ከሰይጣን ፈተናዎች መጠበቅ

የሼኽ አብዱርረሕማን አስ-ሰዕዲ ተፍሲር

«ጌታዬ ሆይ! በአንተ እጠበቃለሁ» ማለትም፣ ከራሴ ኃይልና ችሎታ ተለይቼ በአንተ ኃይልና ብርታት እጠጋለሁ፤ «ከሰይጣናት ግፊቶች»።

«ጌታዬ ሆይ! ወደእኔ ከመጣዳቸውም በአንተ እጠበቃለሁ» ማለትም፣ በቀጥታ በመገናኘታቸው፣ በግፊታቸውና በመንካታቸው ምክንያት ከሚደርስብኝ ክፉ ነገር፣ እንዲሁም ከመገኘታቸውና ከሹክሹክታቸው የሚመጣው ክፉ ነገር በአንተ እጠበቃለሁ። ይህ ዱዓ የክፋት ምንጭና መሠረቱ ከሆነው ሁሉ መጠበቅን ይዟል። የሰይጣንን ሁሉንም ማነሳሳት፣ መንካቱንና ሹክሹክታውን ከመከላከልም ይካተታል። አላህ ባሪያውን ከዚህ ክፉ ነገር ከጠበቀውና ዱዓውን ከተቀበለለት፣ ከክፉ ሁሉ ይድናል፤ ወደ መልካም ሁሉም ይመራል።

የኢማም ኢብን ከሲር ተፍሲር

«ጌታዬ ሆይ! ወደእኔ ከመጣዳቸው በአንተ እጠበቃለሁ» ማለትም፣ በማንኛውም ጉዳዬ ውስጥ [ከመገኘታቸው እጠበቃለሁ]። ለዚህም ነው በጉዳዮች መጀመሪያ የአላህን ስም እንዲያወሱ የታዘዙት፤ ይህም በምግብ ጊዜ፣ በግብረ ሥጋ ግንኙነት፣ በእርድና በሌሎችም ጉዳዮች ሰይጣናትን ያባርራል።

ለዚህም አቡ ዳውድ እንደዘገበው፣ የአላህ መልእክተኛ ﷺ እንዲህ ይሉ ነበር፦ «አላህ ሆይ! ከእርጅና፣ ከመውደቅና ከመስጠም በአንተ እጠበቃለሁ፤ በሞት ጊዜም ሰይጣን እንዳያውከኝ በአንተ እጠበቃለሁ»።

ኢማም አሕመድም እንዲህ አለ፦ ያዚድ ነገረን፤ ሙሐመድ ኢብኑ ኢስሓቅ ከዓምር ኢብኑ ሹዓይብ፣ ከአባቱ፣ ከአያቱ እንደዘገበው፣ የአላህ መልእክተኛ ﷺ ከእንቅልፍ ጊዜ ፍርሃት ሲኖር የሚነገሩ ቃላትን ያስተምሩን ነበር፦ «በአላህ ስም፤ ከቁጣውና ከቅጣቱ፣ ከባሮቹ ክፋት፣ ከሰይጣናት ግፊቶችና ወደእኔ ከመጣዳቸው በአላህ ፍጹም ቃላት እጠበቃለሁ»። ዓብዱላህ ኢብኑ ዓምር ይህን ዱዓ ማስተዋል የሚችሉ ዕድሜ የደረሱ ልጆቹን እንዲናገሩት ያስተምራቸው ነበር፤ ከእነሱም ማስታወስ የማይችሉ ትንንሽ ልጆች ላይ ጽፎ በአንገታቸው ያንጠለጥልላቸው ነበር። አቡ ዳውድ፣ አት-ቲርሚዚና አን-ነሳኢ ከሙሐመድ ኢብኑ ኢስሓቅ በኩል ዘግበውታል። አት-ቲርሚዚም፦ «ሐሰን ገሪብ ነው» ብሏል።

«ጌታዬ ሆይ! ከሰይጣናት ግፊቶች በአንተ እጠበቃለሁ» በማለት ሰይጣናትን እንዲከላከል አዘዘው፤ ምክንያቱም በእነሱ ላይ ማታለያ አይጠቅምም፤ በመልካም ትእዛዝም አይታዘዙም። ስለ ከአላህ መጠበቅ ሲናገር፣ የአላህ መልእክተኛ ﷺ እንዲህ ይሉ እንደነበር አስቀድመን ጠቅሰናል፦ «ሰሚና ዐዋቂ ከሆነው አላህ ከተረገመው ሰይጣን፣ ከግፊቱ፣ ከንፋሱና ከመትፋቱ በአላህ እጠበቃለሁ»።

የአል-በጋዊ ተፍሲር

«ጌታዬ ሆይ! ወደእኔ ከመጣዳቸው በአንተ እጠበቃለሁ» ማለትም፣ በማንኛውም ጉዳዬ ውስጥ [ከመገኘታቸው እጠበቃለሁ]። መገኘታቸውን የጠቀሰው፣ ሰይጣን ሰውን በተገኘበት ጊዜ ሹክሹክታ ስለሚያደርግለት ነው። ከዚያም እነዚያ ትንሣኤን የሚክዱ ከሓዲዎች ሞትን በዓይናቸው ሲያዩ ወደ ዱንያ እንዲመለሱ እንደሚለምኑ ገለጸ፣ ከዚያም እንዲህ አለ፦ «ጌታዬ ሆይ! በአንተ እጠበቃለሁ» ማለትም፣ በአንተ እጠጋለሁ፣ ከአንተም ጥበቃ እፈልጋለሁ።

«ከሰይጣናት ግፊቶች»። ኢብኑ ዓባስ፦ «ማነሳሳታቸው» ነው አለ። አል-ሐሰን፦ «ሹክሹክታቸው» ነው አለ። ሙጃሂድ፦ «ንፋሳቸውና መትፋታቸው» ነው አለ። የትርጉም ምሁራን ደግሞ፦ «በማሳሳት ወደ ኃጢአት መግፋታቸው ነው፤ የሀምዝ (الهمز) መሠረታዊ ትርጉሙ በኃይል መግፋት ነው» አሉ።