Bezpieczeństwo i zaopatrzenie Mekki

Tafsir szejka Abdurrahmana as-Saʿdiego

To znaczy: Ibrahim modlił się za ten Dom, prosząc, by Allah uczynił go bezpieczną krainą i obdarzył jego mieszkańców różnymi rodzajami owoców. Następnie — niech pokój będzie z nim — ograniczył tę modlitwę do wierzących, okazując Allahowi należną cześć. Wcześniej jego prośba była bezwarunkowa, a odpowiedź na nią została ograniczona do tych, którzy nie są niesprawiedliwi. Kiedy zaś prosił dla nich o zaopatrzenie, ograniczając tę prośbę do wierzących, Allah oznajmił, że Jego zaopatrzenie obejmuje wierzącego i niewierzącego, grzesznika i posłusznego.

Allah, Najwyższy, powiedział: „A kto nie uwierzy” — to znaczy: zaopatrzę ich wszystkich, muzułmanów i niewierzących. Muzułmanin korzysta z zaopatrzenia, by czcić Allaha, a potem przechodzi do rozkoszy Raju. Niewierzący zaś przez krótki czas korzysta z dóbr tego życia. „Potem zmuszam go” — to znaczy: przymuszam go i prowadzę, wbrew jego woli, „do kary Ognia. A jakże to złe miejsce powrotu!”

Tafsir imama Ibn Kathira

Słowa Najwyższego: „A kiedy Ibrahim powiedział: «Panie mój! Uczyń tę krainę bezpieczną i zaopatrz w owoce tych spośród jej mieszkańców, którzy uwierzyli w Allaha i Dzień Ostatni»”. Imam Abu Dżafar ibn Dżarir powiedział: Opowiedział nam Ibn Baszszar: opowiedział nam Abdurrahman ibn Mahdi; opowiedział nam Sufjan, od Abu az-Zubajra, od Dżabira ibn Abd Allaha, który powiedział: Wysłannik Allaha ﷺ powiedział: „Ibrahim ustanowił Dom Allaha [Mekkę] świętym i bezpiecznym, a ja ustanowiłem świętym obszar Medyny między jej dwoma kamienistymi polami: nie wolno tam polować ani ścinać jej kolczastych drzew”.

Podobnie przekazał to an-Nasa’i od Muhammada ibn Baszszara, od Bandara. Muslim zamieścił ten hadis od Abu Bakra ibn Abi Szajby i Amra an-Naqida, którzy przekazali go od Abu Ahmada az-Zubajriego, od Sufjana as-Sauriego.

Ibn Dżarir powiedział również: Opowiedzieli nam Abu Kurejb i Abu as-Sa’ib, którzy powiedzieli: opowiedział nam Ibn Idris. Abu Kurejb przekazał nam też: opowiedział nam Abdurrahim ar-Razi. Obaj powiedzieli: Słyszeliśmy Asz’atha, który przekazał od Nafiego, od Abu Hurajry, że Wysłannik Allaha ﷺ powiedział: „Ibrahim był sługą Allaha i Jego przyjacielem, a ja jestem sługą Allaha i Jego Wysłannikiem. Ibrahim ustanowił Mekkę świętą, a ja ustanowiłem świętym obszar Medyny między jej dwoma kamienistymi polami — jej kolczaste drzewa i zwierzynę.

Nie wolno wnosić tam broni w celu walki ani ścinać żadnego drzewa, chyba że na paszę dla wielbłąda”. Ten łańcuch przekazicieli jest niezwykły i nie występuje w żadnej z sześciu kanonicznych ksiąg hadisów. Podstawowa treść hadisu znajduje się jednak w Sahih Muslim, przekazana inną drogą od Abu Hurajry, niech Allah będzie z niego zadowolony. Powiedział on: Kiedy ludzie zobaczyli pierwsze owoce sezonu, przynosili je Wysłannikowi Allaha ﷺ.

Gdy Wysłannik Allaha ﷺ je przyjmował, mówił: „Allahu, pobłogosław nam nasze owoce, nasze miasto, naszą miarę sa’ i naszą miarę mudd. Allahu, Ibrahim jest Twoim sługą, przyjacielem i prorokiem, a ja jestem Twoim sługą i prorokiem. On prosił Cię dla Mekki, a ja proszę Cię dla Medyny o to samo, o co prosił Cię dla Mekki, i jeszcze raz tyle”. Następnie przywoływał najmłodsze dziecko i dawał mu te owoce.

