Mirësi në këtë botë dhe tjetrën

Tefsiri i shejh Abdurrahman Es-Sa’diut

Por ka edhe të tjerë që thonë: “Zoti ynë, na jep të mira në këtë jetë dhe në jetën tjetër dhe na ruaj prej dënimit në Zjarr! - Këta e lusin Allahun e Lartësuar që t'ua rregullojë çështjet e të dyja jetëve. Ata kërkojnë ndihmën e Tij në rregullimin e të dyja jetëve, duke i shfaqur Atij nevojën e tyre për ndihmën dhe suksesin e Tij.

Tefsiri i imamit Ibn Kethir

Ai tha: “Dhe ka prej tyre që thonë: ‘Zoti ynë, na jep të mira në këtë botë dhe të mira në botën tjetër, dhe na ruaj nga dënimi i Zjarrit!’” Kjo lutje përmbledh çdo të mirë të kësaj bote dhe largon çdo të keqe. E mira në këtë botë përfshin gjithçka që kërkohet në jetën e kësaj bote: shëndet, banesë të gjerë, bashkëshorte të mirë, furnizim të bollshëm, dije të dobishme, vepra të mira, mjet të rehatshëm udhëtimi, përmendje të mirë e të tjera, prej atyre që i kanë përmendur komentuesit. Këto kuptime nuk bien ndesh me njëri-tjetrin, sepse të gjitha përfshihen te e mira e kësaj bote.

Sa për të mirën në botën tjetër, më e larta prej saj është hyrja në Xhenet, së bashku me gjithçka që e pason: siguria nga tmerri i madh në vendtubimin e Ditës së Gjykimit, lehtësimi i llogarisë dhe të tjera nga çështjet e mira të Ahiretit. Ndërsa shpëtimi nga Zjarri nënkupton lehtësimin e shkaqeve të tij në këtë botë: shmangien e gjërave të ndaluara dhe të mëkateve, si dhe lënien e çështjeve të dyshimta e të haramit.

El-Kasim ibn Abdurrahman ka thënë: “Kujt i është dhënë një zemër falënderuese, një gjuhë që e përmend Allahun dhe një trup i durueshëm, atij i është dhënë e mira në këtë botë dhe në botën tjetër, dhe është ruajtur nga dënimi i Zjarrit.” Për këtë arsye, Suneti e nxit këtë lutje. El-Buhariu ka thënë: Na tregoi Ebu Ma’mar, na tregoi Abdu-l-Varith, nga Abdu-l-Aziz, nga Enesi ibn Maliku, i cili tha: “Profeti ﷺ thoshte: ‘Allahumme, Zoti ynë, na jep të mira në këtë botë dhe të mira në botën tjetër, dhe na ruaj nga dënimi i Zjarrit!’”

Imam Ahmedi ka thënë: Na tregoi Ismail ibn Ibrahim, na tregoi Abdu-l-Aziz ibn Suhejb, nga Enesi, i cili tha: “Lutja që i Dërguari i Allahut ﷺ e bënte më shpesh ishte: ‘Allahumme, Zoti ynë, na jep të mira në këtë botë dhe të mira në botën tjetër, dhe na ruaj nga dënimi i Zjarrit!’” Ibn Ebi Hatimi ka thënë: Më tregoi babai im, na tregoi Ebu Nu’ajmi, na tregoi Abdu-s-Selam ibn Shedad, domethënë Ebu Taluti, i cili tha: “Isha tek Enes ibn Maliku dhe Thabiti i tha: ‘Vëllezërit e tu dëshirojnë që të lutesh për ta.’

Ai tha: ‘O Allah, na jep të mira në këtë botë dhe të mira në botën tjetër, dhe na ruaj nga dënimi i Zjarrit!’ Ata biseduan për një kohë. Kur deshën të ngriheshin, ai i tha: ‘O Ebu Hamza, vëllezërit e tu duan të largohen, prandaj lutu për ta.’ Ai tha: ‘A doni që t’jua shtjelloj veçmas çdo gjë?

Nëse Allahu ju jep të mira në këtë botë dhe të mira në botën tjetër, dhe ju ruan nga dënimi i Zjarrit, atëherë ju ka dhënë gjithë të mirën.’” Ahmedi ka thënë gjithashtu: Na tregoi Muhamed ibn Ebi Adij, nga Humejdi, nga Enesi, se i Dërguari i Allahut ﷺ vizitoi një burrë prej muslimanëve, i cili ishte bërë si zog i vogël [nga dobësia]. I Dërguari i Allahut ﷺ i tha: “A i kërkon Allahut diçka, ose a i lutesh Atij për ndonjë gjë?” Ai tha: “Po.

