যুদ্ধত ধৈৰ্য আৰু বিজয়

শ্বেইখ আব্দুৰৰহমান আছ-ছাআদীৰ তাফছিৰ

সেই কাৰণে, যেতিয়া তেওঁলোকে জালুত আৰু তাৰ সৈন্যদলৰ সন্মুখীন হ’ল, তেতিয়া তেওঁলোক সকলোৱে ক’লে, “হে আমাৰ প্ৰতিপালক! আমাৰ ওপৰত ধৈৰ্য ঢালি দিয়া”—অৰ্থাৎ, আমাৰ হৃদয়বোৰ শক্তিশালী কৰা আৰু আমাক ধৈৰ্য ধাৰণ কৰিবলৈ তাওফীক দিয়া। আমাৰ ভৰি কঁপা আৰু পলাই যোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰি অটল ৰাখা, আৰু কাফিৰ সম্প্ৰদায়ৰ বিৰুদ্ধে আমাক সহায় কৰা।

ইমাম ইবন কছীৰৰ তাফছিৰ

অৰ্থাৎ, ঈমানৰ দলটোৱে—যিসকল তালুতৰ সংগীসকলৰ মাজৰ পৰা সংখ্যাত কম আছিল—নিজৰ শত্ৰু, জালুতৰ সৈন্যদলৰ সন্মুখীন হ’ল; তেওঁলোকৰ সংখ্যা আছিল বহুত। “তেওঁলোকে ক’লে, ‘হে আমাৰ প্ৰতিপালক! আমাৰ ওপৰত ধৈৰ্য ঢালি দিয়া’”—অৰ্থাৎ, তোমাৰ ফালৰ পৰা আমাৰ ওপৰত ধৈৰ্য অৱতীৰ্ণ কৰা। “আৰু আমাৰ ভৰি অটল ৰাখা”—অৰ্থাৎ, শত্ৰুৰ মুখামুখি হোৱাৰ সময়ত আমাৰ ভৰি অটল ৰাখা আৰু আমাক পলায়ন তথা অক্ষমতাৰ পৰা ৰক্ষা কৰা। “আৰু কাফিৰ সম্প্ৰদায়ৰ বিৰুদ্ধে আমাক সহায় কৰা।”

আল্লাহে কৈছে: “তাৰ পিছত তেওঁলোকে আল্লাহৰ অনুমতিক্ৰমে তেওঁলোকক পৰাস্ত কৰিলে” (২:২৫১)—অৰ্থাৎ, আল্লাহৰ সহায়ত তেওঁলোকে তেওঁলোকক পৰাভূত আৰু দমন কৰিলে। “আৰু দাউদে জালুতক হত্যা কৰিলে।” ইছৰাঈলীয়াত বৰ্ণিত হৈছে যে, দাউদে হাতত থকা গুলতিৰে তাক মাৰিছিল; শিলটো তাক আঘাত কৰাত সি নিহত হৈছিল। তালুতে প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল যে, দাউদে যদি জালুতক হত্যা কৰে, তেন্তে তেওঁ নিজৰ জীয়েকক দাউদৰ সৈতে বিবাহ দিব, নিজৰ সম্পদৰ অংশ তেওঁক দিব আৰু নিজৰ কৰ্মত তেওঁক অংশীদাৰ কৰিব।

তেওঁ প্ৰতিশ্ৰুতি পূৰণ কৰিছিল। তাৰ পিছত আল্লাহে দাউদৰ ওপৰত মহান নবুওৱত প্ৰদান কৰাৰ লগতে ৰাজ্যও তেওঁৰ হাতলৈ আহিল। সেইকাৰণেই আল্লাহে কৈছে: “আৰু আল্লাহে তেওঁক ৰাজ্য প্ৰদান কৰিলে”—যি ৰাজ্য আগতে তালুতৰ হাতত আছিল—“আৰু হিকমত” অৰ্থাৎ, ছামৱীলৰ পিছত নবুওৱত; “আৰু তেওঁ ইচ্ছা কৰা বিষয়ৰ পৰা তেওঁক শিক্ষা দিলে”—অৰ্থাৎ, আল্লাহে তেওঁক যি জ্ঞানৰ দ্বাৰা বিশেষভাৱে সমৃদ্ধ কৰিছিল, তাৰ পৰা তেওঁক শিক্ষা দিলে—আল্লাহৰ নবী দাউদৰ ওপৰত শান্তি বৰ্ষিত হওক।