W innym przekazie czytamy: „Błogosławieństwo wraz z błogosławieństwem”, po czym dawał je najmłodszemu z obecnych dzieci. Tak brzmi przekaz Muslima.

Następnie Ibn Dżarir powiedział: Opowiedział nam Abu Kurejb: opowiedział nam Kutajba ibn Sa’id: opowiedział nam Bakr ibn Mudar, od Ibn al-Hada, od Abu Bakra ibn Muhammada, od Abd Allaha ibn Amra ibn Usmana, od Rafi’ ibn Chadidża, który powiedział: Wysłannik Allaha ﷺ powiedział: „Ibrahim ustanowił Mekkę świętą, a ja ustanawiam świętym obszar między dwoma kamienistymi polami Medyny”. Ten hadis przekazał wyłącznie Muslim, który podał go od Kutajby, od Bakra ibn Mudara; jego brzmienie jest takie samo.

W obu Sahihach, od Anasa ibn Malika, przekazano, że Wysłannik Allaha ﷺ powiedział do Abu Talhy: „Znajdź mi chłopca spośród waszych chłopców, który będzie mi służył”. Abu Talha wyszedł ze mną, posadził mnie za sobą na wierzchowcu i służyłem Wysłannikowi Allaha ﷺ za każdym razem, gdy się zatrzymywał. W hadisie jest dalej: Potem ruszył i gdy ukazała mu się góra Uhud, powiedział: „To góra, która nas kocha, i my ją kochamy”. A gdy zbliżył się do Medyny, powiedział: „Allahu, ustanawiam świętym obszar między jej dwiema górami tak, jak Ibrahim ustanowił świętą Mekkę.

Allahu, pobłogosław im ich miarę mudd i sa’”. W przekazie obu uczonych hadisów znajduje się: „Allahu, pobłogosław im ich miarę, ich sa’ i ich mudd”. Al-Buchari dodał: „To znaczy: mieszkańcom Medyny”. Obaj przekazali też od Anasa, że Wysłannik Allaha ﷺ powiedział: „Allahu, spraw, by w Medynie było dwa razy tyle błogosławieństwa, ile dałeś go Mekce”.

Od Abd Allaha ibn Zajda ibn Asima, niech Allah będzie z niego zadowolony, przekazano, że Prorok ﷺ powiedział: „Ibrahim ustanowił Mekkę świętą i modlił się za jej mieszkańców. Medyna również jest przeze mnie ustanowiona świętą, tak jak Ibrahim ustanowił świętą Mekkę, a ja modliłem się o błogosławieństwo dla jej miar mudd i sa’ tak, jak Ibrahim modlił się za Mekkę”. Przekazał to al-Buchari; tak brzmi jego wersja. Muslim przekazał: Wysłannik Allaha ﷺ powiedział: „Ibrahim ustanowił Mekkę świętą i modlił się za jej mieszkańców.

Ja ustanowiłem Medynę świętą, tak jak Ibrahim ustanowił świętą Mekkę, i modliłem się dla niej o błogosławieństwo miar sa’ i mudd, tak jak Ibrahim modlił się za mieszkańców Mekki”.

Od Abu Sa’ida, niech Allah będzie z niego zadowolony, przekazano, że Prorok ﷺ powiedział: „Allahu, Ibrahim ustanowił Mekkę świętą i uczynił ją obszarem świętym, a ja ustanawiam świętym obszar Medyny między jej dwoma wąskimi przejściami: nie wolno tam przelewać krwi, wnosić broni w celu walki ani strącać liści z drzew, chyba że na paszę. Allahu, pobłogosław nam nasze miasto, naszą miarę sa’ i naszą miarę mudd. Allahu, obdarz nas błogosławieństwem podwojonym”. Ten hadis przekazał Muslim.

Hadisów o świętości Medyny jest wiele. Przytoczyliśmy jedynie te, które dotyczą ustanowienia Mekki świętą przez Ibrahima — niech pokój będzie z nim — ponieważ odpowiadają tematowi tego szlachetnego wersetu.

