Шайтандардын азгырыгынан коргонуу

Шейх Абдуррахман ас-Саадинин тафсири

«Айткын: “Раббим, Сага баш калкалайм”» — башкача айтканда, өзүмдүн күч-кубатымдан баш тартып, Сенин кудуретиңе жана күчүңө таянам. «Шайтандардын азгырыктарынан» (هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ).

«Раббим, алар мага жакын болушунан да Сага баш калкалайм» — башкача айтканда, алардын түздөн-түз кийлигишүүсүнөн, азгыруусунан жана тийишүүсүнөн мага жете турган жамандыктан, ошондой эле алардын жанымда болуп, васваса кылуусунан жарала турган жамандыктан Сага баш калкалайм. Бул — бардык жамандыктын булагынан жана түп-негизинен коргоо тилөө. Ага шайтандын бардык азгырыктарынан, тийишүүсүнөн жана васвасасынан коргоо тилөө да кирет. Аллах пендесин ушул жамандыктан коргоп, анын дубасын кабыл кылса, ал бардык жамандыктан аман калып, бардык жакшылыкка ийгиликке жетет.

Имам Ибн Касирдин тафсири

«Раббим, алар мага жакын болушунан Сага баш калкалайм» деген сөзү: «Иштеримдин кайсы биринде да» деген мааниде. Ошондуктан иштердин башында Аллахты эскерүү буйрулган. Тамактанарда, жубайы менен жакындашарда, малды мууздаарда жана башка иштерде Аллахты эскерүү шайтандарды кубалайт.

Ошондуктан Абу Дауд риваят кылган хадисте, Аллахтын Элчиси (ага Аллахтын салам-салаваты болсун) мындай деп айтчу: «Оо, Аллахым! Карылыктын алсыздыгынан Сага баш калкалайм, кыйроодон жана сууга чөгүүдөн Сага баш калкалайм, өлүм алдында шайтандын мени жаңсап-чаңсап кетишинен Сага баш калкалайм».

Имам Ахмад мындай деди: Бизге Язид кабарлады; ага Мухаммад ибн Исхак, Амр ибн Шу‘айбдан, ал атасынан, ал чоң атасынан риваят кылып кабарлады: «Аллахтын Элчиси (ага Аллахтын салам-салаваты болсун) бизди уктаар алдында коркуп ойгонгондо айта турган сөздөргө үйрөтчү: “Аллахтын аты менен. Анын каарынан жана жазасынан, пенделеринин жамандыгынан, шайтандардын азгырыктарынан жана алардын мага жакын болушунан Аллахтын толук сөздөрүнө баш калкалайм”». Амр ибн Шу‘айб айтат: «Абдуллах ибн Амр балдарынын ичинен түшүнүп, жаттай алгандарына бул сөздөрдү уктаарда айтууну үйрөтчү.

Ал эми кичинекей болгондуктан жаттай албагандарына жазып берип, мойнуна тагып койчу». Бул хадисти Абу Дауд, ат-Тирмизи жана ан-Наса’и Мухаммад ибн Исхактын риваяты аркылуу келтиришкен. Ат-Тирмизи: «Хасан, гариб», — деген.

«Айткын: “Раббим, шайтандардын азгырыктарынан Сага баш калкалайм”» деген сөзү менен Аллах ага шайтандардан баш калкалоону буйруган. Анткени аларга карата айла-амал пайда бербейт жана алар жакшылыкка баш ийишпейт. Баш калкалоо тууралуу сөз кылганыбызда, Аллахтын Элчиси (ага Аллахтын салам-салаваты болсун) мындай деп айтканы тууралуу мурда баяндаганбыз: «Угуучу жана Билүүчү Аллахка каргышка калган шайтандан, анын түртүүсүнөн, үйлөөсүнөн жана түкүрүүсүнөн баш калкалайм».

Аль-Багавинин тафсири

«Раббим, алар мага жакын болушунан Сага баш калкалайм» — иштеримдин кайсы биринде да алардын жанымда болушунан. Алардын жакын болушу өзгөчө айтылды, анткени шайтан адамдын жанында болгондо ага васваса кылат. Андан соң өлгөндөн кийинки тирилүүнү четке каккан бул каапырлар өлүмдү өз көздөрү менен көргөндө дүйнөгө кайтууну суранышарын кабарлады. Анан мындай деди:

«Айткын: “Раббим, Сага баш калкалайм”» — башкача айтканда, Сенден башкага таянбай, Сенин коргооңо өтөм.

«Шайтандардын азгырыктарынан» (هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ). Ибн Аббас: «Алардын азгырып түртүүсү», — деген. Ал-Хасан: «Алардын васвасалары», — деген. Мужахид: «Алардын үйлөөсү жана түкүрүүсү», — деген. Маани илимине ээ аалымдар: «Алардын азгыруу менен күнөөлөргө түртүүсү», — дешкен. «Хамз» сөзүнүн түпкү мааниси — катуу түртүү.