Subira na Ushindi Dhidi ya Makafiri
رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا، وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا، وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ.
رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ
Imeshindwa kupakia sauti. Jaribu tena baadaye.
Na walipo toka kupambana na Jaluti na majeshi yake walisema: Mola wetu Mlezi! Tumiminie subira, na isimamishe imara miguu yetu, na utusaidie tuwashinde watu Makafiri. [250]
Kitenzi cha sitiari «afrigh» (أَفْرِغْ — mimina kwa wingi, kama maji yanavyomiminwa wakati wa joto kali), pamoja na «thabbit» (ثَبِّتْ — imarisha) na «unṣur» (انْصُرْ — nusuru). Ni dua ya waumini wachache wanapokabiliana na jeshi lenye idadi kubwa zaidi.
Tafsiri ya Qurani ya Sheikh Abdurrahman As-Sa’di
Kwa hiyo, walipojitokeza kukabiliana na Jaluti na majeshi yake, wote walisema: «Mola wetu Mlezi! Tumiminie subira», yaani, imarisha nyoyo zetu na utujalie subira; na uimarishe miguu yetu isitetereke wala tusikimbie; na utusaidie dhidi ya watu makafiri.
Tafsiri ya Qurani ya Imamu Ibn Kathir
Yaani, kundi la waumini, ambao walikuwa wachache miongoni mwa watu wa Taluti, lilipokutana na adui zao, watu wa Jaluti, ambao walikuwa wengi, walisema: «Mola wetu Mlezi! Tumiminie subira», yaani, tutelemeshee subira kutoka Kwako; «na uimarishe miguu yetu», yaani, tunapokutana na maadui, na utuepushe na kukimbia na kushindwa; «na utusaidie dhidi ya watu makafiri». Mwenyezi Mungu Mtukufu akasema: «Basi wakawashinda kwa idhini ya Mwenyezi Mungu» (2:251), yaani, waliwashinda na kuwatiisha kwa msaada wa Mwenyezi Mungu aliowapa. «Na Daudi akamuua Jaluti».
Wametaja katika riwaya za Bani Israil kwamba Daudi alimuua kwa kombeo lililokuwa mkononi mwake; akamtupia jiwe, likampiga na kumuua. Taluti alikuwa amemwahidi kwamba akimuua Jaluti, angemwoza binti yake, angemshirikisha katika neema yake na kumpa nafasi katika utawala wake. Akatimiza ahadi yake. Kisha ufalme ukawa wa Daudi, amani iwe juu yake, pamoja na unabii mkubwa ambao Mwenyezi Mungu alimjaalia.
Kwa hiyo, Mwenyezi Mungu Mtukufu akasema: «Na Mwenyezi Mungu akampa ufalme» aliokuwa nao Taluti, «na hekima», yaani, unabii baada ya Shamu’il, «na akamfundisha alichotaka», yaani, elimu ambayo Mwenyezi Mungu alimchagua nayo, rehema na amani za Mwenyezi Mungu zimshukie. Kisha Mwenyezi Mungu Mtukufu akasema: «Na lau Mwenyezi Mungu asingewazuia watu, baadhi yao kwa wengine, basi ardhi ingeharibika» (2:251), yaani, lau asingewazuia watu wengine kwa kupitia wengine, kama alivyowalinda Wana wa Israil kwa mapigano ya Taluti na ushujaa wa Daudi, wangeangamia.
Kama Alivyosema: «Na lau Mwenyezi Mungu asingewazuia watu, baadhi yao kwa wengine, bila shaka yangelibomolewa nyumba za watawa, makanisa, nyumba za ibada za Mayahudi na misikiti ambamo jina la Mwenyezi Mungu hutajwa kwa wingi» (22:40), hadi mwisho wa aya.
Ibn Jarir, Mwenyezi Mungu amrehemu, amesema: Abu Humayd al-Himsi, Ahmad bin al-Mughira, alinieleza; Yahya bin Sa‘id akatueleza; Hafs bin Sulayman akatueleza, kutoka kwa Muhammad bin Suqah, kutoka kwa Wabrah bin ‘Abd al-Rahman, kutoka kwa Ibn ‘Umar, kwamba Mtume wa Mwenyezi Mungu, rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, alisema: «Hakika Mwenyezi Mungu humzuia jirani yake na balaa kwa sababu ya Muislamu mwema, kwa ajili ya kaya mia za majirani zake». Kisha Ibn ‘Umar akasoma: «Na lau Mwenyezi Mungu asingewazuia watu, baadhi yao kwa wengine, basi ardhi ingeharibika».
