Şeytanların vəsvəsələrindən sığınmaq

Şeyx Əbdürrəhman əs-Səədinin təfsiri

«De: “Ey Rəbbim, Sənə sığınıram”», yəni öz güc və qüvvəmdən imtina edərək Sənin qüdrətinə və gücünə sarılıram, «şeytanların təhriklərindən».

«Ey Rəbbim, onların yanımda olmalarından da Sənə sığınıram», yəni onların mənə bilavasitə toxunmaları, təhrik və vəsvəsələri səbəbindən başıma gələcək şərdən, eləcə də onların yanımda olmaları və vəsvəsə vermələri ilə törənən şərdən Sənə sığınıram. Bu, bütün şərin mənbəyindən və kökündən Allaha sığınmaqdır. Buraya şeytanın bütün təhriklərindən, toxunmasından və vəsvəsəsindən sığınmaq da daxildir. Allah Öz qulunu bu şərdən qoruyub onun duasına cavab verərsə, qul hər bir şərdən salamat qalar və hər bir xeyrə müvəffəq edilər.

İmam İbn Kəsirin təfsiri

«Ey Rəbbim, onların yanımda olmalarından Sənə sığınıram» — yəni işlərimin hər hansı birində yanımda olmalarından. Buna görə də işlərin başlanğıcında Allahı zikr etmək əmr edilmişdir. Bu, yemək yeyərkən, cinsi əlaqədə olarkən, heyvan kəsərkən və başqa işlərdə şeytanları uzaqlaşdırır. Bu səbəbdən Əbu Davud rəvayət etmişdir ki, Allahın Elçisi (Allahın salavatı və salamı olsun) belə deyərdi: «Allahım, qocalıqdan Sənə sığınıram; uçqundan və suda boğulmaqdan Sənə sığınıram; ölüm anında şeytanın məni çaşdırmasından Sənə sığınıram».

İmam Əhməd dedi: Yezid bizə rəvayət etdi, o dedi: Məhəmməd ibn İshaq bizə Əmr ibn Şueybdən, o atasından, o da babasından rəvayət etdi. O dedi: «Allahın Elçisi (Allahın salavatı və salamı olsun) yuxu vaxtı qorxuya düşəndə deyəcəyimiz sözləri bizə öyrədərdi: “Allahın adı ilə! Onun qəzəbindən və cəzasından, qullarının şərindən, şeytanların təhriklərindən və yanımda olmalarından Allahın kamil kəlmələrinə sığınıram”». Abdullah ibn Əmr övladlarından bu sözləri dərk edə bilənlərə yatarkən deməyi öyrədərdi; dərk edib əzbərləyə bilməyən kiçik övladları üçün isə onları yazıb boyunlarından asardı.

Bu hədisi Əbu Davud, Tirmizi və Nəsai Məhəmməd ibn İshaqın rəvayəti ilə nəql etmişlər. Tirmizi demişdir: «Həsən-qərib».

«De: “Ey Rəbbim, şeytanların təhriklərindən Sənə sığınıram”» — ona şeytanlardan Allaha sığınmağı əmr etdi, çünki hiylələr onlara təsir etmir və onlar yaxşılığa tabe olmurlar. Sığınma haqqında daha əvvəl qeyd etmişdik ki, Allahın Elçisi (Allahın salavatı və salamı olsun) belə deyərdi: «Rəhimli və hər şeyi eşidən Allahın rəcim şeytandan, onun təhrikindən, üfürməsindən və tüpürməsindən Sənə sığınıram».

əl-Bəğəvinin təfsiri

«Ey Rəbbim, onların yanımda olmalarından Sənə sığınıram» — yəni işlərimdən hər hansı birində yanımda olmalarından. Yanlarında olmağın xüsusi qeyd edilməsinin səbəbi budur ki, şeytan insanın yanında olduqda ona vəsvəsə verir.

Sonra Allah xəbər verdi ki, dirilməni inkar edən bu kafirlər ölümü gözləri ilə gördükdə dünyaya qayıtmaq istəyəcəklər. Ardınca buyurdu:

«De: “Ey Rəbbim, Sənə sığınıram”», yəni Sənə pənah gətirir və Sənə sığınıram, «şeytanların təhriklərindən». İbn Abbas demişdir: «Onların təhrikləri». Həsən demişdir: «Onların vəsvəsələri». Mücahid demişdir: «Onların üfürməsi və tüpürməsi».

Məna əhli demişdir: «Onların insanı yoldan çıxararaq günahlara sövq etməsi». “Həmz” sözünün əsli şiddətlə itələməkdir.