Иман китерүчеләрне шаһитләр арасына язып кую
وَإِذَا سَمِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرَىٰ أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ يَقُولُونَ. رَبَّنَا آمَنَّا، فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ، وَمَا لَنَا لَا نُؤْمِنُ بِاللَّهِ، وَمَا جَاءَنَا مِنَ الْحَقِّ، وَنَطْمَعُ، أَنْ يُدْخِلَنَا. رَبُّنَا مَعَ الْقَوْمِ الصَّالِحِينَ.
وَإِذَا سَمِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَى الرَّسُولِ تَرَىٰ أَعْيُنَهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ يَقُولُونَ رَبَّنَا آمَنَّا فَاكْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِينَ وَمَا لَنَا لَا نُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَمَا جَاءَنَا مِنَ الْحَقِّ وَنَطْمَعُ أَنْ يُدْخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ الْقَوْمِ الصَّالِحِينَ
Аудионы йөкләп булмады. Соңрак кабатлап карагыз.
Әгәр алар расүлгә иңдерелгән аятьләрне ишетсәләр күзләреннән яшь агадыр хакны – хак дип тануларыннан, һәм алар әйтерләр: "Ий Раббыбыз – Аллаһ! Иман китердек, безләрне синең берлегең белән шәһадәт бирүчеләр белән бергә язгыл", – дип. "Ни булган безгә Аллаһуга һәм үзебезгә килгән хак Коръәнгә ышанмаска, безгә ни булган? Әлбәттә, ышанабыз һәм Раббыбыз изгеләр белән бергә җәннәткә кертер дип өмет итәбез", – диделәр.
Формасы: «Уктубна» (اكْتُبْنَا) — боеру фигыле. Бу — тәкъва кешеләрнең, мәсәлән, Хәбәшстан хакиме ән-Нәҗаши һәм аның якыннарының догасы. Алар Коръән тыңлаганда елаганнар һәм Ислам кабул иткәннәр.
Шәех Габдуррахман әс-Сәгъди тәфсире
Шәйх әс-Сәгъди аңлата: «Бу ихлас кешеләр Коръән аятьләрен ишеткәч, хакыйкатьне аңлаудан күзләре яшь белән тулды һәм үзләрен иман китерүчеләр арасына язуны, салихлар белән бергә Җәннәткә кертүне ачыктан-ачык сорап дога кылдылар».
Имам Ибн Кәсир тәфсире
Ибн Кәсир күрсәтә: «Бу аятьләр Хәбәшстан нәҗашие Нәҗаши һәм аның делегациясе турында иңдерелгән. Алар Җәгъфәр ибн Әбү Талибтан “Мәрьям” сүрәсен укыганын ишеткәч, иман китергәннәр».
Әл-Багави тәфсире
«Ә Посланникка иңдерелгәнне ишеткән чакларында…» Мөхәммәдкә.
«…син аларның күзләренең яшь белән тулганын күрерсең…» яшь ага. «…алар таныган хакыйкатьтән…»
Ибн Габбас (Аллаһ аннан һәм аның әтисеннән разый булсын) Гата тапшырган риваятьтә болай дигән: «Монда Хәбәшстан патшасы Нәҗаши һәм аның тирәсендәге кешеләр күздә тотыла. Җәгъфәр Хәбәшстанда булганда, аларга “Мәрьям” сүрәсенең башыннан аятьләр укый башлагач, алар елый башлаганнар һәм ул укуын туктатканчы елаганнар».
«…Алар: “Раббыбыз! Без иман китердек, безне шаһитләр белән бергә яз!” — диләр…» ягъни безне Мөхәммәд пәйгамбәр өммәтеннән ит, бу өммәттә булып, Кыямәт көнендә башка өммәтләргә каршы шаһитлек бирик. Моңа дәлил — Аллаһ Тәгаләнең сүзләре: «…кешеләргә карата шаһит булуыгыз өчен…» (“әл-Бәкара” сүрәсе, 143 нче аять).
«Ни өчен без Аллаһка һәм безгә килгән хакыйкатькә иман китермәскә тиеш…» Чөнки яһүдләр аларны: «Ни өчен сез иман китердегез?» — дип гаепләгәннәр, ә алар исә шулай җавап биргәннәр.
«…Раббыбыз безне салих кешеләр белән бергә (җәннәткә) кертер дип өметләнгән хәлдә?»» ягъни Мөхәммәд өммәте белән бергә. Моның нәкъ Мөхәммәд өммәте икәненә Аллаһның: «…Минем тәкъва колларым җиргә варис булыр…» (“әл-Әнбия” сүрәсе, 105 нче аять) дигән сүзләре дәлил булып тора.
«Сахих әл-Бохари»дә (№ 3877) риваять ителә: Нәҗаши вафат булгач, Мөхәммәд пәйгамбәр аның үлеме турында хәбәр иткән һәм аның өчен гыйбәдә җеназа намазы укыган.