Молба за прошка и власт

Тефсир на шејх Абдуррахман ас-Саади

Па рече: „Господару мој, прости ми и подари ми власт каква што нема да има никој по мене. Навистина, Ти си Оној што многу дарува!“ Аллах му одговори на молбата, му прости и му ја врати власта, а потоа му подари уште поголема власт, каква што никој по него не добил. Тоа било потчинувањето на шејтаните за него: тие граделе што и да посакал, нуркале за него во морето и ваделе бисери и украси. А оној од нив што не му се покорувал, тој го ставал во окови и го врзувал.

Тефсир на имамот Ибн Касир

„Рече: ‘Господару мој, прости ми и подари ми власт каква што нема да има никој по мене. Навистина, Ти си Оној што многу дарува!’“ Некои рекле дека значењето на зборовите „каква што нема да има никој по мене“ е: „Никој да не може да ми ја одземе“, како што се случило со телото што било фрлено на неговиот престол; а не дека тој барал да им се забрани на луѓето по него да имаат власт. Исправното мислење е дека тој од Возвишениот Аллах побарал власт каква што никој од луѓето по него нема да има.

Тоа е очигледното значење на контекстот на ајетот, а за него сведочат и веродостојните хадиси пренесени по различни патишта од Аллаховиот Пратеник, саллаллаху алејхи ве селлем.

Ал-Бухари, во толкувањето на овој ајет, рекол: Ни пренесе Исхак ибн Ибрахим: нè извести Рух, а и Мухаммад ибн Џафер, од Шу‘ба, од Мухаммад ибн Зијад, од Ебу Хурејра, радијаллаху анху, дека Веровесникот, саллаллаху алејхи ве селлем, рекол: „Синоќа еден силен џин се оттргна [од мојата контрола] за да ми ја прекине молитвата — или кажа нешто слично — па Аллах ми овозможи да го совладам. Сакав да го врзам за еден од столбовите на џамијата, за да го видите сите кога ќе осамне, но се сетив на зборовите на мојот брат Сулејман: ‘Господару мој, прости ми и подари ми власт каква што нема да има никој по мене.’“

Рух рекол: „Па го отфрли понижен.“ Истиот хадис го пренеле и Муслим и ан-Неса’и од Шу‘ба, со истиот ланец на преносители.

Муслим во својот „Сахих“ рекол: Ни пренесе Мухаммад ибн Селеме ел-Муради: ни пренесе Абдуллах ибн Вехб, од Му‘авија ибн Салих; ми пренесе Реби‘а ибн Језид, од Ебу Идрис ел-Хаулани, од Ебу ед-Дерда’, кој рекол: Аллаховиот Пратеник, саллаллаху алејхи ве селлем, станал да клања, а ние го слушнавме како вели: „Барам заштита кај Аллах од тебе.“ Потоа рекол: „Те проколнувам со Аллаховото проклетство“ — трипати — и ја испружил раката, како да сака да фати нешто.

Кога завршил со молитвата, рековме: „Аллахов Пратенику, во молитвата те слушнавме како кажуваш нешто што претходно не сме те слушале да го кажуваш, и видовме дека ја испружи раката.“ Тој рекол: „Аллаховиот непријател Иблис дојде со пламен од оган за да ми го фрли в лице. Трипати реков: ‘Барам заштита кај Аллах од тебе’, а потоа реков: ‘Те проколнувам со совршеното Аллахово проклетство.’ Но тој не се повлече, и тоа трипати.

Потоа посакав да го фатам. Така ми се колне во Аллах, да не беше молбата на нашиот брат Сулејман, тој ќе осамнеше врзан, а децата на жителите на Медина ќе си играа со него.“

Имам Ахмед рекол: Ни пренесе Ебу Ахмед: ни пренесе Мејсере ибн Ме‘бед: ни пренесе Ебу ‘Убејд, чуварот на Сулејман, кој рекол: Го видов ‘Ата’ ибн Језид ел-Лејси како стои и клања. Сакав да поминам пред него, но тој ме запре, а потоа рече: Ми пренесе Ебу Се‘ид ел-Худри дека Аллаховиот Пратеник, саллаллаху алејхи ве селлем, станал да ја клања утринската молитва, а Ебу Се‘ид бил зад него. Пратеникот учел, но учењето му се испомешало. Кога ја завршил молитвата, рекол: „Кога само би ме виделе мене и Иблис!

Ја испружив раката и не престанав да го давам додека не ја почувствував студенилото на неговата плунка меѓу овие два прста — палецот и показалецот. Да не беше молбата на мојот брат Сулејман, тој ќе осамнеше врзан за еден од столбовите на џамијата, а децата на Медина ќе си играа со него. Затоа, кој од вас може да направи ништо да не поминува меѓу него и киблата, нека го стори тоа.“ Ебу Давуд го пренел од него делот: „Кој од вас може да направи ништо да не поминува меѓу него и киблата, нека го стори тоа“, од Ахмед ибн Еби Сурејџ, од Ебу Ахмед ез-Зубејри, со истиот ланец.

