৰা বৰ্ণনা কৰিছে: «পৃথিৱীখন সম্পূৰ্ণৰূপে ভোগৰ সামগ্ৰী; আৰু ইয়াৰ ভোগৰ সামগ্ৰীৰ ভিতৰত সৎ নাৰীয়েই সৰ্বোত্তম।»

আল-হাছানে কৈছে: পৃথিৱীৰ কল্যাণ হৈছে জ্ঞান আৰু ইবাদত; আখিৰাতৰ কল্যাণ হৈছে জান্নাত। আছ-ছুদ্দী আৰু ইবনু হিব্বানে কৈছে: «পৃথিৱীৰ কল্যাণ» হৈছে হালাল জীৱিকা আৰু সৎকৰ্ম; «আখিৰাতৰ কল্যাণ» হৈছে ক্ষমা আৰু প্ৰতিদান।

আবু বকৰ ইবনু মুহাম্মদ ইবনু আব্দুল্লাহ ইবনু আবী তাওবাই আমাক বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁক আবু তাহিৰ মুহাম্মদ ইবনু আহমদ ইবনুল-হাৰিছে; তেওঁক আবুল-হাছান মুহাম্মদ ইবনু ইয়াকুব আল-কিছায়ীয়ে; তেওঁক আব্দুল্লাহ ইবনু মাহমূদে; তেওঁক ইব্ৰাহীম ইবনু আব্দুল্লাহ আল-খাল্লালে; তেওঁক আব্দুল্লাহ ইবনুল-মুবাৰকে; তেওঁক ইয়াহয়া ইবনু আইয়ূবে। তেওঁ কৈছে: উবাইদুল্লাহ ইবনু জাহৰে মোক বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁ আলী ইবনু ইয়াযীদৰ পৰা, তেওঁ আল-কাছিম আবু আব্দুৰ-ৰহমানৰ পৰা, তেওঁ আবু উমামাৰ পৰা, তেওঁ নবী (ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম)-ৰ পৰা বৰ্ণনা কৰিছে যে তেওঁ কৈছিল: «মোৰ ওচৰত মোৰ অলীসকলৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ঈৰ্ষণীয়জন হৈছে কম সা-সৰঞ্জামৰ, নামাজৰ অংশ থকা এজন মুমিন।

তেওঁ নিজৰ প্ৰতিপালকৰ ইবাদত উত্তমৰূপে কৰে আৰু গোপনে তেওঁৰ আনুগত্য কৰে। মানুহৰ মাজত তেওঁ অখ্যাত; আঙুলিয়াই দেখুওৱা নহয়। তেওঁৰ জীৱিকা প্ৰয়োজন পুৰাবলৈ যথেষ্ট, আৰু তেওঁ সেই অৱস্থাত ধৈৰ্য ধৰে।» তাৰ পাছত তেওঁ হাতেৰে এটা ইংগিত কৰি ক’লে: «তেওঁৰ মৃত্যু সোনকালে আহে, তেওঁৰ বাবে কান্দোঁতা কম আৰু তেওঁৰ এৰি যোৱা সম্পত্তিও কম।»

কাতাদাই কৈছে: পৃথিৱীৰ কল্যাণ হৈছে সুস্থতা আৰু আখিৰাতৰ কল্যাণো হৈছে সুস্থতা। আওফে এই আয়াতৰ বিষয়ে কৈছে: যিজনক আল্লাহে ইছলাম, কোৰআন, পৰিয়াল আৰু সম্পদ দিছে, তেওঁক পৃথিৱীত কল্যাণ আৰু আখিৰাততো কল্যাণ দিয়া হৈছে।