তাৰ পিছত আল্লাহে কৈছে: “আৰু যদি আল্লাহে মানুহৰ এটা দলৰ দ্বাৰা আন এটা দলক প্ৰতিৰোধ নকৰিলেহেঁতেন, তেন্তে পৃথিৱীখন বিপৰ্যস্ত হৈ পৰিলহেঁতেন” (২:২৫১)। অৰ্থাৎ, তেওঁ যদি কিছুমান মানুহৰ দ্বাৰা আন কিছুমানক প্ৰতিৰোধ নকৰিলেহেঁতেন, তেন্তে তালুতৰ যুদ্ধ আৰু দাউদৰ সাহসৰ দ্বাৰা বনী ইছৰাঈলক ৰক্ষা নকৰিলে তেওঁলোক ধ্বংস হৈ গ’লহেঁতেন। আল্লাহে আন ঠাইত কৈছে: “আৰু যদি আল্লাহে মানুহৰ এটা দলৰ দ্বাৰা আন এটা দলক প্ৰতিৰোধ নকৰিলেহেঁতেন, তেন্তে নিশ্চয় বহুতো উপাসনাগৃহ, গীৰ্জা, ইবাদতখানা আৰু মছজিদ ধ্বংস কৰা হ’লহেঁতেন, য’ত আল্লাহৰ নাম প্ৰচুৰভাৱে স্মৰণ কৰা হয়” (২২:৪০), আয়াতৰ শেষলৈকে।

ইবন জৰীৰে (ৰহিমাহুল্লাহ) কৈছে: মোক আবু হুমাইদ আল-হিমছীয়ে—আহমদ ইবন আল-মুগীৰাই—বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁ কৈছে: আমাক ইয়াহইয়া ইবন ছাঈদে বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁ কৈছে: আমাক হাফছ ইবন ছুলাইমানে মুহাম্মদ ইবন ছূকাৰ পৰা, তেওঁ ৱাবাৰা ইবন আব্দুৰ-ৰহমানৰ পৰা, তেওঁ ইবন উমৰৰ পৰা বৰ্ণনা কৰিছে যে, ৰাছুলুল্লাহে ﷺ কৈছে: “আল্লাহে এজন সৎ মুছলমানৰ দ্বাৰা তেওঁৰ চুবুৰীৰ এশটা পৰিয়ালৰ পৰা বিপদ দূৰ কৰে।” তাৰ পিছত ইবন উমৰে এই আয়াতটো পঢ়িলে: “আৰু যদি আল্লাহে মানুহৰ এটা দলৰ দ্বাৰা আন এটা দলক প্ৰতিৰোধ নকৰিলেহেঁতেন, তেন্তে পৃথিৱীখন বিপৰ্যস্ত হৈ পৰিলহেঁতেন।”

এই সনদ দুৰ্বল; কিয়নো ইয়াহইয়া ইবন ছাঈদ হৈছে আবু যাকাৰিয়া আল-আত্তাৰ আল-হিমছী, আৰু তেওঁ অত্যন্ত দুৰ্বল বৰ্ণনাকাৰী।

তাৰ পিছত ইবন জৰীৰে কৈছে: আমাক আবু হুমাইদ আল-হিমছীয়ে বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁ কৈছে: আমাক ইয়াহইয়া ইবন ছাঈদে বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁ কৈছে: আমাক উছমান ইবন আব্দুৰ-ৰহমানে মুহাম্মদ ইবন আল-মুনকাদিৰৰ পৰা, তেওঁ জাবিৰ ইবন আব্দুল্লাহৰ পৰা বৰ্ণনা কৰিছে যে, ৰাছুলুল্লাহে ﷺ কৈছে: “আল্লাহে এজন সৎ মুছলমান ব্যক্তিৰ সৎকৰ্মৰ ফলত তেওঁৰ সন্তান, নাতি-নাতিনী, তেওঁৰ নিজৰ চুবুৰী আৰু কাষৰীয়া চুবুৰীবোৰকো সংশোধন কৰে। তেওঁলোকৰ মাজত সেই ব্যক্তি থকালৈকে তেওঁলোকে মহান আৰু সৰ্বশক্তিমান আল্লাহৰ সুৰক্ষাত থাকে।” আগতে উল্লেখ কৰা কাৰণতে এই বৰ্ণনাটোও অস্বাভাৱিক আৰু দুৰ্বল।

