Prośba o przebaczenie i królestwo

Tafsir szejka Abdurrahmana as-Saʿdiego

„Powiedział: «Panie mój, przebacz mi i obdarz mnie królestwem, jakiego nikt po mnie nie będzie godzien. Zaprawdę, Ty jesteś Szczodrym Dawcą»”. Allah odpowiedział na jego prośbę, przebaczył mu i przywrócił mu królestwo, a ponadto obdarzył go władzą, jakiej nikt po nim nie otrzymał. Podporządkował mu szatanów: budowali to, czego sobie życzył, i nurkowali dla niego w morzu, wydobywając perły oraz ozdoby. Tych spośród nich, którzy mu się sprzeciwiali, zakuwano w kajdany i mocno krępowano.

Tafsir imama Ibn Kathira

„Powiedział: «Panie mój, przebacz mi i obdarz mnie królestwem, jakiego nikt po mnie nie będzie godzien. Zaprawdę, Ty jesteś Szczodrym Dawcą»”. Niektórzy twierdzili, że słowa „jakiego nikt po mnie nie będzie godzien” znaczą: „niech nikt po mnie nie będzie mógł mi go odebrać”, jak miało to miejsce w przypadku ciała rzuconego na jego tron; nie oznacza to, że Salomon chciał zakazać przyszłym ludziom posiadania królestwa. Prawidłowe jest jednak to, że prosił Allaha Najwyższego o królestwo, jakiego żaden człowiek po nim nie będzie miał.

Tak wynika z oczywistego sensu wersetu i potwierdzają to autentyczne hadisy przekazane różnymi drogami od Wysłannika Allaha (niech Allah obdarzy go błogosławieństwem i pokojem).

Al-Buchari, komentując ten werset, przekazał: „Ishaq ibn Ibrahim przekazał nam: Rūḥ i Muhammad ibn Jaʿfar powiadomili nas, od Shuʿby, od Muhammada ibn Ziyada, od Abu Hurajry (oby Allah był z niego zadowolony), że Prorok (niech Allah obdarzy go błogosławieństwem i pokojem) powiedział: «Ubiegłej nocy wyrwał się do mnie ifryt spośród dżinnów — lub powiedział coś podobnego — aby przerwać mi modlitwę. Allah pozwolił mi go pokonać i chciałem przywiązać go do jednego z filarów meczetu, abyście wszyscy mogli go rano zobaczyć.

Przypomniałem sobie jednak słowa mojego brata Salomona: „Panie mój, przebacz mi i obdarz mnie królestwem, jakiego nikt po mnie nie będzie godzien”». Rūḥ dodał: „Odpędził go, upokorzonego”». Podobnie przekazali Muslim i an-Nasa’i z hadisu Shuʿby.

Muslim przekazał w swoim „Sahih”: „Muhammad ibn Salama al-Muradi przekazał nam: ʿAbd Allah ibn Wahb przekazał nam, od Muʿawiyi ibn Saliha; Rabiʿa ibn Yazid przekazał mi, od Abu Idrisa al-Chawlaniego, od Abu ad-Dardy, który powiedział: Wysłannik Allaha (niech Allah obdarzy go błogosławieństwem i pokojem) wstał do modlitwy i usłyszeliśmy, jak mówi: «Szukam u Allaha schronienia przed tobą». Następnie powiedział: «Przeklinam cię przekleństwem Allaha» — trzy razy — i wyciągnął rękę, jakby chciał coś pochwycić.

Gdy skończył modlitwę, zapytaliśmy: „Wysłanniku Allaha, słyszeliśmy, jak mówiłeś podczas modlitwy coś, czego wcześniej od ciebie nie słyszeliśmy, i widzieliśmy, że wyciągnąłeś rękę”. Odpowiedział: «Wróg Allaha, Iblis, przyszedł z płomieniem ognia, aby rzucić go na moją twarz. Powiedziałem: „Szukam u Allaha schronienia przed tobą” — trzy razy. Potem powiedziałem: „Przeklinam cię pełnym przekleństwem Allaha”.

