Beriman dan Bersama Golongan Saksi

Tafsir Syeikh ‘Abd al-Rahman al-Sa‘di

“Apabila mereka mendengar apa yang diturunkan kepada Rasul,” iaitu Muhammad ﷺ, hal itu memberi kesan kepada hati mereka lalu mereka tunduk khusyuk kepadanya. Mata mereka berlinangan kerana kebenaran yang mereka dengar dan yakini. Oleh sebab itu, mereka beriman dan mengakuinya, lalu berkata: “Wahai Tuhan kami, kami telah beriman, maka catatkanlah kami bersama orang-orang yang menjadi saksi.” Mereka ialah umat Muhammad ﷺ, yang bersaksi bahawa Allah Maha Esa, para rasul-Nya benar-benar diutus dan apa yang mereka bawa adalah benar.

Mereka juga menjadi saksi terhadap umat-umat terdahulu, sama ada mereka membenarkan atau mendustakan para rasul. Mereka ialah orang-orang yang adil dan kesaksian mereka diterima, sebagaimana firman Allah Taala: “Dan demikianlah Kami jadikan kamu (wahai umat Muhammad) satu umat pertengahan supaya kamu menjadi saksi terhadap manusia dan Rasul (Muhammad) pula menjadi saksi terhadap kamu.” (Al-Baqarah, 2:143)

Seolah-olah mereka dicela kerana beriman dan segera menyambut iman, lalu mereka berkata: “Dan mengapa pula kami tidak beriman kepada Allah dan kepada kebenaran yang telah datang kepada kami, sedangkan kami berharap agar Tuhan kami memasukkan kami bersama kaum yang soleh?” Maksudnya, apakah yang menghalang kami daripada beriman kepada Allah, sedangkan kebenaran yang tidak menerima sebarang keraguan telah datang kepada kami daripada Tuhan kami? Jika kami beriman dan mengikuti kebenaran, kami berharap agar Allah memasukkan kami ke dalam syurga bersama kaum yang soleh. Jadi, apakah yang menghalang kami?

Bukankah hal itu sepatutnya mendorong kami agar segera beriman dan tunduk kepadanya, serta tidak berlengah-lengah?

Tafsir Imam Ibn Kathir

Kemudian Allah menyifatkan mereka sebagai golongan yang tunduk kepada kebenaran, mengikutinya dan bersikap adil. Allah berfirman: “Dan apabila mereka mendengar apa yang diturunkan kepada Rasul, engkau melihat mata mereka mencucurkan air mata kerana kebenaran yang mereka ketahui.” Maksudnya, kebenaran itu ialah berita gembira yang mereka ketahui daripada kitab mereka tentang pengutusan Muhammad ﷺ. “Mereka berkata: ‘Wahai Tuhan kami, kami telah beriman, maka catatkanlah kami bersama orang-orang yang menjadi saksi’”, iaitu bersama orang-orang yang menyaksikan kebenaran perkara ini dan beriman kepadanya.

Al-Nasa’i meriwayatkan daripada ‘Amr bin ‘Ali al-Fallas, daripada ‘Umar bin ‘Ali bin Muqaddam, daripada Hisyam bin ‘Urwah, daripada bapanya, daripada ‘Abdullah bin al-Zubair, katanya: Ayat ini diturunkan mengenai Najasyi dan para pengikutnya: “Dan apabila mereka mendengar apa yang diturunkan kepada Rasul, engkau melihat mata mereka mencucurkan air mata kerana kebenaran yang mereka ketahui. Mereka berkata: ‘Wahai Tuhan kami, kami telah beriman, maka catatkanlah kami bersama orang-orang yang menjadi saksi.’”

Al-Tabarani berkata: Abu Syubail ‘Ubaidullah bin ‘Abd al-Rahman bin Waqid telah meriwayatkan kepada kami; bapaku meriwayatkan kepada kami; al-‘Abbas bin al-Fadl meriwayatkan kepada kami, daripada ‘Abd al-Jabbar bin Nafi‘ al-Dabbi, daripada Qatadah dan Ja‘far bin Iyas, daripada Sa‘id bin Jubair, daripada Ibn ‘Abbas mengenai firman Allah: “Dan apabila mereka mendengar apa yang diturunkan kepada Rasul, engkau melihat mata mereka mencucurkan air mata.” Beliau berkata: Mereka ialah para petani yang datang dari Habsyah bersama Ja‘far bin Abi Talib.

