Sheyxaanota irraa maganfachuu

Tafsiira Sheekh Abdurrahmaan As-Sa'dii

(«Gooftaa kiyya, Siin maganfadha») jechuun, humnaa fi dandeettii Kee jala maganfadhu; humnaa fi dandeettii kiyya irraa of qusadhee, («hasaasa sheyxaanotaa irraa»).

(«Gooftaa kiyya, isaan na bira akka hin dhufne Siin maganfadha») jechuun: hammeenya isaan kallattiin na tuquun, hasaasa isaanii fi tuqaasaan isaanii na irra ga'u irraa, akkasumas hammeenya isaan na bira argamuu fi waswaasa isaanii irraa Siin maganfadha. Kun madda hammeenya hundaatii fi hundee isaa irraa maganfachuu dha. Maganfannaan kun sharruu sheyxaanaa hunda, tuqaasaa fi waswaasa isaa irraa maganfachuu dabalata. Yoo Rabbiin garbicha Isaa hammeenya kana irraa eeguudhaan du'aa isaa qeebale, hammeenya hundarraa nagaa ta'ee, kheeyrii hundaaf milkaa'a.

Tafsiira Imaam Ibn Kasiir

(«Gooftaa kiyya, isaan na bira akka hin dhufne Siin maganfadha») jechuun: dhimma kiyya keessaa kamittuu akka hin argamne Siin maganfadha. Kanaaf, dhimmoota adda addaatti jalqaba irratti Rabbiin yaadachuun ajajame; nyaata, walqunnamtii saalaa, qalma fi dhimmoota biroo irratti sheyxaanota ari'a.

Kanaaf, Abu Daawud akka odeessetti, Ergamaan Rabbii ﷺ akkana jedhaa turan: «Yaa Allaah, dulluma irraa Siin maganfadha; kufaatii [waan narra kufee na ajjeesu] fi liqimfamuu [bishaaniin] irraa Siin maganfadha; yeroo du'aa sheyxaanni na rukutuu irraa Siin maganfadha».

Imaam Ahmad akkana jedhe: Yaziid nutti hime; Muhammad ibn Ishaaq, Amr ibn Shu'ayb, abbaa isaa, akaakayyuu isaa irraa nuuf hime; inni akkana jedhe: Ergamaan Rabbii ﷺ yeroo rafnu, yeroo sodaan hirribaa nu mudatu, jechoota kana akka jennu nu barsiisaa turan: «Maqaa Rabbii tiin; jechoota Rabbii guutuu ta'anitti maganfadha, dallansuu Isaa fi adabbii Isaa irraa, hammeenya gabroota Isaa irraa, hasaasa sheyxaanotaa irraa fi isaan na bira argamuu irraa».

Abdullah ibn Amr ijoollee isaa keessaa kanneen jechoota kana barachuu danda'an yeroo rafan akka dubbatan barsiisaa ture; kanneen xixiqqoo waan hin hubanneef yaadachuu hin dandeenyeef immoo barreessuudhaan morma isaanii irratti fannisaa ture. Abu Daawud, Tirmizii fi Nasa'ii hadiisa kana Muhammad ibn Ishaaq irraa gabaasan. Tirmizii: «Hasan gariib» jedhe.

(«Akkasumas, Gooftaa kiyya, hasaasa sheyxaanotaa irraa Siin maganfadha») jechuun: sheyxaanota irraa maganfatu akka ajaje; isaan irratti malaan hin fayyadu, waan gaariis hin fudhatan. Maganfannaa irratti duraan ibsineera: Ergamaan Rabbii ﷺ akkana jedhaa turan: «Sheyxaana abaaramaa irraa, Isa dhaga'aa fi Beekaa ta'een maganfadha; kaka'umsa isaa, boonaa isaa fi afuura isaa irraa».

Hadiisa: Abu Daawud (3893) keessatti, Amr ibn ash-Shu'ayb irraa gabaafame: Nabiyyiin ﷺ yeroo sodaa hirribaa jechoota kana dubbachuu sahaabota barsiisaa turan.

Tafsiira Al-Baghawii

(«Gooftaa kiyya, isaan na bira akka hin dhufne Siin maganfadha») jechuun: dhimma kiyya keessaa kamittuu akka na bira hin argamne. Argamuu isaanii kan caqaseef, sheyxaanni yeroo nama bira argamu isa irratti waswaasa waan godhuufi. Sana booda, kaafiroonni du'aa kaafamuu morman yeroo du'a argan addunyaa keessatti deebi'uu akka gaafatan hime; achiis akkana jedhe:

(«Gooftaa kiyya, Siin maganfadha») jechuun: Siin of eega, Siin maganfadha.

(«Hasaasa sheyxaanotaa irraa»). Ibn Abbaas: «Kaka'umsa isaanii» jedhe. Hasan: «Waswaasa isaanii» jedhe. Mujaahid: «Boonaa fi afuura isaanii» jedhe. Hayyoonni hiikaa immoo: «Isaan nama badii keessa seensisuuf dhiibbaa gochuu isaanii» jedhan. Hundeen jecha hamz (الهمز) dhiibbaa cimaa gochuu dha.