Przekazano też inne hadisy wskazujące, że Allah, Najwyższy, ustanowił Mekkę świętą przed stworzeniem niebios i ziemi. W obu Sahihach, od Abd Allaha ibn Abbasa, niech Allah będzie z nich obu zadowolony, przekazano, że Wysłannik Allaha ﷺ powiedział w dniu zdobycia Mekki: „Allah ustanowił to miasto świętym w dniu, w którym stworzył niebiosa i ziemię, i pozostanie ono święte z woli Allaha aż do Dnia Zmartwychwstania. Nikomu przede mną nie zezwolono tam walczyć, a mnie zezwolono na to jedynie przez jedną godzinę dnia. Pozostaje ono święte z woli Allaha aż do Dnia Zmartwychwstania.

Nie wolno wyrywać jego kolczastych roślin, płoszyć zwierzyny, podnosić znalezionej zguby, chyba że ktoś ogłosi jej znalezienie, ani wyrywać świeżej trawy”. Al-Abbas powiedział: „Wysłanniku Allaha, z wyjątkiem izchiru, bo potrzebują go rzemieślnicy i mieszkańcy na swoje domy”. Odpowiedział: „Z wyjątkiem izchiru”. Tak brzmi wersja Muslima.

W obu Sahihach Abu Hurajra przekazał hadis o podobnej treści.

Następnie al-Buchari powiedział: Aban ibn Salih przekazał od al-Hasana ibn Muslima, od Safijji bint Szajby: Słyszałam Proroka ﷺ mówiącego podobnie. Ten hadis, który al-Buchari przytoczył bez pełnego łańcucha przekazicieli, przekazał imam Abu Abd Allah ibn Madża od Muhammada ibn Abd Allaha ibn Numajra, od Junusa ibn Bukajra, od Muhammada ibn Ishaka, od Abana ibn Saliha, od al-Hasana ibn Muslima ibn Jannaq, od Safijji bint Szajby, która powiedziała: Słyszałam, jak Prorok ﷺ wygłaszał kazanie w roku zdobycia Mekki i powiedział: „Ludzie!

Allah ustanowił Mekkę świętą w dniu, w którym stworzył niebiosa i ziemię, i pozostanie ona święta aż do Dnia Zmartwychwstania. Nie wolno wyrywać jej drzew, płoszyć zwierzyny ani zabierać znalezionej zguby, chyba że ten, kto ją ogłasza”. Al-Abbas powiedział: „Z wyjątkiem izchiru, bo jest potrzebny do domów i grobów”. Wysłannik Allaha ﷺ powiedział: „Z wyjątkiem izchiru”.

Od Abu Szurajha al-Adawiego przekazano, że powiedział do Amra ibn Sa’ida, który wysyłał wojska do Mekki: „Pozwól mi, emirze, przekazać ci słowa wypowiedziane przez Wysłannika Allaha ﷺ nazajutrz po dniu zdobycia Mekki. Słyszały je moje uszy, zachowało je moje serce i widziały je moje oczy, gdy je wypowiadał”. Wysłannik Allaha ﷺ wychwalił Allaha i oddał Mu cześć, po czym powiedział: „Allah ustanowił Mekkę świętą; nie ludzie. Nie wolno nikomu, kto wierzy w Allaha i Dzień Ostatni, przelewać tam krwi ani ścinać tam drzewa.

Jeśli ktoś powoła się na to, że Wysłannik Allaha ﷺ walczył w Mekce, powiedzcie mu: Allah zezwolił na to Swojemu Wysłannikowi, ale nie zezwolił wam. Mnie pozwolił na to jedynie przez jedną godzinę dnia, a dziś jej świętość powróciła do stanu takiego, jak wczoraj. Niech obecny przekaże to nieobecnemu”. Zapytano Abu Szurajha: „Co odpowiedział ci Amr?”.

Powiedział: „Wiem o tym lepiej od ciebie, Abu Szurajhu. Obszar święty nie daje schronienia grzesznikowi, temu, kto ucieka przed odpowiedzialnością za przelaną krew, ani temu, kto uciekł z powodu przestępstwa”. Przekazali to al-Buchari i Muslim; przytoczone brzmienie jest wersją Muslima.

Gdy się to wie, nie ma sprzeczności między hadisami wskazującymi, że Allah ustanowił Mekkę świętą w dniu stworzenia niebios i ziemi, a hadisami wskazującymi, że uczynił to Ibrahim — niech pokój będzie z nim. Ibrahim przekazał bowiem od Allaha Jego postanowienie dotyczące Mekki i ustanowienie jej świętą. Już przed tym, zanim Ibrahim — niech pokój będzie z nim — zbudował tam Dom, była ona w oczach Allaha świętym miastem. Podobnie Wysłannik Allaha ﷺ był u Allaha zapisany jako Pieczęć Proroków, gdy Adam był jeszcze uformowany w glinie.