I thosha: ‘O Allah, çfarëdo dënimi që do të më japësh në botën tjetër, ma shpejto në këtë botë.’” I Dërguari i Allahut ﷺ tha: “SubhanAllah! Ti nuk do ta përballoje dot, ose nuk do të mundeshe. Përse nuk the: ‘Zoti ynë, na jep të mira në këtë botë dhe të mira në botën tjetër, dhe na ruaj nga dënimi i Zjarrit!’”

Ai iu lut Allahut dhe Allahu e shëroi. Këtë hadith e ka transmetuar veçmas Muslimi; ai e përcolli përmes Ibn Ebi Adijut. Imam Shafi’iu ka thënë: Na njoftoi Seid ibn Salim el-Kaddah, nga Ibn Xhurejxhi, nga Jahja ibn Ubejdi, mawla i Saibit, nga babai i tij, nga Abdullah ibn es-Saibi, se e kishte dëgjuar Profetin ﷺ të thoshte mes Këndit Jemenit dhe Gurit të Zi: “Zoti ynë, na jep të mira në këtë botë dhe të mira në botën tjetër, dhe na ruaj nga dënimi i Zjarrit!” Ed-Thevriu e transmetoi po kështu nga Ibn Xhurejxhi.

Ibn Maxheh transmeton diçka të ngjashme nga Ebu Hurejra, nga Profeti ﷺ. Në zinxhirin e tij ka dobësi, dhe Allahu e di më së miri. Ibn Merdevejhi ka thënë: Na tregoi Abdu-l-Baki, na njoftoi Ahmed ibn el-Kasim ibn Mesaviri, na tregoi Seid ibn Sulejmani, nga Ibrahim ibn Sulejmani, nga Abdullah ibn Hurmuz, nga Muxhahidi, nga Ibn Abbasi, i cili tha se i Dërguari i Allahut ﷺ ka thënë: “Sa herë që kaloja pranë Këndit, shihja mbi të një engjëll që thoshte: ‘Amin!’ Kur të kaloni pranë tij, thoni: ‘Zoti ynë, na jep të mira në këtë botë dhe të mira në botën tjetër, dhe na ruaj nga dënimi i Zjarrit!’”

Enesi, sa herë që dëshironte t’i lutej Allahut për diçka, e bënte këtë lutje; dhe kur dëshironte të bënte një lutje tjetër, e përfshinte edhe atë në të. Abdullahu, i biri i Bekrit es-Sehmijut, na tregoi, nga Humejdi.

Tefsiri i El-Begaviut

“Dhe ka prej tyre që thonë: ‘Zoti ynë, na jep të mira në këtë botë dhe të mira në botën tjetër, dhe na ruaj nga dënimi i Zjarrit!’” Domethënë, besimtarët. Dijetarët kanë pasur mendime të ndryshme rreth kuptimit të dy të mirave. Ali ibn Ebi Talibi, Allahu qoftë i kënaqur me të, ka thënë: “E mira në këtë botë është bashkëshortja e mirë, ndërsa e mira në botën tjetër është Xheneti.”

Na njoftoi Ebu-l-Kasim Abdullah ibn Muhamed el-Hanefiu: na njoftoi Ebu-l-Hasan Muhamed ibn Ja’kub et-Tusiu: na njoftoi Ebu Bekër Ahmed ibn Jusuf ibn Haladi: na tregoi el-Harith ibn Ebi Usame: na njoftoi Ebu Abdurrahman el-Mukriu: na njoftuan Hajve dhe Ibn Lehi’a, të cilët thanë: na njoftoi Sherhabil ibn Sheriku, se e kishte dëgjuar Ebu Abdurrahman el-Hublin të transmetonte nga Abdullah ibn Amër ibn el-Asi, Allahu qoftë i kënaqur me të dy, nga i Dërguari i Allahut ﷺ, se ai ka thënë: “E gjithë dynjaja është kënaqësi e përkohshme, dhe kënaqësia më e mirë e saj është gruaja e mirë.”

El-Hasani ka thënë: “E mira në këtë botë është dija dhe adhurimi, ndërsa e mira në botën tjetër është Xheneti.” Es-Suddij dhe Ibn Hibani kanë thënë: “‘E mira në këtë botë’ është furnizimi hallall dhe vepra e mirë, ndërsa ‘e mira në botën tjetër’ është falja dhe shpërblimi.”

