Zolim qavmdan najot so‘rash

Shayx Abdurahmon as-Sa’diy tafsiri

93- va 94-oyatlarning tafsiri. Alloh taolo inkor qiluvchilarga O‘zining ulug‘ dalillarini keltirgan bo‘lsa-da, ular ularga e’tibor qilmadilar va bo‘yin sunmadilar. Shu sababli ularga azob muqarrar bo‘ldi va uning kelishi va’da qilindi. Alloh O‘z Rasuliga: «Ayting: “Ey Robbim, agar Sen menga ularga va’da qilinayotgan narsani ko‘rsatsang”», deb aytishni o‘rgatdi.

Ya’ni: qachon ularning azobini menga ko‘rsatsang va meni bunga guvoh qilsang, «Ey Robbim, meni zolim qavmlar ichida qilmagin», deb ayt. Ya’ni, ularni duchor qilganing, azobga sabab bo‘ladigan gunohlardan meni asra va rahm qil. Ularning boshiga tushadigan azobdan ham meni himoya qil, chunki umumiy jazo tushganida, itoatsizlar bilan birga boshqalar ham qamrab olinadi.

Imom Ibn Kasir tafsiri

Alloh taolo azoblar kelganida ushbu duoni qilishni buyurmoqda: «Ey Robbim, agar Sen menga ularga va’da qilinayotgan narsani ko‘rsatsang...» Ya’ni, agar ularni jazolasang va men bunga guvoh bo‘lsam, meni ular orasida qilmagin. Imom Ahmad rivoyat qilgan va Imom Termiziy sahih degan hadisda shunday keladi: «Agar bir qavmni fitnaga duchor qilishni iroda qilsang, meni fitnaga uchramagan holda O‘z huzuringga ol». Bu duo Nabiy Muhammad ﷺga o‘rgatilgan.

Al-Bag‘aviy tafsiri

«Robb» — ya’ni, «Ey Robbim!» «Meni zolim qavmlar ichida qilmagin» — ya’ni, ularni halok qilganingda meni ham halok qilmagin.