Иман һәм изгеләр менән бергә булыу
وَإِذَا سَمِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرَىٰ أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ يَقُولُونَ. رَبَّنَا آمَنَّا، فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ، وَمَا لَنَا لَا نُؤْمِنُ بِاللَّهِ، وَمَا جَاءَنَا مِنَ الْحَقِّ، وَنَطْمَعُ، أَنْ يُدْخِلَنَا. رَبُّنَا مَعَ الْقَوْمِ الصَّالِحِينَ.
وَإِذَا سَمِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرَىٰ أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ يَقُولُونَ رَبَّنَا آمَنَّا فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ وَمَا لَنَا لَا نُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَا جَاءَنَا مِنَ الْحَقِّ وَنَطْمَعُ أَنْ يُدْخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ الْقَوْمِ الصَّالِحِينَ
Аудионы йөкләп булманы. Һуңыраҡ ҡабатлап ҡарағыҙ.
Улар: «Раббыбыҙ! Беҙ иман килтерҙек, беҙҙе шаһиттар менән бергә яҙ! Аллаһҡа һәм беҙгә килгән хәҡиҡәткә ниңә иман килтермәҫкә? Раббыбыҙ беҙҙе изге кешеләр менән бергә индерер тип өмөтләнәбеҙ», — тиҙәр.
Формаһы: «үктәүна» (اكْتُبْنَا) — бойороҡ һөйкәлеше. Был — Нәжәши һәм уның яҡындары кеүек Ҡөрьән тыңлағанда илаған һәм Ислам ҡабул иткән изге кешеләрҙең доғаһы.
Шәйех Әбдуррахман әс-Сәғди тәфсире
Шәйех әс-Сәғди аңлата: «Был ихлас кешеләр Ҡөрьән аяттарын ишеткәс, хәҡиҡәтте аңлауҙан күҙҙәре йәш менән тулды. Улар үҙҙәрен иман килтергәндәр араһында яҙып ҡуйыуҙарын һәм изге кешеләр менән бергә Йәннәткә индереүҙәрен асыҡтан-асыҡ һорап доға ҡылды».
Имам Ибн Кәсир тәфсире
Ибн Кәсир аңлата: «Был аяттар Эфиопия Нәжәше Нәжәши һәм уның делегацияһы хаҡында иңдерелгән. Улар Джағфар ибн Әби Талибтың “Мәрйәм” сүрәһен уҡыуын ишеткәс, иман килтергән».
Әл-Багави тәфсире
«Ә Посулға иңдерелгәнде ишетһәләр…» — Мөхәммәткә.
«…һин уларҙың күҙҙәренең йәш менән тулғанын күрәһең…» — йәштәре аға. «…улар таныған хәҡиҡәт арҡаһында…»
Ибн Ғәббәс (Аллаһ унан һәм уның атаһынан разый булһын) Ғата аша тапшырылған хәбәрҙә былай тигән: «Бында Эфиопия батшаһы Нәжәши һәм уның тирәһендәгеләр күҙ уңында тотола. Джағфар Эфиопияла саҡта уларға “Мәрйәм” сүрәһенең башындағы аяттарҙы уҡый башлағас, улар илай башлаған һәм ул уҡыуын туҡтатҡансы илағандар».
«…Улар әйтә: “Раббыбыҙ! Беҙ иман килтерҙек, беҙҙе шаһиттар менән бергә яҙ!”» — йәғни, беҙҙе Мөхәммәт пәйғәмбәр өммәтенән ит, был өммәттә булып, Ҡиәмәт көнөндә башҡа өммәттәргә ҡаршы шаһитлыҡ ҡылайыҡ. Бының дәлиле — Аллаһ Тәғәләнең һүҙҙәре: «…кешеләргә ҡарата шаһит булыуығыҙ өсөн…» («әл-Бәҡара» сүрәһе, 143-сө аят).
«Аллаһҡа һәм беҙгә килгән хәҡиҡәткә ниңә иман килтермәҫкә…» — сөнки йәһүдтәр уларҙы: «Ниңә иман килтерҙегеҙ?» — тип шелтәләгән, ә улар быға шулай тип яуап биргән.
«…Раббыбыҙ беҙҙе изге кешеләр менән бергә индерер тип өмөтләнгән саҡта?» — йәғни, Мөхәммәт (Аллаһтың уға сәләме һәм рәхмәте булһын) өммәте менән бергә. Бының нәҡ Мөхәммәт (Аллаһтың уға сәләме һәм рәхмәте булһын) өммәте икәненә Аллаһтың һүҙҙәре ишара итә: «…ергә Минең изге ҡолдарым мираҫсы булыр…» («әл-Әнбия» сүрәһе, 105-се аят).
«Сәхих әл-Бохари»ҙа (№ 3877) Нәжәши вафат булғас, Пәйғәмбәр Мөхәммәт уның үлеме хаҡында хәбәр итеп, уның өсөн ситтән тороп йыназа намаҙы уҡыуы риүәйәт ителә.