Ààbò lọ́wọ́ àwọn ẹ̀mí èṣù

Tafsīr ti Shaykh ʿAbdurraḥmān as-Saʿdī

(“Kí o sì wí pé: ‘Olúwa mi, mo ń wá ààbò lọ́dọ̀ Rẹ̀’”) ìyẹn ni pé, gbẹ́kẹ̀ lé agbára àti okun Rẹ, kí o sì ya ara rẹ sọ́tọ̀ kúrò nínú agbára àti okun tìrẹ, (“lọ́wọ́ àwọn ìṣúnniṣí àwọn ẹ̀mí èṣù”).

(“Mo sì ń wá ààbò lọ́dọ̀ Rẹ̀, Olúwa mi, kí wọ́n má bàa wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ mi”) ìyẹn ni pé, mo ń wá ààbò lọ́dọ̀ Rẹ̀ kúrò lọ́wọ́ ibi tí ó lè ṣẹlẹ̀ sí mi nítorí ìbáṣepọ̀ wọn pẹ̀lú mi, ìṣúnniṣí wọn àti ìfọwọ́kan wọn; àti kúrò lọ́wọ́ ibi tí ó lè ṣẹlẹ̀ nítorí wíwà wọn lẹ́gbẹ̀ẹ́ mi àti ìfọ̀rọ̀wérọ̀ wọn sínú ọkàn mi. Èyí ni wíwá ààbò kúrò lọ́wọ́ gbogbo orísun àti ìpilẹ̀ ibi. Ó tún ní nínú wíwá ààbò kúrò lọ́wọ́ gbogbo ìtìsí àwọn ẹ̀mí èṣù, ìfọwọ́kan wọn àti ìfọ̀rọ̀wérọ̀ wọn sínú ọkàn.

Tí Ọlọ́run bá dáàbò bo ẹrú Rẹ̀ kúrò lọ́wọ́ ibi yìí, tí ó sì dáhùn àdúrà rẹ̀, yóò ní àlàáfíà kúrò lọ́wọ́ gbogbo ibi, Ọlọ́run yóò sì fún un ní àṣeyọrí sí gbogbo rere.

Tafsīr ti Imam Ibn Kathīr

Ọ̀rọ̀ Rẹ̀ pé: (“Mo sì ń wá ààbò lọ́dọ̀ Rẹ̀, Olúwa mi, kí wọ́n má bàa wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ mi”) túmọ̀ sí pé kí wọ́n má wà ní àkókò kankan nínú àwọn ọ̀ràn mi. Nítorí èyí ni a ṣe pàṣẹ pé kí a rántí Ọlọ́run ní ìbẹ̀rẹ̀ àwọn nǹkan; èyí ń lé àwọn ẹ̀mí èṣù kúrò nígbà jíjẹun, nígbà ìbálòpọ̀, nígbà pípa ẹran àti nínú àwọn ọ̀ràn mìíràn. Nítorí èyí ni Abu Dawud ṣe gbé ìròyìn kalẹ̀ pé Òjíṣẹ́ Ọlọ́run ﷺ máa ń sọ pé: “Ọlọ́run mi, mo ń wá ààbò lọ́dọ̀ Rẹ̀ kúrò lọ́wọ́ àgbàlagbà àìlera, mo sì ń wá ààbò lọ́dọ̀ Rẹ̀ kúrò lọ́wọ́ píparun ilé àti rírì omi; mo sì ń wá ààbò lọ́dọ̀ Rẹ̀ kí Sátánì má bàa dà mí rú nígbà ikú.”

Imam Ahmad sọ pé: Yazid sọ fún wa pé, Muhammad ibn Ishaq sọ fún wa láti ọ̀dọ̀ Amr ibn Shu‘ayb, láti ọ̀dọ̀ bàbá rẹ̀, láti ọ̀dọ̀ baba ńlá rẹ̀, ẹni tó sọ pé: Òjíṣẹ́ Ọlọ́run máa ń kọ́ wa àwọn ọ̀rọ̀ tí a ó sọ nígbà tí a bá ń sùn, nígbà ìpayà pé: “Ní orúkọ Ọlọ́run, mo ń wá ààbò nípasẹ̀ àwọn ọ̀rọ̀ pípé ti Ọlọ́run kúrò lọ́wọ́ ìbínú Rẹ̀ àti ìjìyà Rẹ̀, kúrò lọ́wọ́ ibi àwọn ẹrú Rẹ̀, àti kúrò lọ́wọ́ àwọn ìṣúnniṣí àwọn ẹ̀mí èṣù àti kí wọ́n má bàa wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ mi.” Ó sọ pé: Abdullah ibn Amr máa ń kọ́ àwọn ọmọ rẹ̀ tó ti dàgbà tó láti lóye láti sọ àwọn ọ̀rọ̀ wọ̀nyí nígbà tí wọ́n bá ń sùn.