Mimo to Ibrahim powiedział: „Panie nasz! Poślij im posłańca spośród nich” — a Allah odpowiedział na jego modlitwę zgodnie ze swoją uprzednią wiedzą i wyrokiem. Dlatego w hadisie przekazano, że ludzie powiedzieli: „Wysłanniku Allaha, opowiedz nam o początku twojej misji”. Odpowiedział: „Jestem spełnieniem modlitwy mojego ojca Ibrahima, dobrą nowiną Jezusa, syna Marii, i [człowiekiem, o którego narodzinach] moja matka widziała, jakby wyszło z niej światło, które rozświetliło pałace Syrii”.

To znaczy: pytali o początek jawnego ukazania się jego misji. O tym będzie mowa wkrótce, jeśli Allah zechce.

Kwestia tego, czy Mekka ma wyższy status od Medyny — jak uważa większość uczonych — czy Medyna ma wyższy status od Mekki — jak głosi szkoła Malika i jej zwolennicy — zostanie omówiona w innym miejscu wraz z dowodami, jeśli Allah zechce. Jemu należy ufać.

Słowa Najwyższego, który przekazuje, co powiedział Jego przyjaciel: „Panie mój! Uczyń tę krainę bezpieczną” oznaczają: uczyń ją wolną od strachu, aby jej mieszkańcy nie byli narażeni na przerażenie. Allah spełnił to zarówno przez swoje prawo, jak i przez swój wyrok. Podobnie powiedział Najwyższy: „A kto do niego wejdzie, będzie bezpieczny” [3:97] oraz: „Czyż nie widzieli, że uczyniliśmy [ich ziemię] obszarem świętym i bezpiecznym, podczas gdy ludzi porywa się wokół nich?”

[29:67] — i w innych wersetach. Wcześniej przytoczono hadisy o zakazie walki w Mekce. W Sahih Muslim od Dżabira przekazano: Słyszałem, jak Wysłannik Allaha ﷺ mówił: „Nikomu nie wolno wnosić broni do Mekki”.

W tej surze powiedział: „Panie mój! Uczyń tę krainę bezpieczną”, to znaczy: uczyń ten obszar bezpiecznym miastem. Jest to stosowne, ponieważ słowa te padły przed zbudowaniem Ka’by. W surze Ibrahim Allah powiedział: „A kiedy Ibrahim powiedział: «Panie mój!

Uczyń tę krainę bezpieczną»” [14:35]. Tam — a Allah wie najlepiej — stosowne jest to, że była to jakby druga modlitwa, wypowiedziana po zbudowaniu Domu, osiedleniu się w nim jego mieszkańców i narodzinach Ishaka, który był o trzynaście lat młodszy od Isma’ila. Dlatego pod koniec modlitwy Ibrahim powiedział: „Chwała Allahowi, który mimo podeszłego wieku obdarzył mnie Isma’ilem i Ishakiem! Mój Pan wysłuchuje modlitwy” [14:39].

Słowa Najwyższego: „I zaopatrz w owoce tych spośród jej mieszkańców, którzy uwierzyli w Allaha i Dzień Ostatni. Powiedział: «A kto nie uwierzy, temu pozwolę korzystać przez krótki czas, a potem zmuszę go do kary Ognia. A jakże to złe miejsce powrotu!»”. Abu Dżafar ar-Razi przekazał od ar-Rabi’ ibn Anasa, od Abu al-A’liji, od Ubejja ibn Ka’ba, że werset: „Powiedział: «A kto nie uwierzy, temu pozwolę korzystać przez krótki czas, a potem zmuszę go do kary Ognia.

A jakże to złe miejsce powrotu!»” jest słowami Allaha, Najwyższego. Tak uważali też Mudżahid i Ikrima. To stanowisko uznał za trafne Ibn Dżarir — niech Allah Najwyższy okaże mu miłosierdzie.