Nie cofnął się, więc powtórzyłem to trzy razy. Następnie chciałem go pochwycić. Na Allaha, gdyby nie prośba naszego brata Salomona, rano byłby skrępowany, a dzieci mieszkańców Medyny bawiłyby się nim»”.

Imam Ahmad powiedział: „Abu Ahmad przekazał nam: Maysara ibn Maʿbad przekazał nam: Abu ʿUbayd, odźwierny Salomona, przekazał nam: Zobaczyłem ʿAta’ ibn Yazida al-Lajthiego, jak modlił się na stojąco. Chciałem przejść przed nim, lecz mnie powstrzymał. Następnie powiedział: Przekazał mi Abu Saʿid al-Chudri, że Wysłannik Allaha (niech Allah obdarzy go błogosławieństwem i pokojem) wstał do modlitwy porannej, a Abu Saʿid stał za nim. Prorok recytował, lecz recytacja sprawiała mu trudność.

Kiedy skończył modlitwę, powiedział: «Gdybyście tylko zobaczyli mnie i Iblisa! Wyciągnąłem rękę i dusiłem go, aż poczułem chłód jego śliny między tymi dwoma palcami — kciukiem i palcem wskazującym. Gdyby nie prośba mojego brata Salomona, rano byłby przywiązany do jednego z filarów meczetu, a dzieci z Medyny bawiłyby się nim. Kto z was może zadbać o to, by nikt nie przechodził między nim a kierunkiem modlitwy, niech tak uczyni»”.

Abu Dawud przekazał z tego hadisu słowa: „Kto z was może zadbać o to, by nikt nie przechodził między nim a kierunkiem modlitwy, niech tak uczyni”, za pośrednictwem Ahmada ibn Abi Surajja, od Abu Ahmada al-Zubajriego.

Imam Ahmad powiedział: „Muʿawiya ibn ʿAmr przekazał nam: Ibrahim ibn Muhammad al-Fazari przekazał nam: al-Awzaʿi przekazał mi, od Rabiʿy ibn Yazida, od ʿAbd Allaha ad-Dajlamiego, który powiedział: Odwiedziłem ʿAbd Allaha ibn ʿAmra w jego ogrodzie w Ta’if, zwanym al-Waht. Trzymał on pod rękę młodzieńca z Kurajszytów, o którym mówiono, że pije wino.

Powiedziałem: «Dotarł do mnie przekaz od ciebie, że: „Kto wypije łyk wina, Allah Wszechmogący nie przyjmie jego skruchy przez czterdzieści poranków; nieszczęśliwy jest ten, kto był nieszczęśliwy w łonie swojej matki; a kto przybywa do Jerozolimy wyłącznie po to, by się tam modlić, odejdzie od grzechu czysty, jak w dniu, w którym urodziła go matka”». Gdy młodzieniec usłyszał wzmiankę o winie, wyszarpnął rękę z dłoni ʿAbd Allaha i odszedł. ʿAbd Allah ibn ʿAmr powiedział: «Nie pozwalam nikomu przypisywać mi słów, których nie powiedziałem.

Słyszałem, jak Wysłannik Allaha (niech Allah obdarzy go błogosławieństwem i pokojem) mówił: „Kto wypije łyk wina, temu modlitwa nie zostanie przyjęta przez czterdzieści poranków. Jeśli okaże skruchę, Allah ją przyjmie. Jeśli powróci do tego grzechu, jego modlitwa nie zostanie przyjęta przez czterdzieści poranków. Jeśli okaże skruchę, Allah ją przyjmie.

Jeśli zaś powróci — nie pamiętam, czy powiedział: za trzecim, czy za czwartym razem — Allah będzie miał prawo napoić go w Dniu Zmartwychwstania z radhghat al-chabal”». Powiedział: «Słyszałem także, jak Wysłannik Allaha mówił: „Allah stworzył swoje stworzenia w ciemności, a następnie obdarzył je częścią swego światła. Kogo wówczas dosięgło Jego światło, ten został poprowadzony drogą prostą, a kogo ominęło — ten zbłądził. Dlatego mówię, że pióro zapisało to, co Allah Wszechmogący wiedział wcześniej”».

