Du'a 08 Laawol moƴƴol e tabitinde 11 min e janngugol

Ɓaɗɗugol e laawol peewal

Ɓe ɓadiiɗɓe e ganndal 3:8–9
Binndi Arabere

رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا، وَهَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً، إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ. رَبَّنَا، إِنَّكَ جَامِعُ النَّاسِ لِيَوْمٍ لَا رَيْبَ فِيهِ، إِنَّ اللَّهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيعَادَ.

رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنَا وَهَبْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ رَبَّنَا إِنَّكَ جَامِعُ النَّاسِ لِيَوْمٍ لَا رَيْبَ فِيهِ إِنَّ اللَّهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيعَادَ

Binndi Arabere ndee iwii e Al-Qur'aana, e taƴre binndi. آل عمران 3:8–9
Heɗoto du'aa 0:00 0:00
Ɓanngo
Binndi no ɗemngal ɗinɗe Rabbanā lā tuzigh qulūbanā ba‘da idh hadaytanā wa hab lanā min ladunka raḥmatan innaka anta al-Wahhābu. Rabbanā innaka jāmi‘u an-nāsi li-yawmin lā rayba fīhi innallāha lā yukhlifu al-mī‘āda.
Firo maanaa
Rowwad Translation CenterFF

joomi amen, wata ooñu ɓerɗe amen ɗen ɓaawo nde fewnu-ɗaa men, yeɗu men yurmeende immorde ka maaɗa.Pellet ko aan woni dokko. Joomi amen, pellet ko a mooɓoyoowo yimɓe ɓen ñalnde nde sikke alaa he mun pellet Alla luutintaa fodoore nden.

Maanaa e ko ɓurɗo feewde

E nder ɗee kalimaaji ena waɗi haala haɗɗi «lā tuzigh» (لَا تُزِغْ — hoto ɗoo ɓerɗe amen ɗen) e ɗaɓɓitorde «hab lanā» (هَبْ لَنَا — hokkir men). Ɗum ko du’a ɓe ɓadiiɗɓe e ganndal (الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ), ɗaɓɓitotooɓe Alla yo tabbitin ɓe e goonga, e hisnude ɓe e ɗiiɗe e bid’aaji.

Firo e jannginooje

Tafsiir sheekh Abdurrahman as-Saadi

«Joomi amen, ko Aan mooɓata yimɓe ɓen ñalnde nde sikke alaa e mayre. Pellet Alla luutintaa alkawari.» Alla waɗata ɓe njoɓdi golle maɓɓe: moƴƴi e boni.

Alla yetti ɓe tabbitiiɓe e ganndal, sabu sifaaɗi jeetati ɗi woni laabi darjaare neɗɗo. Ko adannde: ganndal, ɗum ko laawol ardata to Alla, tee hollata sarɗiiji Makko e sariyaaji Makko. Ko ɗiɗaɓere: tabbitingol e ganndal, ɗum ɓeydi ko ɓuri heɓde ganndal tan. Sababu tabbitinoowo e ganndal ena haani wonde ganndo ñawnduɗo e annduɗo laaɓɗo; Alla hokkinoo mo ganndal ko feeñi e ko suuɗii, nde ɗaɓɓitaare mum tabbitii e sirruuji sariyaare, ganndal, haal e golle.

Ko tatiyaɓere: Alla sifiiɓe wonde ko gomɗinɓe e deftere mum fuu, tee ɓe ɗowtina ko laaɓi e nder majje ko laaɓngal, e ko o wi’i: «Ɓe mbi’a: “Min gomɗinii ɗum; ko fuu iwɗi to Joomi amen.”» Ko nayyaɓere: ɓe torii Alla yaafaare e kisal e dow ko o fitinii ɓe ɗon, ɗum ko waɗi ɓe njaltu e laawol peewal. Ko jowtaɓere: ɓe njaɓɓii neema Alla e dow peewal ɓe, e ɗum ko ko ɓe mbi’i: «Joomi amen, hoto ɗoo ɓerɗe amen ɗen caggal nde anndin-ɗaa men laawol.» Ko jeegataɓere: tawi ɓe ɗaɓɓitii ɗum, ɓe naamnii mo yurmeende mum, nde waɗi heɓde fuu ko moƴƴi e dartiinde fuu ko boni; ɓe torii mo e innde Makko al-Wahhāb [Dokkoowo ɗuuɗɗo].

Ko jowtaɓere: o holli gomɗinal e tabbitingol maɓɓe e ñalnde darjo, e kulol maɓɓe ɗon. Ɗum ko waɗata golle, tee ɗum haɗata e ɗoyƴugol.

Kadi Alla humpitii wonde ɓe tabbitiiɓe e ganndal torotoo, ɓe mbi’a: «Joomi amen, hoto ɗoo ɓerɗe amen ɗen caggal nde anndin-ɗaa men laawol.» Maanaa mum: hoto ɓerɗe amen ɗen ɗooɗu e goonga sabu ganndal alaa walla ɗoyƴugol, kono waɗ men tabbitiiɓe, ɗowtotooɓe e peewnaaɓe; tabbitin men e peewal maa, kisin men e ko a fitinii waɗɓe ɗoɓde e laawol. «Hokku men yurmeende iwnde to Maa»—ɗum ko yurmeende mawnde, nde walla men e golle moƴƴe, tee nde hisna men e bonɗe. «Pellet ko Aan woni al-Wahhāb»—ɗum ko Aan dokkoowo ɓeydituɗo e dokkal, ɓesɗo e moƴƴere, ɓernde maa hebɓi ɓiɗɗe mum fuu.