Inni recytowali: „Powiedział: «A kto nie uwierzy, temu pozwolę korzystać przez krótki czas...»”, uznając te słowa za dalszą część modlitwy Ibrahima. Tak przekazał Abu Dżafar od ar-Rabi’, od Abu al-A’liji, który powiedział: Ibn Abbas zwykł mówić, że są to słowa Ibrahima, proszącego swego Pana, by pozwolił temu, kto nie uwierzy, korzystać przez krótki czas. Abu Dżafar przekazał też od Lajsa ibn Abi Sulajma, od Mudżahida, że słowa: „A kto nie uwierzy, temu pozwolę korzystać przez krótki czas” oznaczają: „Temu, kto nie uwierzy, również zapewnię zaopatrzenie; potem zmuszę go do kary Ognia. A jakże to złe miejsce powrotu!”

Muhammad ibn Ishak powiedział: Kiedy Ibrahim — niech pokój będzie z nim — wyłączył z modlitwy tego, komu Allah nie chciał przyznać prawa do przyjaźni [z Nim], uczynił to, zwracając się wyłącznie ku Allahowi i okazując Mu miłość, a także odcinając się od tych, którzy sprzeciwiali się Jego rozkazowi, nawet jeśli byli jego potomkami. Wiedział bowiem, na podstawie objawienia Allaha, że wśród nich znajdą się niesprawiedliwi i że nie obejmie ich Jego przymierze. Allah powiedział: „A kto nie uwierzy, temu Ja zapewnię zaopatrzenie, prawemu i niegodziwemu, i pozwolę mu korzystać przez krótki czas”.

Hatim ibn Isma’il przekazał od Humajda al-Charrata, od Ammara ad-Dahnija, od Sa’ida ibn Dżubajra, od Ibn Abbasa, w związku ze słowami Najwyższego: „Panie mój! Uczyń tę krainę bezpieczną i zaopatrz w owoce tych spośród jej mieszkańców, którzy uwierzyli w Allaha i Dzień Ostatni”, że Ibn Abbas powiedział: Ibrahim chciał zastrzec to miasto dla wierzących, z wyłączeniem pozostałych ludzi. Wtedy Allah zesłał słowa: „A kto nie uwierzy — jego także zaopatrzę, tak jak zaopatruję wierzących. Czy miałbym stwarzać stworzenia, a potem ich nie zaopatrywać?!

Pozwolę mu korzystać przez krótki czas, a potem zmuszę go do kary Ognia. A jakże to złe miejsce powrotu!”. Następnie Ibn Abbas wyrecytował: „Wszystkim — tym i tamtym — dajemy z daru twego Pana, a dar twego Pana nie jest zakazany” [17:20]. Przekazał to Ibn Mardawajh. Podobne przekazy przytoczono również od Ikrimy i Mudżahida.

Podobne znaczenie mają słowa Najwyższego: „Zaprawdę, ci, którzy zmyślają kłamstwo przeciwko Allahowi, nie osiągną powodzenia. Krótkie używanie [dóbr] na tym świecie, potem do Nas powrócą, a wtedy damy im zakosztować surowej kary za to, że nie wierzyli” [10:69–70]; oraz Jego słowa: „Niech nie zasmuca cię niewiara tych, którzy nie uwierzyli. Do Nas powrócą, a wtedy obwieścimy im, co uczynili. Allah wie dobrze, co kryją piersi.

Pozwolimy im korzystać przez krótki czas, a potem zmusimy ich do straszliwej kary” [31:23–24]. I Jego słowa: „Gdyby nie to, że ludzie staliby się jedną społecznością, wyznaczylibyśmy tym, którzy nie wierzą w Miłosiernego, srebrne dachy dla ich domów oraz schody, po których by się wspinali, a także drzwi do ich domów, łoża, na których by się opierali, i ozdoby. Wszystko to jest jedynie używaniem dóbr życia tego świata, a życie ostateczne u twego Pana należy do bogobojnych” [43:33–35].

Słowa: „Potem zmuszę go do kary Ognia. A jakże to złe miejsce powrotu!” oznaczają: po tym, jak pozwolę mu korzystać z dóbr tego świata i uczynię dla niego jego życie przestronnym, doprowadzę go do kary Ognia — jakże to złe miejsce powrotu! Znaczy to, że Allah Najwyższy daje im czas i odracza karę, a potem chwyta ich, będąc Potężnym i Wszechmocnym.