Имам Ахмед рекол: Ни пренесе Му‘авија ибн ‘Амр: ни пренесе Ибрахим ибн Мухаммад ел-Фезари: ни пренесе ел-Евза‘и; ми пренесе Реби‘а ибн Језид, од Абдуллах ед-Дејлеми, кој рекол: Влегов кај Абдуллах ибн ‘Амр додека тој бил во својата градина во Таиф, наречена „ел-Вехт“, и одел рака под рака со еден млад Курешиец, за кого се зборувало дека пие вино.

Му реков: „Слушнав од тебе хадис дека оној што ќе испие голтка вино, Аллах, Возвишениот и Семоќниот, нема да му ја прими покајната молитва четириесет утра; дека несреќен е оној што бил несреќен уште во утробата на мајка си; и дека оној што ќе дојде во Бајтул-Макдис, без друга намера освен да клања таму, ќе излезе од гревовите како на денот кога мајка му го родила.“ Кога младиот човек го слушна спомнувањето на виното, ја извлече својата рака од раката на Абдуллах и си замина.

Абдуллах ибн ‘Амр рече: „Не дозволувам никому да кажува за мене нешто што не сум го рекол. Го слушнав Аллаховиот Пратеник, саллаллаху алејхи ве селлем, како вели: ‘Кој ќе испие голтка вино, молитвата нема да му биде примена четириесет утра. Ако се покае, Аллах ќе го прими неговото покајание. Ако повторно го направи тоа, молитвата нема да му биде примена четириесет утра.

Ако се покае, Аллах ќе го прими неговото покајание. Ако повторно го направи тоа’ — не знам дали рекол третиот или четвртиот пат — ‘тогаш Аллах со право ќе го напои на Судниот ден од „радгатул-хабал“ [гнојната течност на жителите на Пеколот].’“

Тој рече: „Го слушнав Аллаховиот Пратеник како вели: ‘Аллах ги создал Своите созданија во темнина, а потоа врз нив фрлил од Својата светлина. Кого тогаш ќе го допре нешто од Неговата светлина, тој ќе биде упатен, а кого ќе го промаши, тој ќе залута. Затоа велам дека перото се исушило според знаењето на Аллах, Возвишениот и Семоќниот.’“

Исто така, го слушнав Аллаховиот Пратеник како вели: „Сулејман побарал од Возвишениот Аллах три работи, па Тој му дал две, а ние се надеваме дека третата ни е дадена нам: побарал пресуда што ќе се совпадне со Неговата пресуда, и Тој му ја дал; побарал власт каква што никој по него нема да има, и Тој му ја дал; и побарал секој човек што ќе излезе од својот дом, сакајќи да клања во оваа џамија [во Бајтул-Макдис], да излезе од гревовите како на денот кога мајка му го родила. Се надеваме дека Возвишениот Аллах ни ја дал и оваа трета работа.“

Ан-Неса’и и Ибн Маџе го пренеле последниот дел од овој хадис по различни патишта од Абдуллах ибн Фируз ед-Дејлеми, од Абдуллах ибн ‘Амр, дека Аллаховиот Пратеник рекол: „Кога Сулејман го изградил Бајтул-Макдис, од својот Господар, Возвишениот и Семоќниот, побарал три работи…“ Потоа го спомнал хадисот.

Овој хадис е пренесен и од Рафи‘ ибн ‘Умејр, радијаллаху анху, со необичен ланец на преносители и текст. Ет-Таберани рекол: Ни пренесе Мухаммад ибн ел-Хасан ибн Кутејба ел-Аскалани: ни пренесе Мухаммад ибн Ејјуб ибн Сувејд: татко ми ми пренесе: ни пренесе Ибрахим ибн Еби ‘Абеле, од Ебу ез-Захирије, од Рафи‘ ибн ‘Умејр, кој рекол: Го слушнав Аллаховиот Пратеник како вели: „Аллах, Возвишениот и Семоќниот, му рекол на Давуд, алејхис-селам: ‘Изгради Ми дом на Земјата.’ Давуд си изградил дом за себе пред домот што му било заповедано да го изгради. Тогаш Аллах му објавил: ‘Давуде, го подигна својот дом пред Мојот?’

Тој рекол: ‘Господару мој, така било одредено: владетелот ги става сопствените потреби пред другите.’ Потоа започнал да ја гради џамијата, но кога го довршил ѕидот, тој трипати се урнал. Давуд се пожалил на Аллах, Возвишениот и Семоќниот, па Тој рекол: ‘Давуде, не си достоен да Ми изградиш дом.’ Давуд прашал: ‘Зошто, Господару мој?’