আবু বকৰ ইবন মাৰদুৱাই কৈছে: আমাক মুহাম্মদ ইবন আহমদ ইবন ইব্ৰাহীমে বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁ কৈছে: আলী ইবন ইছমাঈল ইবন হাম্মাদে আমাক জনাইছে; তেওঁ কৈছে: আহমদ ইবন মুহাম্মদ ইবন ইয়াহইয়া ইবন ছাঈদে আমাক জনাইছে; তেওঁ কৈছে: যায়দ ইবন হুবাবে আমাক বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁ কৈছে: হাম্মাদ ইবন যায়দে আইয়ুবৰ পৰা, তেওঁ আবু কিলাবাৰ পৰা, তেওঁ আবু আছমাৰ পৰা, তেওঁ ছাওবানৰ পৰা মাৰফূ‘ ৰূপে হাদীছটো বৰ্ণনা কৰিছে: “তোমালোকৰ মাজত সাতজন লোক সদায় থাকিব; তেওঁলোকৰ কাৰণে তোমালোকক সহায় কৰা হ’ব, তেওঁলোকৰ কাৰণে তোমালোকৰ ওপৰত বৰষুণ দিয়া হ’ব আৰু তেওঁলোকৰ কাৰণে তোমালোকক জীৱিকা দিয়া হ’ব—যেতিয়ালৈকে আল্লাহৰ নিৰ্দেশ আহি নাপায়।”

ইবন মাৰদুৱায়ে আৰু কৈছে: আমাক মুহাম্মদ ইবন আহমদে বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁ কৈছে: আমাক মুহাম্মদ ইবন জৰীৰ ইবন ইয়াযীদে বৰ্ণনা কৰিছে; তেওঁ কৈছে: আবু মুআয নাহাৰ ইবন উছমান আল-লাইছীয়ে আমাক জনাইছে; তেওঁ কৈছে: যায়দ ইবন হুবাবে আমাক জনাইছে; তেওঁ কৈছে: উমৰ আল-বাযযাৰে আনবাছা আল-খাওৱাছৰ পৰা, তেওঁ কাতাদাৰ পৰা, তেওঁ আবু কিলাবাৰ পৰা, তেওঁ আবু আল-আশআছ আছ-ছানআনীৰ পৰা, তেওঁ উবাদা ইবন ছামিতৰ পৰা বৰ্ণনা কৰিছে যে, ৰাছুলুল্লাহে ﷺ কৈছে: “মোৰ উম্মতৰ মাজত আবদালসকল ত্ৰিশজন। তেওঁলোকৰ কাৰণে পৃথিৱীখন স্থিৰ হৈ থাকে, তেওঁলোকৰ কাৰণে বৰষুণ দিয়া হয় আৰু তেওঁলোকৰ কাৰণে সহায় লাভ কৰা হয়।” কাতাদাই কৈছিল: “মই আশা কৰোঁ, হাসান তেওঁলোকৰ মাজৰ এজন।”

আল্লাহে কোৱা: “কিন্তু আল্লাহ জগতবাসীৰ প্ৰতি অনুগ্ৰহশীল” (২:২৫১)—অৰ্থাৎ, তেওঁ তেওঁলোকৰ প্ৰতি অনুগ্ৰহ আৰু দয়া কৰিছে; তেওঁ তেওঁলোকৰ মাজৰ কিছুমানৰ দ্বাৰা আন কিছুমানৰ পৰা বিপদ দূৰ কৰে। তেওঁৰ সকলো কৰ্ম আৰু কথাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ সৃষ্টিৰ ওপৰত নিৰঙ্কুশ কৰ্তৃত্ব, হিকমত আৰু অকাট্য প্ৰমাণ আছে। [আল-হাজ্জ, ২২:৪০] এইখিনিয়েই।

আল-বাগাৱীৰ তাফছিৰ

“যেতিয়া তেওঁলোকে সন্মুখীন হ’ল”—অৰ্থাৎ, তালুত আৰু তেওঁৰ সৈন্যসকল, অৰ্থাৎ মুমিনসকলে; “জালুত আৰু তাৰ সৈন্যদলৰ”—অৰ্থাৎ, মুশ্বৰিকসকলৰ—সন্মুখীন হ’ল। “সন্মুখীন হ’ল”ৰ অৰ্থ হৈছে, তেওঁলোকে মুকলি সমতলত উপস্থিত হ’ল; মুকলি সমতল হৈছে সেই ঠাই, যি উন্মুক্ত আৰু সমান। “তেওঁলোকে ক’লে, ‘হে আমাৰ প্ৰতিপালক! আমাৰ ওপৰত ঢালি দিয়া’”—অৰ্থাৎ, অৱতীৰ্ণ কৰা আৰু প্ৰচুৰভাৱে প্ৰদান কৰা—“ধৈৰ্য; আৰু আমাৰ ভৰি অটল ৰাখা”—অৰ্থাৎ, আমাৰ হৃদয়বোৰ অটল ৰাখা—“আৰু কাফিৰ সম্প্ৰদায়ৰ বিৰুদ্ধে আমাক সহায় কৰা।”