Мәккә именлеге һәм ризығы
رَبِّ اجْعَلْ هَٰذَا بَلَدًا آمِنًا، وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرَاتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ، وَالْيَوْمِ الْآخِرِ.
رَبِّ اجْعَلْ هَٰذَا بَلَدًا آمِنًا وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرَاتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُمْ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ
Аудионы йөкләп булманы. Һуңыраҡ ҡабатлап ҡарағыҙ.
Раббым! Был ерҙе имен ит һәм уның халҡынан Аллаһҡа һәм Ахирәт көнөнә иман килтергәндәрҙе емештәр менән ризыҡландыр.
Ҡылымдар бойороҡ һөйкәлешендә (فِعْلُ الأَمْرِ): «идж‘аль» — «ит», «урзук» — «ризыҡландыр». Ибраһимдың Мәккәнең рухи һәм матди именлеге хаҡындағы доғаһы. Именлек тураһында хәстәрлек матди ризыҡ һорауҙан алда килә.
Шәйех Әбдуррахман әс-Сәғди тәфсире
Шәйех әс-Сәғди билдәләп үтә: «Ибраһим Аллаһтан Мәккә өсөн ике бөйөк нәмә һораған: ҡурҡыуҙан һәм һуғыштарҙан именлек, шулай уҡ мул ризыҡ. Именлек — тулы ҡанлы тормош алып барыу һәм ғибәҙәт ҡылыу өсөн нигеҙ булып тора».
Имам Ибн Кәсир тәфсире
Ибн Кәсир аңлата: «Ибраһим доғаһында тәҡүәләре арҡаһында иман килтергәндәрҙе айырып күрһәтте, әммә Аллаһ донъя тормошонда иманһыҙға ла ризыҡ бирәсәген, ә Ахирәттә ул әжерҙәрҙән мәхрүм ҡаласағын белдерҙе».
Әл-Багави тәфсире
«…Ибраһимдың: «Раббым! Был ерҙе…» — тип әйткәнен иҫкә төшөр». Йәғни Мәккәне. Бер фекергә ярашлы, был — Харам биләмәһе. «…имен ҡала ит…» — халҡы тыныслыҡта йәшәгән имен урын ит.
«…һәм уның халҡын емештәр менән ризыҡландыр…» Ибраһим (ғәләйһис-сәләм) быны һораған, сөнки был урын үҫемлектәр үҫмәгән үҙәндә урынлашҡан.
«…уларҙың Аллаһҡа һәм Ахирәт көнөнә иман килтергәндәрен…» Ул Аллаһтан бары тик иман килтергәндәр өсөн генә һораған. «…Ул әйтте…» — Аллаһ Тәғәлә.
«…«Ә иманһыҙлыҡҡа төшкәндәргә Мин ваҡытлыса аҙ ғына файҙаланырға бирермен…» Йәғни иманһыҙға ла ризыҡ бирермен, әммә аҙ ғына һәм уның ғүмере тамамланғанға тиклем генә. Аллаһ бөтөн мәхлүҡтәргә — иман килтергәндәргә лә, иманһыҙҙарға ла — ризыҡ бирергә вәғәҙә иткән. Ләкин «аҙ ғына» тигән сикләү был донъяның ниғмәттәре әһәмиәтһеҙ икәнен күрһәтә.
«…шунан һуң уларҙы килтерермен…» Йәғни Ҡиәмәт көнөндә уны килтерермен.
«…Ут ғазабына». Ҡайтыу урыны ниндәй яман!…» Йәғни ул барып етәсәк һөҙөмтә ни тиклем насар.
«Сәхих әл-Бохари»ҙа (№ 2129) Әнәс ибн Мәлик аша хәбәр ителә: Мөхәммәт Пәйғәмбәр (Аллаһтың уға салауаты һәм сәләме булһын) әйткән: «Эй Аллаһ! Ибраһим Мәккәне изге урын итте һәм уның халҡы өсөн доға ҡылды, ә мин Мәҙинәне изге урын итәм…»