Тој рекол: ‘Поради крвопролевањето што се случило со твоја рака.’ Давуд рекол: ‘Господару мој, зарем тоа не беше заради Твојата волја и љубов?’ Тој рекол: ‘Да, но тие се Мои созданија, а Јас сум најмилостив кон нив.’ Тоа многу го погодило Давуд, па Аллах му објавил: ‘Не тагувај.

Ќе одредам да ја доврши твојот син Сулејман.’ Кога Давуд умрел, Сулејман ја презел изградбата. Кога ја довршил, принел жртви, заклал животни и ги собрал синовите на Израил. Тогаш Аллах му објавил: ‘Ја гледам твојата радост поради изградбата на Мојот дом, затоа побарај од Мене и ќе ти дадам.’

Тој рекол: ‘Те молам за три работи: пресуда што ќе се совпадне со Твојата пресуда; власт каква што никој по мене нема да има; и секој што ќе дојде во овој дом, сакајќи единствено да клања во него, да излезе од своите гревови како на денот кога мајка му го родила.’“ Аллаховиот Пратеник, саллаллаху алејхи ве селлем, рекол: „Двете веќе му беа дадени, а се надевам дека му беше дадена и третата.“

Имам Ахмед рекол: Ни пренесе ‘Абдус-Самад: ни пренесе ‘Умер ибн Рашид ел-Јемами: ни пренесе Ијас ибн Селеме ибн ел-Еква‘, од својот татко, кој рекол: „Не сум го слушнал Аллаховиот Пратеник да упати молба, а да не ја започне со: ‘Субхана раббијел-А‘лал-‘Алијјил-Веххаб’ [Славен е мојот Господар, Највозвишениот, Севишниот, Оној што многу дарува].“

Ебу ‘Убејд рекол: Ни пренесе ‘Али ибн Сабит, од Џа‘фер ибн Беркан, од Салих ибн Мисмар, кој рекол: Кога умрел Аллаховиот веровесник Давуд, Аллах му објавил на неговиот син Сулејман, алејхимес-селам: „Побарај од Мене што ти треба.“ Тој рекол: „Те молам да ми дадеш срце што ќе Те почитува, како срцето на татко ми, и да го направиш моето срце да Те сака, како што срцето на татко ми Те сакаше.“ Аллах рекол: „Му испратив на Својот роб да побара од Мене што му треба, а тој побара да му го направам срцето да се плаши од Мене и да Ме сака. Навистина, ќе му подарам власт каква што никој по него нема да има.“ Тоа било она што го побарал.

Тефсир на ал-Багави

„Рече: ‘Господару мој, прости ми и подари ми власт каква што нема да има никој по мене.’“ Мукатил и Ибн Кејсан рекле: „Никој по мене да нема таква власт.“ ‘Ата’ ибн Еби Рабах рекол: „Со тоа сакал да каже: Подари ми власт што нема да ми ја одземеш на крајот од мојот живот и да му ја дадеш на некој друг, како што ми беше одземена во претходниот дел од мојот живот.“

„Навистина, Ти си Оној што многу дарува!“ Се вели дека го побарал тоа за да биде знак за неговото веровесништво, доказ за неговото пратеништво и чудо. Се вели и дека го побарал за тоа да биде показател дека неговото покајание е прифатено, бидејќи Аллах му одговорил на молбата, му ја вратил власта и му ја зголемил. Мукатил ибн Хајјан рекол: Сулејман веќе имал власт, но со зборовите „каква што нема да има никој по мене“ мислел на потчинувањето на ветровите, птиците и шејтаните, како што покажува она што следува во ајетот.

Ни соопшти ‘Абдул-Вахид ел-Мелихи: ни соопшти Ахмед ибн Абдуллах ен-Ну‘ајми: ни соопшти Мухаммад ибн Јусуф: ни пренесе Мухаммад ибн Исма‘ил: ни пренесе Мухаммад ибн Бешшар: ни пренесе Мухаммад ибн Џа‘фер: ни пренесе Шу‘ба, од Мухаммад ибн Зијад, од Ебу Хурејра, од Веровесникот, саллаллаху алејхи ве селлем, кој рекол: „Синоќа еден силен џин се оттргна за да ми ја прекине молитвата. Аллах ми овозможи да го совладам, па го фатив и посакав да го врзам за еден од столбовите на џамијата, за сите да го видите.

Но се сетив на молбата на мојот брат Сулејман: ‘Господару мој, подари ми власт каква што нема да има никој по мене.’ Па го отфрлив понижен.“