Adaba irraa nagaa gaafachuu
رَبِّ فَلَا تَجْعَلْنِي فِي الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ.
رَبِّ فَلَا تَجْعَلْنِي فِي الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
Sagalee fe'uun hin danda'amne. Booda irra deebi'ii yaali.
Gooftaa kiyya! (adaba irraa na baraarsi); ummata miidhaa hojjattoota keessas na hin taasisin.”
Bifa dhorkaa «laa taj‘alnii» (لَا تَجْعَلْنِي) fayyadama. Kuni adaba cubbamootaafi namoota miidhaa raawwatan irratti bu’u irraa nagaa argachuuf kadhachuudha.
Tafsiira Sheekh Abdurrahmaan As-Sa'dii
Tafsiira aayata 93 fi 94: Erga Allaah ragaa Isaa guddaa warra kijibsiisan irratti dhaabee, isaan garuu gara ragaa sanaa xiyyeeffachuu fi isaaf ajajamuu didanii booda, adabni isaan irratti mirkanaa’e; bu’uun isaas isaanitti waadaa galame. Allaah Ergamaa Isaa akkana akka jedhu isa qajeelche: «Jedhi: Gooftaa kiyya! Yoo waan isaanitti waadaa galaman na agarsiifte»; jechuunis, yoomiyyuu adaba isaanii na agarsiistee na bira geessite, «Gooftaa kiyya! Ummata miidhaa hojjattoota keessa na hin taasisin»; jechuunis, cubbuu adaba fidu isaanitti bu’e sanaan isaan qormaata keessa galchite irraa na eegi, naaf rahmata godhi.
Akkasumas adaba isaan irratti bu’u irraa na tiksi; sababni isaas adabni waliigalaa yeroo bu’u, nama ajajamuu dides ta’e nama biraa ni hammata.
Tafsiira Imaam Ibn Kasiir
Allaah akkana jechuun du’aa’ii kana yeroo adabni dhufutti akka kadhatan ajaja: «Gooftaa kiyya! Yoo waan isaanitti waadaa galaman na agarsiifte»; jechuunis, yoo isaan adabde, anis kana argaa jiraannaan, isaan keessa na hin taasisin. Akkuma hadiisa Imaam Ahmad odeessee, Tirmiziinis odeessee sahih godhe keessatti dhufe: «Yoo ummata tokkoof qormaata fedde, qormaata irraa bilisa ta’ee Gara Keetti na fudhadhu!» Nabii Muhammad ﷺ.
Tafsiira Al-Baghawii
«Gooftaa» jechuun: Yaa Gooftaa. «Ummata miidhaa hojjattoota keessa na hin taasisin» jechuun: badiisa isaanii wajjin na hin balleessin.
Musnad Imaam Ahmad keessatti (lak. 22125) du’aa’ii Nabiyyiin ﷺ kadhatan ni odeeffama: «Yaa Allaah! Yoo ummata tokkoof qormaata fedde, qormaata irraa bilisa ta’ee Gara Keetti na fudhadhu!»