Podobnie powiedział Najwyższy: „Ileż to miast, którym dałem czas, choć były niesprawiedliwe, a potem je pochwyciłem! I do Mnie prowadzi powrót” [22:48]. W obu Sahihach przekazano: „Nikt nie jest bardziej cierpliwy wobec krzywdy, którą słyszy, niż Allah. Przypisują Mu syna, a On mimo to zaopatruje ich i obdarza zdrowiem”.

W Sahih przekazano też: „Allah daje niesprawiedliwemu czas, lecz kiedy go pochwyci, nie pozwala mu uciec”. Następnie Prorok ﷺ wyrecytował: „Taki jest chwyt twego Pana, kiedy chwyta miasta będące niesprawiedliwe. Jego chwyt jest bolesny i surowy” [11:102].

Niektórzy recytowali: „Powiedział: «A kto nie uwierzy, temu pozwolę korzystać przez krótki czas...»”, uznając ten fragment za dalszą część modlitwy Ibrahima. Jest to jednak odosobniona recytacja, niezgodna z recytacjami siedmiu [kanonicznych recytatorów]. Budowa kontekstu przemawia przeciwko jej znaczeniu — a Allah wie najlepiej — ponieważ w recytacji większości zaimek w słowie „powiedział” odnosi się do Allaha i tego wymaga kontekst. Według tej odosobnionej recytacji zaimek w słowie „powiedział” odnosiłby się do Ibrahima, co nie pasuje do układu wypowiedzi.

Allah jest Najwyższym Wiedzącym. Na tej recytacji opierali się ci, którzy utrzymywali, że zakaz dotyczący Mekki został ustanowiony dopiero za pośrednictwem Ibrahima al-Chalila. Inni mówili, że Mekka była święta od chwili, gdy została stworzona razem z ziemią. To drugie stanowisko jest bardziej oczywiste i mocniejsze [3:97; 29:67; 14:35; 14:39; 17:20; 10:69–70; 31:23–24; 43:33–35; 22:48; 11:102].

Tafsir al-Baghawiego

Słowa Najwyższego: „A kiedy Ibrahim powiedział: «Panie mój! Uczyń tę krainę...»” — to znaczy: Mekkę. Według innego wyjaśnienia chodzi o obszar święty [al-haram]. „Bezpieczną krainą” — to znaczy: miejscem bezpieczeństwa, w którym jego mieszkańcy będą bezpieczni.

„I zaopatrz jej mieszkańców w owoce”. Ibrahim modlił się o to, ponieważ [Mekka] znajdowała się w dolinie, w której nie rosły uprawy. W opowieściach przekazano, że at-Ta’if była jednym z miast Syrii, położonym w regionie al-Urdunn. Kiedy Ibrahim — niech pokój będzie z nim — wypowiedział tę modlitwę, Allah nakazał Dżibrilowi wyrwać ją z korzeniami, obnieść wokół Domu siedem razy, a następnie umieścić ją w miejscu, w którym znajduje się obecnie.

Stąd pochodzi większość owoców Mekki. „Tych spośród nich, którzy uwierzyli w Allaha i Dzień Ostatni” — jest to modlitwa przeznaczona wyłącznie dla wierzących.

„Powiedział” — to znaczy: Allah Najwyższy. „A kto nie uwierzy, temu pozwolę korzystać przez krótki czas”. Ibn Amir recytował ten czasownik w krótkiej formie, z hamzą z dammą: *fa-umti‘hu*; pozostali recytowali go w formie podwojonej: *fa-umatti‘hu*. Znaczenie obu form jest takie samo.

„Przez krótki czas” oznacza: zapewnię niewierzącemu zaopatrzenie aż do kresu jego życia. Allah Najwyższy obiecał bowiem zaopatrzenie wszystkim stworzeniom — wierzącym i niewierzącym. Ograniczył je do krótkiego czasu, ponieważ dobra tego świata są krótkotrwałe. „Potem zmuszę go” — to znaczy: przymuszę go w życiu ostatecznym „do kary Ognia.

A jakże to złe miejsce powrotu!” — czyli miejsce, do którego powróci.

Mudżahid powiedział: „Znaleziono przy Maqāmie zapis, w którym było: «Allah jest Panem Bakki. Stworzył ją w dniu, w którym stworzył słońce i księżyc; ustanowił ją świętą w dniu, w którym stworzył niebiosa i ziemię; otoczył ją siedmioma prawymi aniołami. Jej zaopatrzenie przychodzi do niej trzema drogami. Mięso i woda są dla niej pobłogosławione»”.