Huu ni mlolongo wa wapokezi dhaifu, kwa sababu Yahya bin Sa‘id ni Abu Zakariya al-‘Attar al-Himsi, naye ni dhaifu sana.
Kisha Ibn Jarir amesema: Abu Humayd al-Himsi alitueleza; Yahya bin Sa‘id akatueleza; ‘Uthman bin ‘Abd al-Rahman akatueleza, kutoka kwa Muhammad bin al-Munkadir, kutoka kwa Jabir bin ‘Abdullah, kwamba Mtume wa Mwenyezi Mungu, rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, alisema: «Hakika Mwenyezi Mungu huleta wema kwa watoto wa mtu Muislamu mwema, na watoto wa watoto wake, na watu wa mtaa wake na mitaa inayoizunguka; nao hubaki chini ya ulinzi wa Mwenyezi Mungu, Mwenye nguvu na utukufu, muda wote akiwa miongoni mwao». Hii pia ni riwaya isiyo ya kawaida na dhaifu kwa sababu iliyotajwa hapo awali.
Abu Bakr bin Mardawayh amesema: Muhammad bin Ahmad bin Ibrahim alitueleza; ‘Ali bin Isma‘il bin Hammad akatupa habari; Ahmad bin Muhammad bin Yahya bin Sa‘id akatueleza; Zayd bin al-Hubab akatueleza, akisema: Hammad bin Zayd alinieleza, kutoka kwa Ayyub, kutoka kwa Abu Qilabah, kutoka kwa Abu Asma’, kutoka kwa Thawban, akinukuu kutoka kwa Mtume, rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake: «Miongoni mwenu daima watakuwapo watu saba; kwa sababu yao mtapewa ushindi, mvua na riziki, mpaka ifike amri ya Mwenyezi Mungu».
Ibn Mardawayh pia amesema: Muhammad bin Ahmad alitueleza; Muhammad bin Jarir bin Yazid akatueleza; Abu Mu‘adh Nahar bin ‘Uthman al-Laythi akatupa habari; Zayd bin al-Hubab akaniambia; ‘Umar al-Bazzar alinieleza, kutoka kwa ‘Anbasah al-Khawwas, kutoka kwa Qatadah, kutoka kwa Abu Qilabah, kutoka kwa Abu al-Ash‘ath al-San‘ani, kutoka kwa ‘Ubadah bin al-Samit, kwamba Mtume wa Mwenyezi Mungu, rehema na amani za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake, alisema: «Abdal katika umma wangu ni watu thelathini; kwa sababu yao ardhi hudumu, na kwa sababu yao mnapewa mvua na ushindi». Qatadah alisema: «Natumaini Hasan ni miongoni mwao».
Na kauli Yake: «Lakini Mwenyezi Mungu ni Mwenye fadhila kwa walimwengu wote» (2:251), yaani, amewafadhili na kuwarehemu kwa kuwazuia baadhi yao kwa wengine. Uamuzi, hekima na hoja ni Zake juu ya viumbe Vyake katika matendo na maneno Yake yote. (Al-Hajj: 40). Hayo ndiyo maelezo yake.
Tafsiri ya Qurani ya Al-Baghawi
«Walipojitokeza» maana yake ni Taluti na majeshi yake, yaani, waumini. «Kukabiliana na Jaluti na majeshi yake», ambao walikuwa washirikina. Maana ya «walijitokeza» ni kwamba walifika kwenye eneo la wazi la ardhi, mahali palipo wazi na tambarare. «Walisema: Mola wetu Mlezi!
Tumiminie» maana yake: teremsha na umimine «subira; na uimarishe miguu yetu», yaani, nyoyo zetu; «na utusaidie dhidi ya watu makafiri».
Katika «Sahih al-Bukhari» (Na. 2966) imepokewa kwamba Mtume alipokutana na adui alisema: «Ewe Mwenyezi Mungu! Wewe ndiye msaidizi wangu na mlinzi wangu; kwa msaada Wako napigana!»