Słyszałem też, jak Wysłannik Allaha mówił: «Salomon poprosił Allaha Najwyższego o trzy rzeczy i otrzymał dwie. Mamy nadzieję, że otrzymał dla nas i trzecią. Poprosił o sąd zgodny z sądem Allaha i został mu on dany. Poprosił o królestwo, jakiego nikt po nim nie będzie godzien, i zostało mu ono dane.

Poprosił też, aby każdy, kto wychodzi ze swego domu, pragnąc jedynie modlitwy w tym meczecie, odszedł od swoich grzechów czysty, jak w dniu, w którym urodziła go matka. Mamy nadzieję, że Allah Najwyższy dał nam również tę rzecz»”. Ostatnia część tego hadisu została przekazana przez an-Nasa’iego i Ibn Madżę różnymi drogami od ʿAbd Allaha ibn Firūza ad-Dajlamiego, od ʿAbd Allaha ibn ʿAmra. Przekazał on, że Wysłannik Allaha (niech Allah obdarzy go błogosławieństwem i pokojem) powiedział: „Kiedy Salomon zbudował Świątynię Jerozolimską, poprosił swego Pana o trzy rzeczy…” — po czym wymienił te prośby.

Przekazano również hadis od Rafiʿa ibn ʿUmayra (oby Allah był z niego zadowolony), z łańcuchem przekazicieli i brzmieniem odbiegającymi od innych przekazów. At-Tabarani powiedział: „Muhammad ibn al-Hasan ibn Qutayba al-ʿAsqalani przekazał nam: Muhammad ibn Ajjub ibn Suwajd przekazał nam: mój ojciec przekazał mi: Ibrahim ibn Abi ʿAbla przekazał nam, od Abu az-Zahiriyyi, od Rafiʿa ibn ʿUmayra, który powiedział: Słyszałem, jak Wysłannik Allaha (niech Allah obdarzy go błogosławieństwem i pokojem) mówił: «Allah Wszechmogący powiedział Dawidowi (pokój z nim): „Zbuduj dla Mnie dom na ziemi”.

Dawid zbudował najpierw dom dla siebie, zanim wzniósł dom, który mu nakazano. Allah objawił mu: „Dawidzie, czyż postawiłeś swój dom przed Moim domem?”. Dawid powiedział: „Panie mój, tak właśnie postąpiłby każdy władca, który stawia siebie na pierwszym miejscu”. Następnie przystąpił do budowy meczetu.

Gdy ukończył mur, ten trzykrotnie się zawalił. Poskarżył się więc Allahowi Wszechmogącemu, mówiąc: „Panie mój, nie jestem godzien zbudować dla Ciebie domu?”. Allah odpowiedział: „Ponieważ przez twoje ręce przelana została krew”. Dawid zapytał: „Panie mój, czyż nie stało się to w imię Twojej sprawy i z miłości do Ciebie?”.

Allah odparł: „Owszem, lecz oni są Moimi sługami, a Ja jestem dla nich miłosierny”. Zasmuciło go to, więc Allah objawił mu: „Nie smuć się. Doprowadzę do tego, że dom ten zbuduje twój syn Salomon”. Gdy Dawid zmarł, Salomon przystąpił do budowy.

Kiedy ją ukończył, złożył ofiary, zarżnął zwierzęta ofiarne i zgromadził synów Izraela. Allah objawił mu: „Widzę, jak raduje cię budowa Mojego domu. Proś Mnie, a dam ci to, o co poprosisz”. Salomon powiedział: „Proszę Cię o trzy rzeczy: sąd zgodny z Twoim sądem, królestwo, jakiego nikt po mnie nie będzie godzien, oraz to, aby każdy, kto przychodzi do tego domu, pragnąc jedynie modlitwy, odszedł od swoich grzechów czysty, jak w dniu, w którym urodziła go matka”».

