Cầu xin giải cứu khỏi áp bức

Tafsir của Sheikh Abdurrahman as-Sa'di

Đây là lời Allah khích lệ và thúc giục những người có đức tin chiến đấu trên con đường của Ngài, đồng thời cho thấy nghĩa vụ ấy đã trở nên bắt buộc đối với họ; việc bỏ mặc nghĩa vụ đó khiến họ đáng bị khiển trách nặng nề. Ngài phán: “Vì sao các ngươi không chiến đấu trên con đường của Allah?” Trong khi đó, những người đàn ông, phụ nữ và trẻ em yếu thế không có cách nào tự xoay xở, cũng chẳng tìm được lối thoát; hơn nữa, họ còn phải chịu sự bất công tột cùng từ kẻ thù.

Họ cầu xin Allah đưa họ ra khỏi thị trấn này, nơi cư dân của nó bất công với chính mình vì phủ nhận đức tin và thờ đa thần, đồng thời áp bức những người có đức tin bằng cách làm hại họ, ngăn cản họ theo con đường của Allah, cấm họ truyền bá tôn giáo và di cư. Họ cầu xin Allah ban cho họ một vị bảo hộ và một người trợ giúp để giải cứu họ khỏi thị trấn mà cư dân ở đó đầy bất công. Vì vậy, cuộc chiến đấu của các ngươi trong trường hợp này là để bảo vệ gia đình, con cái và người thân, chứ không phải là cuộc thánh chiến xuất phát từ mong muốn đối đầu với những kẻ ngoại đạo.

Dù cuộc chiến đấu ấy có ân phước lớn lao và người không tham gia đáng bị khiển trách nặng nề, thì cuộc chiến nhằm giải cứu những người yếu thế trong số các ngươi còn có phần thưởng lớn hơn và lợi ích to lớn hơn, bởi đó là việc đẩy lùi kẻ thù.

Tafsir của Imam Ibn Kathir

Đấng Tối Cao khích lệ những người có đức tin của Ngài chiến đấu trên con đường của Ngài và nỗ lực giải cứu những người đàn ông, phụ nữ và trẻ em yếu thế ở Makkah, những người đã chán ngán việc phải lưu lại nơi đó. Vì thế, Ngài phán: “Những người nói: ‘Lạy Thượng Đế của chúng con, xin đưa chúng con ra khỏi thị trấn này…’”, tức là Makkah. Điều này giống như lời phán của Đấng Tối Cao: “Biết bao thị trấn hùng mạnh hơn thị trấn của Ngươi, thị trấn đã trục xuất Ngươi…” Rồi Ngài mô tả thị trấn ấy: “mà cư dân của nó đầy bất công.

Xin ban cho chúng con từ nơi Ngài một vị bảo hộ và xin ban cho chúng con từ nơi Ngài một người trợ giúp”, nghĩa là: xin Ngài khiến từ nơi Ngài có một vị bảo hộ và một người trợ giúp cho chúng con. Al-Bukhari nói: ʿAbdullāh ibn Muḥammad thuật lại với chúng tôi, Sufyān thuật lại với chúng tôi, từ ʿUbaydullāh, ông nói: Tôi nghe Ibn ʿAbbās nói: “Tôi và mẹ tôi thuộc số những người yếu thế.”

Sulaymān ibn Ḥarb thuật lại với chúng tôi, Ḥammād ibn Zayd thuật lại với chúng tôi, từ Ayyūb, từ Ibn Abī Mulaykah, rằng Ibn ʿAbbās đọc câu: “ngoại trừ những người đàn ông, phụ nữ và trẻ em yếu thế”, rồi nói: “Tôi và mẹ tôi là những người được Allah, Đấng Tối Cao và Toàn Uy Nghiêm, miễn thứ.” Muḥammad: 13; Abī.

Tafsir của al-Baghawi

Lời phán của Đấng Tối Cao: “Vì sao các ngươi không chiến đấu?” nghĩa là: vì sao các ngươi không chiến đấu trên con đường của Allah, trong sự vâng phục Allah? Ngài khiển trách họ vì đã bỏ việc chiến đấu. “Và vì những người yếu thế” nghĩa là: để bảo vệ những người yếu thế.

Ibn Shihāb nói: “Trên con đường của những người yếu thế”, tức là để giải cứu họ. Cũng có ý kiến nói rằng đó là để giải cứu những người yếu thế khỏi tay những kẻ thờ đa thần. Ở Makkah có một nhóm người như vậy, “những người đàn ông, phụ nữ và trẻ em”, phải chịu nhiều tổn hại từ những kẻ thờ đa thần, “những người” cầu xin và “nói: ‘Lạy Thượng Đế của chúng con, xin đưa chúng con ra khỏi thị trấn này, nơi cư dân của nó đầy bất công’”, tức là Makkah. “Bất công” nghĩa là thờ đa thần; “cư dân của nó” nghĩa là thị trấn có cư dân mang đặc điểm thờ đa thần.

Từ “bất công” được đặt ở dạng sở hữu cách vì nó bổ nghĩa cho “cư dân”; khi “cư dân” được gắn với thị trấn, câu văn trở nên như thể hành động thuộc về chính thị trấn. Cũng giống như câu: “Tôi đi ngang qua một người đàn ông mà mắt anh ta đẹp.” “Và xin ban cho chúng con từ nơi Ngài một vị bảo hộ”, nghĩa là người đứng ra lo liệu công việc của chúng con; “và xin ban cho chúng con từ nơi Ngài một người trợ giúp”, nghĩa là người ngăn kẻ thù làm hại chúng con. Allah đã đáp lại lời cầu xin của họ.

Khi Sứ giả của Allah ﷺ chinh phục Makkah, Người bổ nhiệm ʿAttāb ibn Asīd cai quản họ; Allah khiến ông trở thành người trợ giúp cho họ, phân xử công bằng cho người bị áp bức trước những kẻ áp bức.