Apabila Rasulullah ﷺ membacakan Al-Quran kepada mereka, mereka beriman dan mata mereka berlinangan air mata. Rasulullah ﷺ berkata: “Barangkali apabila kamu pulang ke negeri kamu, kamu akan kembali kepada agama kamu dahulu.” Mereka menjawab: “Kami tidak akan berpaling daripada agama kami.” Maka Allah menurunkan ayat tersebut tentang ucapan mereka.

Ibn Abi Hatim, Ibn Mardawayh dan al-Hakim dalam al-Mustadrak meriwayatkan melalui Simaak, daripada ‘Ikrimah, daripada Ibn ‘Abbas mengenai firman Allah: “Maka catatkanlah kami bersama orang-orang yang menjadi saksi.” Maksudnya, bersama Muhammad ﷺ. Umat baginda ialah orang-orang yang menjadi saksi: mereka bersaksi bahawa nabi mereka telah menyampaikan risalah, dan para rasul juga telah menyampaikan risalah. Kemudian al-Hakim berkata: Sanadnya sahih, tetapi al-Bukhari dan Muslim tidak meriwayatkannya.

Allah Taala berfirman: “Dan mengapa pula kami tidak beriman kepada Allah dan kepada kebenaran yang telah datang kepada kami, sedangkan kami berharap agar Tuhan kami memasukkan kami bersama kaum yang soleh?” Golongan Nasrani inilah yang disebut dalam firman Allah: “Dan sesungguhnya dalam kalangan Ahli Kitab ada orang yang beriman kepada Allah dan kepada apa yang diturunkan kepada kamu serta apa yang diturunkan kepada mereka, dengan keadaan mereka tunduk khusyuk kepada Allah...” (Ali ‘Imran, 3:199).

Mereka juga ialah orang-orang yang Allah sebutkan dalam firman-Nya: “Orang-orang yang telah Kami berikan Kitab sebelum Al-Quran, mereka beriman kepadanya. Dan apabila Al-Quran dibacakan kepada mereka, mereka berkata: ‘Kami beriman kepadanya; sesungguhnya Al-Quran itu adalah kebenaran daripada Tuhan kami. Sesungguhnya kami telah menjadi orang Islam sebelum ini.’ Mereka itu akan diberikan pahala mereka dua kali disebabkan kesabaran mereka; mereka menolak kejahatan dengan kebaikan, dan mereka membelanjakan sebahagian daripada rezeki yang Kami kurniakan kepada mereka.

Dan apabila mereka mendengar perkataan yang sia-sia, mereka berpaling daripadanya lalu berkata: ‘Bagi kami amal kami dan bagi kamu amal kamu. Salam sejahtera kepada kamu; kami tidak ingin bergaul dengan orang-orang yang jahil.’” (Al-Qasas, 28:52–55). “Mereka tidak menukar ayat-ayat Allah dengan harga yang sedikit.

Mereka itulah yang mendapat pahala di sisi Tuhan mereka. Sesungguhnya Allah amat cepat perhitungan-Nya.” (Ali ‘Imran, 3:199).

Tafsir al-Baghawi

“Dan mengapa pula kami tidak beriman kepada Allah dan kepada kebenaran yang telah datang kepada kami?” Hal ini kerana orang-orang Yahudi mencela mereka dengan berkata: “Mengapa kamu beriman?” Lalu mereka menjawab dengan kata-kata tersebut.

“Sedangkan kami berharap agar Tuhan kami memasukkan kami bersama kaum yang soleh,” iaitu dalam kalangan umat Muhammad ﷺ. Buktinya ialah firman Allah: “Sesungguhnya bumi ini akan diwarisi oleh hamba-hamba-Ku yang soleh.” (Al-Anbiya’, 21:105)

“Dan apabila mereka mendengar apa yang diturunkan kepada Rasul,” iaitu Muhammad ﷺ, “engkau melihat mata mereka mencucurkan air mata”—yakni air mata mengalir—“kerana kebenaran yang mereka ketahui.” Ibn ‘Abbas رضي الله عنهما berkata dalam riwayat ‘Ata’: Yang dimaksudkan ialah Najasyi dan para pengikutnya. Ja‘far membacakan surah Maryam kepada mereka di Habsyah, iaitu “Kaf Ha Ya ‘Ain Sad” (Maryam, 19:1), dan mereka terus menangis sehingga Ja‘far selesai membaca.

“Mereka berkata: ‘Wahai Tuhan kami, kami telah beriman, maka catatkanlah kami bersama orang-orang yang menjadi saksi’”, iaitu umat Muhammad ﷺ. Buktinya ialah firman Allah: “Supaya kamu menjadi saksi terhadap manusia.” (Al-Baqarah, 2:143)