Mooloraade e kodooje Seytanuuji

Tafsiir sheekh Abdurrahman as-Saadi

«Wiy: Joomi am, mi moolorii ma»; ɗum firti ko: mi ɗaɓɓitii kisal e doole maa e sembe maa, mi yeddii doole am e sembe am. «E kodooje Seytanuuji.»

«E mi moolorii ma, Joomi am, ngam ɓe tawata kam.» Ɗum firti ko: mi ɗaɓɓitii kisal e bonannde nde heɓata kam sabu ndeeɓe e kodooje maɓɓe, e bonannde nde heɓata kam sabu tawde ɓe e kam e waswasa maɓɓe. Ɗum ko ɗaɓɓitagol kisal e ummoraade e laawol bonannde fof e iwdi mum. E nder ɗum waɗi ɗaɓɓitagol kisal e pellel Seytanuuji fof, e ndeeɓe maɓɓe e waswasa maɓɓe.

So Alla kisnii gollotooɗo mum e ndee bonannde, jaaba mooloraande makko, o hisata e bonannde fof, tee Alla waɗata mo heɓde moƴƴere fof.

Tafsiir imaam Ibn Kathiir

Ko fii konngi: «E mi moolorii ma, Joomi am, ngam ɓe tawata kam» firti ko: ngam ɓe tawata kam e hay huunde e golle am. Ngam ɗum, a yamiraama siftorde Alla fuɗɗorde golle. Ɗum ɗoƴƴinta Seytanuuji nde ñaamde, nde waɗde ɓernde e gorko, nde slaughteraade [taggude alaa], e golle goɗɗe. Ngam ɗum, Abu Dawud rivayitii wonde Nulaaɗo Alla, Alla yo o hisnu, wi'a: «Alla, mi moolorii ma e ruttude, mi moolorii ma e hinnde, e nyoɓre, tee mi moolorii ma ngam Seytaan wurtinataa kam e laawol bonngol nde mi maayata.»

Imam Ahmad wi'i: Yaziid humpitii min, o wi'i: Muhammad ibn Ishaq, iwde e Amr ibn Shu'ayb, iwde e baaba makko, iwde e mawɗo makko, wi'i: Nulaaɗo Alla, Alla yo o hisnu, waajitinoo min konngi ɗi o wi'a nde ɓe yahi ɗaanude, ngam kulol: «E innde Alla, mi ɗaɓɓitii kisal e konngi Alla timmuɗi, e tikkere makko e leeɓte makko, e bonannde jiyaaɓe makko, e kodooje Seytanuuji, e ngam ɓe tawata kam.» O wi'i: Abdullah ibn Amr wonnoo waajitinde ɗum kala ɓiɗɗo makko mawɗo, mo waawi waɗde ɗum e hoore mum nde o yahi ɗaanude. Kono ɓiɗɗo makko mo alaa hakkille ngam memtude ɗum, o winndana ɗum, o ɗowtina ɗum e nder colli makko.

Abu Dawud, Tirmidhi e Nasa'i rivayitii ɗum iwde e hadith Muhammad ibn Ishaq. Tirmidhi wi'i: «Hadith hasan garib.»

Ko fii konngi: «Wiy: Joomi am, mi moolorii ma e kodooje Seytanuuji»; Alla yamirii mo ngam o ɗaɓɓito kisal e Seytanuuji, sabu hilaaji mbaawataa nafde e maɓɓe, tee ɓe njaɓataa moƴƴere. Min tabbitinii yeeso, ndeeɓe e ɗaɓɓitagol kisal, wonde Nulaaɗo Alla, Alla yo o hisnu, wi'a: «Mi ɗaɓɓitii kisal e Alla, Nanaɗo, Annduɗo, e Seytaan Laaɓɗo, e heɓde ma, e puhde ma, e fuɗɗude ma.»

Tafsiir al-Baghawi

«E mi moolorii ma, Joomi am, ngam ɓe tawata kam» firti ko: e hay huunde e golle am. Ko fii ɗum waɗi o sifori tawde, sabu nde Seytaan tawii ɗum, o waɗata waswasa e makko. Caggal ɗum, Alla humpitii wonde kuffaar ɓe yeddotoo ummitaade e maayde, ɓe ɗaɓɓata ruttude e aduna nde ɓe yiyii maayde ɓadake. O wi'i:

«Wiy: Joomi am, mi moolorii ma»; firti ko: mi ndeeɓii e ma, mi ɗaɓɓitii kisal e ma.

«E kodooje Seytanuuji.» Ibn Abbas wi'i: «Ko ɗaɓɓitɗe maɓɓe.» Hasan wi'i: «Ko waswasaaji maɓɓe.» Mujahid wi'i: «Ko puhde e fuɗɗude maɓɓe.» Jeyɗo anndal maanaaaji ɓe wi'i: ko pushugol ɓe ɓuri sembe ngam ɓe ɗowtina neɗɗo eɗa waɗa ɗum junuubu. Iwdi kelme «hamz» ko pushugol tiiɗɗungol.