Ẹni tí ó bá jẹ́ ọmọdé tí kò tíì lè rántí wọn, ó máa ń kọ ọ́ sílẹ̀ fún un, ó sì máa ń so ó mọ́ ọrùn rẹ̀. Abu Dawud, al-Tirmidhi àti al-Nasa’i náà gbé ìròyìn yìí kalẹ̀ láti ọ̀dọ̀ Muhammad ibn Ishaq. Al-Tirmidhi sọ pé: “Ó dára, ó sì ṣọ̀wọ́n.”

Ọ̀rọ̀ Rẹ̀ pé: (“Kí o sì wí pé: ‘Olúwa mi, mo ń wá ààbò lọ́dọ̀ Rẹ̀ kúrò lọ́wọ́ àwọn ìṣúnniṣí àwọn ẹ̀mí èṣù’”) jẹ́ àṣẹ fún un láti wá ààbò kúrò lọ́wọ́ àwọn ẹ̀mí èṣù, nítorí ẹ̀tàn kò lè ṣe wọ́n ní àǹfààní, wọn kì í sì í tẹ̀lé ohun rere. A ti sọ tẹ́lẹ̀ nígbà tí a ń ṣàlàyé wíwá ààbò pé Òjíṣẹ́ Ọlọ́run ﷺ máa ń sọ pé: “Mo ń wá ààbò lọ́dọ̀ Ọlọ́run, Olùgbọ́, Olùmọ̀, kúrò lọ́wọ́ Sátánì tí a ti lé jáde kúrò nínú àánú Ọlọ́run, kúrò lọ́wọ́ ìsúnniṣí rẹ̀, ìfúfú rẹ̀ àti ìtújáde rẹ̀.”

Tafsīr al-Baghawī

(“Mo sì ń wá ààbò lọ́dọ̀ Rẹ̀, Olúwa mi, kí wọ́n má bàa wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ mi”) nínú èyíkéyìí nínú àwọn ọ̀ràn mi. A mẹ́nuba wíwà lẹ́gbẹ̀ẹ́ nítorí pé nígbà tí Sátánì bá wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ ènìyàn, ó máa ń sọ̀rọ̀ ìkúnni sínú ọkàn rẹ̀. Lẹ́yìn náà, Ó sọ pé àwọn aláìgbàgbọ́ wọ̀nyí tí wọ́n ń sẹ́ àjíǹde yóò béèrè pé kí a dá wọn padà sí ayé nígbà tí wọ́n bá rí ikú, Ó sì wí pé:

(“Kí o sì wí pé: ‘Olúwa mi, mo ń wá ààbò lọ́dọ̀ Rẹ̀’”) ìyẹn ni pé, mo kọ̀ láti fara balẹ̀, mo sì fi ara mi lé Ọ lọ́wọ́. (“lọ́wọ́ àwọn ìṣúnniṣí àwọn ẹ̀mí èṣù”). Ibn Abbas sọ pé: “Ìsúnniṣí wọn.” Al-Hasan sọ pé: “Àwọn ìfọ̀rọ̀wérọ̀ wọn sínú ọkàn.” Mujahid sọ pé: “Àwọn ìfúfú àti ìtújáde wọn.”

Àwọn onímọ̀ ìtumọ̀ sọ pé: “Wíwú wọn sórí ènìyàn nípasẹ̀ ìṣìnà, kí wọ́n lè tì í sí àwọn ẹ̀ṣẹ̀.” Ìpilẹ̀ ìtumọ̀ ọ̀rọ̀ “hamz” ni títì líle.