Kujikinga na Mashetani

Tafsiri ya Qurani ya Sheikh Abdurrahman As-Sa’di

«Na sema: Mola wangu Mlezi, najikinga Kwako»; yaani, najilinda kwa uwezo na nguvu Zako, huku nikijitenga na uwezo na nguvu zangu mwenyewe, «kutokana na misukumo ya mashetani. Na najikinga Kwako, Mola wangu Mlezi, wasije karibu nami». Yaani: Najikinga Kwako na shari inayonipata kwa sababu ya kushughulika kwao nami, misukumo yao na kunigusa kwao; na najikinga na shari inayotokana na kuwepo kwao na waswas yao. Huku ni kuomba hifadhi dhidi ya chanzo na asili ya shari yote.

Humo mnaingia kuomba hifadhi dhidi ya misukumo yote ya Shetani, kuguswa naye na waswas yake. Allah akimkinga mja Wake na shari hii na akaitikia dua yake, mja huyo atasalimika na kila shari na ataongozwa kwenye kila kheri.

Tafsiri ya Qurani ya Imamu Ibn Kathir

Na kauli Yake: «Na najikinga Kwako, Mola wangu Mlezi, wasije karibu nami» ina maana: katika jambo lolote kati ya mambo yangu. Kwa sababu hiyo, ameamrishwa kumtaja Allah mwanzoni mwa mambo; kufanya hivyo huwafukuza mashetani wakati wa kula, kujamiiana, kuchinja na mambo mengine. Kwa sababu hiyo, Abu Dawud amepokea kwamba Mtume wa Allah ﷺ alikuwa akisema: «Ewe Allah, hakika najikinga Kwako dhidi ya uzee wa kudhoofika, na najikinga Kwako dhidi ya kubomokewa na jengo, kuzama majini, na Shetani kunishambulia wakati wa kufa.»

Imam Ahmad amesema: Yazid alitusimulia, akasema: Muhammad ibn Ishaq alitueleza, kutoka kwa Amr ibn Shu‘ayb, kutoka kwa baba yake, kutoka kwa babu yake, aliyesema: Mtume wa Allah ﷺ alikuwa akitufundisha maneno ya kusema tunapolala, tunapoingiwa na hofu: «Kwa jina la Allah, najikinga kwa maneno makamilifu ya Allah dhidi ya ghadhabu Yake na adhabu Yake, na shari ya waja Wake, na misukumo ya mashetani, na wasije karibu nami.» Abdullah ibn Amr alikuwa akiwafundisha watoto wake waliokuwa wamefikia umri wa kuelewa wayaseme wanapolala.

Na wale ambao bado walikuwa wadogo kiasi cha kutoweza kuyahifadhi, alikuwa akiwaandikia maneno hayo na kuwafungia shingoni. Hadithi hii pia imepokelewa na Abu Dawud, at-Tirmidhi na an-Nasa’i kupitia kwa Muhammad ibn Ishaq. At-Tirmidhi amesema: «Ni hasan gharīb.»

Na kauli Yake: «Na sema: Mola wangu Mlezi, najikinga Kwako kutokana na misukumo ya mashetani» ni amri Yake ya kuomba hifadhi dhidi ya mashetani, kwa kuwa hakuna hila inayowafaa wala hawatii yaliyo mema. Tumetangulia kutaja wakati wa kueleza isti‘adha kwamba Mtume wa Allah ﷺ alikuwa akisema: «Najikinga kwa Allah, Mwenye kusikia, Mwenye kujua, dhidi ya Shetani aliyelaaniwa, dhidi ya misukumo yake, majivuno yake na mashairi yake.»

Tafsiri ya Qurani ya Al-Baghawi

«Na najikinga Kwako, Mola wangu Mlezi, wasije karibu nami» katika jambo lolote kati ya mambo yangu. Kutajwa kwa kuwa karibu ni kwa sababu Shetani anapokuwepo karibu na mtu humtia waswas. Kisha Allah akabainisha kuwa makafiri hawa wanaokanusha kufufuliwa wataomba warudishwe duniani watakapouona wakati wa kufa, akasema:

«Na sema: Mola wangu Mlezi, najikinga Kwako»; yaani, najizuia na najilinda Kwako, «kutokana na misukumo ya mashetani». Ibn Abbas amesema: «Misukumo yao.» Al-Hasan amesema: «Waswas yao.» Mujahid amesema: «Majivuno yao na mashairi yao.»

Wataalamu wa maana ya lugha wamesema: «Ni kuwasukuma watu kwa upotoshaji kuelekea kwenye maasi.» Asili ya neno hamz ni kusukuma kwa nguvu.