Paglaya sa mga Inaapi

Tafsir ni Shaykh Abdurrahman as-Sa’di

Ito ay panghihikayat ni Allāh sa Kanyang mga sumasampalatayang alipin at pagpukaw sa kanila upang makipaglaban alang-alang sa Kanya. Naging tungkulin nila iyon, at matinding paninisi ang nararapat sa kanila kapag iniwan nila ito. Kaya sinabi Niya: “At ano ang nangyayari sa inyo kaya hindi kayo nakikipaglaban alang-alang kay Allāh?” Samantalang nariyan ang mga lalaking, babae, at batang inaapi, na walang kakayahang humanap ng paraan at hindi makakita ng landas.

Gayunman, dinanas nila ang pinakamabigat na pang-aapi mula sa kanilang mga kaaway. Nagsusumamo sila kay Allāh na ilabas sila mula sa pamayanang ito na ang mga naninirahan dito ay lumalabag sa katarungan laban sa kanilang sarili sa pamamagitan ng kawalang-paniniwala at pagtatambal [kay Allāh], at laban sa mga sumasampalataya sa pamamagitan ng pananakit, paghadlang sa landas ni Allāh, pagpigil sa kanila sa pagtawag sa mga tao tungo sa kanilang relihiyon, at pagpigil sa kanilang pangingibang-bayan.

Nagsusumamo rin sila kay Allāh na magtalaga para sa kanila ng isang katangkilik at tagapag-adya na magliligtas sa kanila mula sa pamayanang ito na ang mga naninirahan dito ay lumalabag sa katarungan. Kaya ang inyong pakikipaglaban sa ganitong kalagayan ay kabilang sa pakikipaglaban at pagtatanggol sa inyong mga pamilya, mga anak, at mga kababaihang nasa ilalim ng inyong pangangalaga; hindi ito pakikipaglaban dahil sa pagnanais na makipagsagupa sa mga di-sumasampalataya.

Bagaman napakalaki ng gantimpala nito at matindi ang paninisi sa sinumang hindi sumama rito, higit na malaki ang gantimpala at higit na kapaki-pakinabang ang pakikipaglaban na nagliligtas sa mga inaapi mula sa inyo, sapagkat ito ay pagtataboy sa mga kaaway.

Tafsir ni Imam Ibn Kathir

Pinasisigla ng Kataas-taasan ang Kanyang mga sumasampalatayang alipin na makipaglaban alang-alang sa Kanya at magsikap na iligtas mula sa Makkah ang mga lalaking, babae, at batang inaapi na nahihirapang manatili roon. Kaya sinabi ng Kataas-taasan: “Yaong mga nagsasabi: ‘Panginoon namin, ilabas Mo kami mula sa pamayanang ito…’” Ibig sabihin nito ay Makkah, gaya ng sinabi ng Kataas-taasan: “At kayrami ng pamayanang higit na malakas kaysa sa iyong pamayanan na nagpalayas sa iyo.” (47:13) Pagkatapos ay inilarawan Niya ito sa mga salitang: “na ang mga naninirahan dito ay lumalabag sa katarungan.”

“At magtalaga Ka para sa amin mula sa ganang Iyo ng isang katangkilik, at magtalaga Ka para sa amin mula sa ganang Iyo ng isang mapag-adya” — ibig sabihin, maglaan Ka para sa amin mula sa Iyong panig ng isang katangkilik at tagapag-adya.

Sinabi ni al-Bukhārī: Isinalaysay sa amin ni ‘Abdullāh ibn Muḥammad; isinalaysay sa amin ni Sufyān, mula kay ‘Ubaydullāh, na nagsabi: Narinig ko si Ibn ‘Abbās na nagsabi: “Ako at ang aking ina ay kabilang sa mga inaapi.” Isinalaysay sa amin ni Sulaymān ibn Ḥarb; isinalaysay sa amin ni Ḥammād ibn Zayd, mula kay Ayyūb, mula kay Ibn Abī Mulaykah, na iniulat na binasa ni Ibn ‘Abbās ang talata: “maliban sa mga lalaking, babae, at batang inaapi” at nagsabi: “Ako at ang aking ina ay kabilang sa mga pinagpaumanhinan ni Allāh, Kamahal-mahalan at Kapita-pitagan.” (Muḥammad: 13; Abī).

Tafsir ni al-Baghawi

Ang mga salitang “At ano ang nangyayari sa inyo kaya hindi kayo nakikipaglaban?” ay nangangahulugang: hindi kayo nakikipagpunyagi. “Alang-alang kay Allāh” ay nangangahulugang: bilang pagsunod kay Allāh. Sinisisi Niya sila sa pag-iwan sa pakikipaglaban.

Ang “at [ipagtanggol] ang mga inaapi” ay nangangahulugang: alang-alang sa mga inaapi. Sinabi ni Ibn Shihāb: “[Makipaglaban] alang-alang sa mga inaapi upang iligtas sila.” Ayon din sa isang pahayag, ito ay upang iligtas ang mga inaapi mula sa mga kamay ng mga tagapagtambal. May isang pangkat [ng mga inaapi] sa Makkah.

Ang “mga lalaki, babae, at mga bata” ay dumaranas ng maraming pananakit mula sa mga tagapagtambal. Yaong mga dumadalangin at nagsasabi: “Panginoon namin, ilabas Mo kami mula sa pamayanang ito na ang mga naninirahan dito ay lumalabag sa katarungan.” Ang tinutukoy ay Makkah. Ang “lumalabag sa katarungan” ay nangangahulugang mga tagapagtambal; ang “mga naninirahan dito” ay tumutukoy sa mga taong naninirahan sa pamayanan na ang katangian ay pagiging mga tagapagtambal.

Ang salitang “lumalabag sa katarungan” ay nasa anyong genitibo dahil inilalarawan nito ang mga naninirahan; nang iugnay ang mga naninirahan sa pamayanan, para bang ang katangian ay para sa pamayanan mismo. Tulad ito ng pagsasabing: “Nadaanan ko ang isang lalaking maganda ang mata.”

Ang “at magtalaga Ka para sa amin mula sa ganang Iyo ng isang katangkilik” ay nangangahulugang: isang mangangasiwa sa aming mga gawain. “At magtalaga Ka para sa amin mula sa ganang Iyo ng isang mapag-adya” ay nangangahulugang: isang magtatanggol sa amin laban sa kaaway. Kaya tinugon ni Allāh ang kanilang panalangin. Nang sakupin ng Sugo ni Allāh (sumakanya nawa ang basbas at kapayapaan ni Allāh) ang Makkah, itinalaga niya si ‘Attāb ibn Asīd bilang pinuno nila, at ginawa siya ni Allāh na tagapag-adya nila, na nagkakaloob ng katarungan sa mga inaapi laban sa mga lumalabag sa katarungan.