અત્યાચારીઓના દંડથી રક્ષણ

શેખ અબ્દુર્રહમાન અસ-સાદીની તફસીર

આયતો ૯૩ અને ૯૪ની તફસીર: જ્યારે અલ્લાહે જૂઠું ઠરાવનારાઓ સામે પોતાની મહાન દલીલો સ્પષ્ટ કરી, છતાં તેમણે તેના પર ધ્યાન આપ્યું નહીં અને તેને સ્વીકારી નહીં, ત્યારે તેમના પર દંડ અનિવાર્ય થઈ ગયો અને તેમને તેના ઉતરવાની ચેતવણી આપવામાં આવી. અલ્લાહે પોતાના રસૂલને આ કહેવાનો માર્ગદર્શન આપ્યું: «કહો: હે મારા પાલનહાર! જો તું મને તે જોવા દે જેનું તેમને વચન આપવામાં આવ્યું છે»—અર્થાત્, જ્યારે પણ તું મને તેમનો દંડ બતાવે અને ત્યાં હાજર રાખે—«તો હે મારા પાલનહાર! મને અત્યાચારી લોકોમાં ન કરજે», એટલે કે, તેમણે જે પાપો કર્યા છે અને જે બદલામાં આફતો આવે છે, તેમાંથી મને સુરક્ષિત રાખ અને મારા પર દયા કર.

તેઓ પર ઊતરતા દંડથી પણ મને બચાવ; કારણ કે જ્યારે સામૂહિક દંડ ઊતરે છે, ત્યારે તે આજ્ઞાભંગ કરનારાઓ અને બીજા લોકોને પણ આવરી લે છે.

ઇમામ ઇબ્ન કસીરની તફસીર

અલ્લાહ તઆલા આફતો આવી પડે ત્યારે આ દુઆ કરવા આદેશ આપે છે: «હે મારા પાલનહાર! જો તું મને તે જોવા દે જેનું તેમને વચન આપવામાં આવ્યું છે»—એટલે કે, જો તું તેમને દંડ આપે અને હું તે જોઈ રહ્યો હોઉં, તો મને તેમની વચ્ચે ન રાખજે. ઈમામ અહમદે રિવાયત કરેલી અને તિર્મિઝીએ સહિહ ઠરાવેલી હદીસમાં પણ આ જ અર્થ આવ્યો છે: «અને જ્યારે તું કોઈ કોમને પરીક્ષામાં મૂકવા ઇચ્છે, ત્યારે મને પરીક્ષામાં પડ્યા વિના પોતાની પાસે લઈ લે!» આ દુઆ તેમના નબી મુહંમદ ﷺએ કરી હતી.

અલ-બગવીની તફસીર

«હે મારા પાલનહાર!» એટલે કે, હે મારા રબ! «તો મને અત્યાચારી લોકોમાં ન કરજે»—એટલે કે, તેમના વિનાશ સાથે મારો વિનાશ ન કરજે.