Золомдан ҡотолоу һәм ярҙам һорау
رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هَٰذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا، وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ، وَلِيًّا، وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ نَصِيرًا.
رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هَٰذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ نَصِيرًا
Аудионы йөкләп булманы. Һуңыраҡ ҡабатлап ҡарағыҙ.
Раббыбыҙ! Халҡы золомло булған был ҡаланан беҙҙе сығар, Үҙеңдән беҙгә бер яҡлаусы бир һәм Үҙеңдән беҙгә бер ярҙамсы бир.
Формалар: «әхриджнә» (أَخْرِجْنَا) һәм «иджғәл» (اجْعَلْ) ҡылымдары. Мәккәлә золом һәм йәберләү аҫтында булған көсһөҙ ирҙәрҙең, ҡатын-ҡыҙҙарҙың һәм балаларҙың доғаһы.
Шәйех Әбдуррахман әс-Сәғди тәфсире
Шәйех әс-Сәғди былай тип яҙа: «Аллаһ иман килтергән кешеләрҙе золом ҡылыусылар алдында яҡлауһыҙ ҡалған һәм Аллаһтан ҡотолоу һәм яҡлаусы һораған көсһөҙ ирҙәрҙе, ҡатын-ҡыҙҙарҙы һәм балаларҙы азат итеү өсөн һуғышҡа өндәй».
Имам Ибн Кәсир тәфсире
Ибн Кәсир Ибн Ғәббәстең һүҙҙәрен килтерә: «Мин һәм әсәйем Мәккәләге шул көсһөҙ һәм йәберләнгән кешеләрҙән инек; иманлылар улар өсөн доға ҡыла ине».
Әл-Багави тәфсире
Аллаһ Тәғәләнең: «Һеҙгә ни булды (эй, иман килтергән кешеләр), ни өсөн һуғышмайһығыҙ…» тигән һүҙҙәре — тырышлыҡ күрһәтмәйһегеҙ, тигәнде аңлата.
«…Аллаһ юлында…» — Аллаһҡа буйһоноуҙа. Аллаһ Тәғәлә уларҙы Үҙ юлында тырышлыҡ күрһәтмәгәндәре өсөн шелтәләй.
«…һәм көсһөҙҙәр өсөн…» — йәғни ни өсөн көсһөҙҙәрҙе яҡлап һуғышмайһығыҙ? Ибн Шиһаб: «Көсһөҙҙәр өсөн, уларҙы азат итеү маҡсатында», — тигән. Тағы бер аңлатма буйынса, күп илаһҡа табыныусылар ҡулынан көсһөҙҙәрҙе азат итеү күҙ уңында тотола, сөнки Мәккәлә бер төркөм кеше булған.
«…ирҙәрҙән, ҡатын-ҡыҙҙарҙан һәм балаларҙан…» — улар күп илаһҡа табыныусыларҙан ҡаты ғазап күргән. «…улар…» Аллаһҡа доға ҡылып,
«…әйтәләр: «Раббыбыҙ! Беҙҙе халҡы золомло булған был ҡаланан сығар…» — йәғни Мәккәнән. Бында «золомло» һүҙе «күп илаһҡа табыныусылар» тигәнде аңлата. «Халҡы» тигән һүҙбәйләнеш иһә халҡы күп илаһҡа табыныусылар булыуы менән айырылып торған ҡала тураһында.
«Залим» (золомло) һүҙе эйәлек килешендә килә, сөнки ул «халҡы» тигән һүҙгә аныҡлаусы булып тора. «Халҡы» һүҙе мәғәнәһе буйынса «ҡала» һүҙенә ҡайтып тоташҡанға, һүҙбәйләнеш ҡалаға ҡарата ниндәйҙер эш башҡарылғандай була. Мәҫәлән: «Мин матурлығы күҙҙәре булған кеше янынан үттем» тигән һүҙбәйләнеш кеүек.
«…һәм беҙгә Үҙеңдән яҡлаусы бир…» — беҙҙең эштәребеҙҙе үҙ өҫтөнә алырлыҡ кешене,
«…һәм беҙгә Үҙеңдән ярҙамсы бир!» — дошманыбыҙҙан яҡлаясаҡ кешене. Аллаһ уларҙың доғаһына яуап бирҙе: Аллаһ Илсеһе (Аллаһтың уға сәләме һәм рәхмәте булһын) Мәккәне яулап алғас, уларға Ғитаб ибн Усәйдте етәксе итеп ҡуйҙы. Аллаһ уны уларға ярҙамсы итте: ул золом күреүселәр менән золом ҡылыусылар араһында ғәҙеллек урынлаштыра ине.
«Сәхих әл-Бохари»ҙа (№ 4587) Ибн Ғәббәстән риүәйәт ителә: ул: «Мин һәм әсәйем Аллаһ телгә алған көсһөҙҙәрҙән инек…» — тигән.