Wysłannik Allaha (niech Allah obdarzy go błogosławieństwem i pokojem) powiedział: «Dwie z tych próśb zostały mu spełnione. Mam nadzieję, że spełniona została również trzecia»”.

Imam Ahmad powiedział: „ʿAbd as-Samad przekazał nam: ʿUmar ibn Raszid al-Jamami przekazał nam: Ijas ibn Salama ibn al-Akwaʿ przekazał nam, od swojego ojca, który powiedział: Nie słyszałem, by Wysłannik Allaha (niech Allah obdarzy go błogosławieństwem i pokojem) rozpoczynał jakąkolwiek prośbę inaczej niż słowami: «Chwała niech będzie Allahowi, mojemu Panu, Najwyższemu, Wzniosłemu, Szczodremu Dawcy»”.

Abu ʿUbayd powiedział: „ʿAli ibn Sabit przekazał nam, od Jaʿfara ibn Burqana, od Saliha ibn Mismara, który powiedział: Kiedy zmarł prorok Dawid, Allah objawił jego synowi Salomonowi (pokój z nimi): «Proś Mnie o to, czego potrzebujesz». Salomon powiedział: «Proszę Cię, daj mi serce, które będzie się Ciebie bało, takie jak serce mojego ojca, i spraw, aby moje serce kochało Ciebie, tak jak kochało Cię serce mojego ojca». Allah powiedział: «Wysłałem do Mojego sługi i zapytałem go o jego potrzebę, a on poprosił Mnie, bym sprawił, że jego serce będzie się Mnie bało i będzie Mnie kochało.

Z pewnością obdarzę go królestwem, jakiego nikt po nim nie będzie godzien»”. To była jego prośba.

Tafsir al-Baghawiego

„Powiedział: «Panie mój, przebacz mi i obdarz mnie królestwem, jakiego nikt po mnie nie będzie godzien»”. Muqatil i Ibn Kaysan powiedzieli: „Nie będzie ono udziałem nikogo po mnie”. ʿAta’ ibn Abi Rabah powiedział: „Miał na myśli: obdarz mnie królestwem, którego nie odbierzesz mi pod koniec mojego życia, by dać je komuś innemu, tak jak odebrałeś mi je wcześniej, za część mojego życia”.

„Zaprawdę, Ty jesteś Szczodrym Dawcą”. Powiedziano, że prosił o to, aby stało się znakiem jego proroctwa, dowodem jego posłannictwa i cudem. Powiedziano też, że prosił o to, aby było oznaką przyjęcia jego skruchy: Allah odpowiedział na jego prośbę, przywrócił mu królestwo i je powiększył. Muqatil ibn Hajjan powiedział: „Salomon miał królestwo, lecz słowami «jakiego nikt po mnie nie będzie godzien» miał na myśli podporządkowanie sobie wiatrów, ptaków i szatanów, na co wskazuje dalszy ciąg wersetu”.

Abd al-Wahid al-Malihi przekazał nam: Ahmad ibn ʿAbd Allah an-Nuʿaymi przekazał nam: Muhammad ibn Jusuf przekazał nam: Muhammad ibn Ismaʿil przekazał nam: Muhammad ibn Baszar przekazał nam: Muhammad ibn Jaʿfar przekazał nam: Shuʿba przekazał nam, od Muhammada ibn Ziyada, od Abu Hurajry, od Proroka (niech Allah obdarzy go błogosławieństwem i pokojem), który powiedział: „Ubiegłej nocy wyrwał się do mnie ifryt spośród dżinnów, aby przerwać mi modlitwę. Allah pozwolił mi go pokonać, więc go pochwyciłem i chciałem przywiązać do jednego z filarów meczetu, abyście wszyscy mogli go zobaczyć.

Przypomniałem sobie jednak prośbę mojego brata Salomona: «Panie mój, obdarz mnie królestwem, jakiego nikt po mnie nie będzie godzien» — i odpędziłem go, upokorzonego”.