Na njoftoi Ebu Bekër ibn Muhamed ibn Abdullah ibn Ebi Teube: na njoftoi Ebu Tahir Muhamed ibn Ahmed ibn el-Harith: na njoftoi Ebu-l-Hasan Muhamed ibn Ja’kub el-Kesaij: na njoftoi Abdullah ibn Mahmud: na njoftoi Ibrahim ibn Abdullah el-Hallali: na tregoi Abdullah ibn el-Mubareku, nga Jahja ibn Ejubi, i cili më tregoi: Ubejdullah ibn Zehri, nga Ali ibn Jezidi, nga el-Kasim Ebu Abdurrahmani, nga Ebu Umame, nga Profeti ﷺ, se ai ka thënë: “Më i lakmuari prej miqve të mi tek unë është besimtari me barrë të lehtë [me pak lidhje e përgjegjësi], që ka pjesën e tij në namaz, e adhuron mirë Zotin e vet dhe i bindet Atij në fshehtësi.

Ai mbetet i panjohur mes njerëzve, nuk tregohet me gisht, dhe furnizimi i tij i mjafton. Ai duron me këtë.” Pastaj [Profeti] tundi dorën dhe tha: “Vdekja e tij erdhi shpejt, pakta janë ata që e vajtojnë dhe pak është trashëgimia që lë.” Katade ka thënë: “E mira në këtë botë është shëndeti, ndërsa e mira në botën tjetër është shëndeti.”

Aufi ka thënë për këtë ajet: “Atij që Allahu i ka dhënë Islamin, Kuranin, familjen dhe pasurinë, i është dhënë e mira në këtë botë dhe e mira në botën tjetër.”

Na njoftoi shejhu Ebu-l-Kasim Abdullah ibn Ali el-Kerkani et-Tusiu: na njoftoi Ebu Tahir Muhamed ibn Memshi ez-Zijadi: na njoftoi Ebu-l-Fadl Abdus ibn el-Husejn ibn Mensur es-Semsari: na njoftoi Ebu Hatim Muhamed ibn Idris el-Hanzhali er-Raziu: na njoftoi Muhamed ibn Abdullah el-Ensariu: na tregoi Humejd et-Tauili, nga Thabiti el-Bunani, nga Enes ibn Maliku, Allahu qoftë i kënaqur me të, i cili tha: “I Dërguari i Allahut ﷺ pa një burrë që ishte bërë si zog i vogël [nga dobësia]. Ai e pyeti: ‘A i je lutur Allahut për ndonjë gjë ose a i ke kërkuar diçka?’

Ai tha: ‘O i Dërguari i Allahut, i thosha: “O Allah, çfarëdo dënimi që do të më japësh në botën tjetër, ma shpejto në këtë botë.”’ Ai tha: ‘SubhanAllah! Atëherë ti nuk do të mund ta përballoje dhe as ta duroje. Përse nuk the: “Allahumme, Zoti ynë, na jep të mira në këtë botë dhe të mira në botën tjetër, dhe na ruaj nga dënimi i Zjarrit!”’”

Na njoftoi Ebu-l-Hasan Muhamed ibn Muhamed es-Serahsij: na njoftoi Ebu-l-Hasan Ahmed ibn Muhamed ibn Ebi Ishak el-Haxhxhaxhi: na njoftoi Ebu-l-Abbas Muhamed ibn Abdirrahman ed-Deguli: na tregoi Muhamed ibn Meshkani: na tregoi Ebu Davudi: na tregoi Shu’be, nga Thabiti, nga Enesi, i cili tha: “I Dërguari i Allahut ﷺ e thoshte shpesh: ‘Zoti ynë, na jep të mira në këtë botë dhe të mira në botën tjetër, dhe na ruaj nga dënimi i Zjarrit!’”

Na njoftoi Abdu-l-Vehhab ibn Muhamed el-Kesaij: na njoftoi Abdul-Aziz ibn Ahmed el-Hallali: na njoftoi Ebu-l-Abbas el-Esammi: na njoftoi Er-Rebi ibn Sulejmani: na njoftoi Shafi’iu: na njoftoi Seid ibn Salim el-Kaddah, nga Ibn Xhurejxhi, nga Jahja ibn Ubejdi, mawla i Saibit, nga babai i tij, Abdullahu ibn es-Saibi, i cili e kishte dëgjuar Profetin ﷺ të thoshte mes Këndit të fisit Benu Xhumah dhe Këndit të Gurit të Zi: ‘Zoti ynë, na jep të mira në këtë botë dhe të mira në botën tjetër, dhe na ruaj nga dënimi i Zjarrit!’”