Согушта сабыр жана жеңиш тилөө
رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا، وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا، وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ.
رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ
Аудио жүктөлгөн жок. Кийинчерээк кайталап көрүңүз.
Жана Жаалут менен анын аскерлерине бетме-бет келгенде: "О, Рабби! Үстүбүздөн сабыр - чыдамкайлык жаадыр, кадамыбызды бекем кыл жана каапыр коомдордун үстүнөн жеңиш бере көр!" деп (дуба кылып согушка киришти).
Формасы: «Африг» (أَفْرِغْ) — ысыкта суу куюлгандай мол төк деген метафоралык этиш; «саббит» (ثَبِّتْ) — бекем кыл; «унсур» (انْصُرْ) — жардам бер, жеңишке жеткир. Бул — саны аз ыймандуулардын саны басымдуу аскерге каршы тургандагы дубасы.
Шейх Абдуррахман ас-Саадинин тафсири
Ошондуктан алар Жалутка жана анын аскерлерине каршы чыкканда, баары: «Раббибиз! Үстүбүзгө сабыр төк!» — дешти. Башкача айтканда, жүрөктөрүбүздү күчтөндүр, бизге сабырдуулукту насип кыл, кадамдарыбызды тайсалдап, качып кетүүдөн сакта жана бизге каапыр коомго каршы жеңиш бер.
Имам Ибн Касирдин тафсири
Башкача айтканда, ыйман тобу — Талуттун аз сандагы кошууну — өздөрүнө каршы Жалуттун көп сандаган кошууну чыкканда: «Раббибиз! Үстүбүзгө сабыр төк!» — дешти. Башкача айтканда, Өз тарабыңдан бизге сабыр түшүр.
«Кадамдарыбызды бекем кыл» — башкача айтканда, душман менен беттешкенде бекем тургуз жана бизди качуудан, алсыздыктан сакта.
«Каапыр коомго каршы бизге жеңиш бер!» Аллах Таала мындай деди:
«Ошентип, алар Аллахтын уруксаты менен душманды жеңишти» (2:251). Башкача айтканда, Аллахтын жардамы менен аларды жеңип, талкалашты.
«Дауд Жалутту өлтүрдү» (2:251). Исраилият кабарларында аны колундагы салмоор менен ыргытып, тийгизип өлтүргөнү айтылат. Талут Жалутту өлтүрсө, кызын ага берүүнү, байлыгынын бир бөлүгүн бөлүшүүнү жана башкаруусуна шерик кылууну убада кылган эле. Ал убадасын аткарды.
Андан соң падышалык улуу пайгамбарлык менен Аллах урматтаган Даудга өттү. Ошондуктан Аллах Таала: «Аллах ага падышалыкты берди» (2:251), — деди. Бул — Талуттун колунда болгон падышалык эле. «Жана даанышмандыкты» — башкача айтканда, Шамуилден кийин пайгамбарлыкты берди.
«Ага Өзү каалаган нерселерден үйрөттү» — башкача айтканда, Аллах Өзү тандап, ага гана өзгөчө берген илимден үйрөттү.
Андан соң Аллах Таала: «Эгер Аллах адамдардын бир бөлүгүн экинчи бөлүгү аркылуу тосуп турбаса, жер бузулмак» (2:251), — деди. Башкача айтканда, Аллах бир коомду башка коом аркылуу коргобогондо, Талуттун салгылашуусу жана Дауддун эрдиги аркылуу Исраил урпактарын коргогондой коргобогондо, алар кыйрап калмак. Аллах Таала айткандай: «Эгер Аллах адамдардын бир бөлүгүн экинчи бөлүгү аркылуу тосуп турбаса, анда Аллахтын ысымы көп эскерилген ибадатканалар, чиркөөлөр, сыйынуучу жайлар жана мечиттер кыйратылмак» (22:40).
Ибн Жарир, Аллах аны ырайымына алсын, мындай деди: «Мага Абу Хумайд ал-Химси Ахмад ибн ал-Мугира хадис айтып берди: Яхья ибн Саид бизге хадис айтып берди: Хафс ибн Сулайман Мухаммад ибн Суккадан, ал Вабра ибн Абдуррахмандан, ал Ибн Умардан риваят кылды. Ал айтты: Аллахтын Элчиси (ага Аллахтын салам-салаваты болсун): “Аллах салих мусулман аркылуу анын кошуналарынын жүз үй-бүлөсүнөн балээни кайтарат”, — деди. Андан соң Ибн Умар: “Эгер Аллах адамдардын бир бөлүгүн экинчи бөлүгү аркылуу тосуп турбаса, жер бузулмак” (2:251), — деген аятты окуду». Бул иснад алсыз.