শ্বেইখ আবুল-কাছিম আব্দুল্লাহ ইবনু আলী আল-কাৰকানী আত্ব-ত্বূছীয়ে আমাক বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁক আবু তাহিৰ মুহাম্মদ ইবনু মিহমাশ আয-যিয়াদীয়ে; তেওঁক আবুল-ফাদল আব্দূছ ইবনুল-হুছাইন আছ-ছামছাৰে; তেওঁক আবু হাতিম মুহাম্মদ ইবনু ইদ্ৰীছ আল-হানযালী আৰ-ৰাযীয়ে; তেওঁক মুহাম্মদ ইবনু আব্দুল্লাহ আল-আনছাৰীয়ে; তেওঁক হুমাইদ আত-ত্বাৱীলে; তেওঁক ছাবিত আল-বুনানীয়ে। তেওঁ আনাছ ইবনু মালিক (ৰাদ্বিয়াল্লাহু আনহু)-ৰ পৰা বৰ্ণনা কৰিছে: ৰাছুলুল্লাহ (ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম)-এ এজন লোকক দেখিলে, যি পোৱালিৰ দৰে হৈ পৰিছিল। তেওঁ সুধিলে: «তুমি আল্লাহৰ ওচৰত কিবা দুআ কৰিছিলা নে তেওঁৰ ওচৰত কিবা বিচাৰিছিলা?» লোকজনে ক’লে: «হে আল্লাহৰ ৰাছুল!

মই কৈছিলোঁ: ‘হে আল্লাহ! আখিৰাতত যি শাস্তি তুমি মোক দিবা, সেইটো পৃথিৱীতে সোনকালে দিয়া।’» তেওঁ ক’লে: «ছুবহানাল্লাহ! তেন্তে তুমি সেইটো সহ্য কৰিব নোৱাৰিবা। কিয় নক’লা: ‘হে আল্লাহ! হে আমাৰ প্ৰতিপালক! আমাক পৃথিৱীত কল্যাণ দিয়া, আখিৰাততো কল্যাণ দিয়া আৰু আমাক জাহান্নামৰ শাস্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰা।’»

আবুল-হাছান মুহাম্মদ ইবনু মুহাম্মদ আছ-ছাৰখছীয়ে আমাক বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁক আবুল-হাছান আহমদ ইবনু মুহাম্মদ ইবনু আবী ইছহাক আল-হাজ্জাজীয়ে; তেওঁক আবুল-আব্বাছ মুহাম্মদ ইবনু আব্দুৰ-ৰহমান আদ-দাগূলীয়ে; তেওঁক মুহাম্মদ ইবনু মিশকানে; তেওঁক আবু দাউদে; তেওঁক শু‘বাই; তেওঁক ছাবিতে। আনাছৰ পৰা বৰ্ণিত: ৰাছুলুল্লাহ (ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম)-এ সঘনাই কৈছিল: «হে আমাৰ প্ৰতিপালক! আমাক পৃথিৱীত কল্যাণ দিয়া, আখিৰাততো কল্যাণ দিয়া আৰু আমাক জাহান্নামৰ শাস্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰা।»

আব্দুল-ৱাহহাব মুহাম্মদ আল-কিছায়ীয়ে আমাক বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁক আব্দুল-আযীজ ইবনু আহমদ আল-খাল্লালে; তেওঁক আবুল-আব্বাছ আল-আছামে; তেওঁক আৰ-ৰবী‘ ইবনু ছুলাইমানে; তেওঁক আশ-শ্বাফিঈয়ে; তেওঁক ছাঈদ ইবনু ছালিম আল-কাদ্দাহে, ইবনু জুৰাইহৰ পৰা, ইয়াহয়া ইবনু উবাইদ—আছ-ছায়িবৰ মুক্তদাস—ৰ পৰা, তেওঁৰ পিতৃ আব্দুল্লাহ ইবনুছ-ছায়িবৰ পৰা। তেওঁ নবী (ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লাম)-ক বনূ জুমাহৰ ৰুকন আৰু ক’লা শিলৰ ৰুকনৰ মাজত এইদৰে কোৱা শুনিছিল: «হে আমাৰ প্ৰতিপালক! আমাক পৃথিৱীত কল্যাণ দিয়া, আখিৰাততো কল্যাণ দিয়া আৰু আমাক জাহান্নামৰ শাস্তিৰ পৰা ৰক্ষা কৰা।»