Анткени Яхья ибн Саид — Абу Закария ал-Аттар ал-Химси, ал өтө алсыз риваятчы.
Андан соң Ибн Жарир мындай деди: «Абу Хумайд ал-Химси бизге хадис айтып берди: Яхья ибн Саид бизге хадис айтып берди: Усман ибн Абдуррахман Мухаммад ибн ал-Мункатирден, ал Жабир ибн Абдуллахтан риваят кылды. Ал айтты: Аллахтын Элчиси (ага Аллахтын салам-салаваты болсун): “Аллах мусулман пенденин салихтиги аркылуу анын балдарын, неберелерин, өз конушундагы жана айланасындагы конуштардагы адамдарды оңдойт. Алардын арасында ал бар кезде, алар Аллах Тааланын коргоосунда болушат”, — деди». Бул да мурда айтылган себептерге байланыштуу сейрек кездешкен жана алсыз риваят.
Абу Бакр ибн Мардавайх мындай деди: «Мухаммад ибн Ахмад ибн Ибрахим бизге хадис айтып берди: Али ибн Исмаил ибн Хаммад бизге кабарлады: Ахмад ибн Мухаммад ибн Яхья ибн Саид бизге кабарлады: Зайд ибн ал-Хубаб бизге хадис айтып берди. Хаммад ибн Зайд Айюбдан, ал Абу Килабадан, ал Абу Асмадан, ал Савбандан риваят кылып, хадисти Пайгамбарга (ага Аллахтын салам-салаваты болсун) таандык кылып айтты: “Силердин араңарда жети киши бар болуп турат: алардын аркасында силерге жардам берилет, жамгыр жаайт жана ырыскы берилет. Бул Аллахтын буйругу келгенге чейин улана берет”».
Ибн Мардавайх дагы мындай деди: «Мухаммад ибн Ахмад бизге хадис айтып берди: Мухаммад ибн Жарир ибн Язид бизге хадис айтып берди: Абу Муаз Нахар ибн Усман ал-Лайси бизге кабарлады: Зайд ибн ал-Хубаб бизге кабарлады: Умар ал-Баззар мага кабарлады. Ал Анбаса ал-Хаввастан, ал Катададан, ал Абу Килабадан, ал Абу ал-Ашас ас-Санъаниден, ал Убада ибн ас-Самиттен риваят кылды. Аллахтын Элчиси (ага Аллахтын салам-салаваты болсун): “Үммөтүмдө абдалдар отуз киши. Алардын аркасында жер тура берет, жамгыр жаайт жана жардам берилет”, — деди.
Катада: “Хасан ошолордун катарында болушун үмүт кылам”, — деди.
«Бирок Аллах ааламдарга кеңчилик кылуучу» (2:251). Башкача айтканда, Аллах аларга ырайым кылып, алардын бир бөлүгү аркылуу экинчи бөлүгүнөн балээни кайтарат. Бардык иштеринде жана сөздөрүндө өкүм, даанышмандык жана жаратылгандарына каршы жүйө Ага таандык. Хаж сүрөсүнүн 40-аятында да ушул айтылган.
Аль-Багавинин тафсири
«Алар Жалутка жана анын аскерлерине каршы чыгышты» — мында Талут жана анын аскериндеги ыймандуулар айтылууда. «Чыгышты» деген сөз жердин ачык, тегиз жерине чыгышты дегенди билдирет.
«Алар: “Раббибиз! Үстүбүзгө төк...” — дешти» — түшүр, мол кылып бер.
«Сабырды жана кадамдарыбызды бекем кыл» — жүрөктөрүбүздү бекем кыл. «Жана каапыр коомго каршы бизге жеңиш бер!»
«Сахих аль-Бухариде» (№ 2966) Пайгамбар душманга бет келгенде: «Оо, Аллах! Сен менин жардамчымсың жана коргоочумсуң. Сенин жардамың менен салгылашам!» — деп айтканы риваят кылынган.