Tafsiir imaam Ibn Kathiir

Kadi Alla haalani ɓe, tawi o humpitoto ɓe e ɗum, wonde ɓe torii Joomi maɓɓe, ɓe mbi’i: «Joomi amen, hoto ɗoo ɓerɗe amen ɗen caggal nde anndin-ɗaa men laawol.» Maanaa mum: hoto ɗowtu ɓerɗe amen ɗen e peewal caggal nde tabbitin-ɗaa ɗe e mum, tee hoto waɗ men hono ɓe woni ɗooɓde e ɓerɗe maɓɓe, ɓe ɗowta ko laaɓaani e Alqur’aan; kono tabbitin men e laawol maa laaɓɗo, e diina maa moƴƴo. «Hokku men iwde to Maa»—maanaa: yurmeende nde tabbitinata ɓerɗe amen, nde mooɓata men e goonga, tee nde ɓeydata men gomɗinal e tabbitingol. «Pellet ko Aan woni al-Wahhāb.»

Ibn Abii Haatim wi’i: Ammaa ʿAmr ibn ʿAbdullaah al-Awdi—tee Ibn Jariir wi’i: Abu Kurayb haalani min—ɓe ɗiɗo fof haalani min: Waki’i, iwde to ʿAbdul-Hamiid ibn Bahraam, iwde to Shahr ibn Hawshab, iwde to Umm Salama (Alla yo weltu e mayre), wonde Annabi (Alla yo o jam e kisal ngon) wi’ata: «Ya Mukallibal-quluub, sabbit qalbii ʿalaa diinik!»—«Ee Joonɗo ɓerɗe, tabbitin ɓernde am e diina maa!» O janngi kadi: «Joomi amen, hoto ɗoo ɓerɗe amen ɗen caggal nde anndin-ɗaa men laawol, tee hokku men yurmeende iwnde to Maa; pellet ko Aan woni al-Wahhāb.»

Ibn Mardawayh naatniri ɗum e laawol Muhammad ibn Bakkaar, iwde to ʿAbdul-Hamiid ibn Bahraam, iwde to Shahr ibn Hawshab, iwde to Umm Salama, tee innde mum ko Asmaa bint Yaziid ibn as-Sakan. O nanii mo haalude wonde Annabi Alla ɓeydi du’aaji mum: «Alla, Joonɗo ɓerɗe, tabbitin ɓernde am e diina Maa!» O wi’i: Mi naamnii: «Ee Nelaaɗo Alla, ɓernde ena waylitoo?» O jaabi: «Eey.

Alla waɗaani neɗɗo e ɓiɓɓe Aadam, kono ɓernde mum ena hakkunde ɗiɗi e ɗowɗe Alla, Himɗo e Duuɗɗo. So o faami, o tabbitin ɗum; so o faami kadi, o ɗooɗin ɗum.» Min torotoo Alla, Joomi amen, yo o hoto ɗoo ɓerɗe amen caggal nde o anndini men laawol, tee min torotoo mo yo o hokku men yurmeende iwnde to Makko; pellet ko Kanko woni al-Wahhāb. Hono noon kadi Ibn Jariir riwii ɗum e hadees Asad ibn Muusaa, iwde to ʿAbdul-Hamiid ibn Bahraam, hono ɗum.

O riwii ɗum kadi iwde to al-Muthannaa, iwde to al-Hajjaaj ibn Minhaal, iwde to ʿAbdul-Hamiid ibn Bahraam, hono ɗum, tee ɓeydii: «Mi wi’i: Ee Nelaaɗo Alla, hoto janngin am du’aande nde mi torotoo fii hoore am?» O wi’i: «Eey. Wi’u: Alla, Joomi Nelaaɗo Muhammad, yaafa am junuubeeji am, ittu ɓernde am yiɗde bonde, tee hisnu am e fitinaaji majjiniiji.»

Kadi Ibn Mardawayh wi’i: Sulaymaan ibn Ahmad haalani min, Muhammad ibn Haaruun ibn Bakkaar ad-Dimashqi haalani min, al-ʿAbbaas ibn al-Waliid al-Khallaal haalani min, Yaziid ibn Yahyaa ibn ʿUbaydullaah haalani min, Saʿiid ibn Bashir haalani min, iwde to Qataada, iwde to Abii Hassaan al-Aʿraj, iwde to ʿAa’isha (Alla yo weltu e mayre), o wi’i: Annabi Alla torata ɗuuɗi: «Ee Joonɗo ɓerɗe, tabbitin ɓernde am e diina Maa!» Mi wi’i: «Ee Nelaaɗo Alla, a toroto du’aande ndee ko ɗuuɗi!» O jaabi: «Bernde kala ena hakkunde ɗiɗi e ɗowɗe e ɗowɗe Rahmaan.

So o faami tabbitinde nde, o tabbitin ɗe; so o faami ɗooɗde ɗe, o ɗooɗin ɗe. A nani ko Alla wi’i: “Joomi amen, hoto ɗoo ɓerɗe amen ɗen caggal nde anndin-ɗaa men laawol, tee hokku men yurmeende iwnde to Maa; pellet ko Aan woni al-Wahhāb”?» Hadees ngal ko yaasi e laawol ngol, kono ɗaɗi mum tabbitii e nder hadees sahiihaaji ɗiɗi e woɗɓe, e laabi ɗuuɗɗi, tawa ɓeydinal ndee aya wonaa e mum.

Abu Daawuud, an-Nasaa’i e Ibn Mardawayh riwii, e hadees Abdur-Rahmaan al-Muqri’i—an-Nasaa’i e Ibn Hibbaan ɓeydii Abdullah ibn Wahb—ɓe ɗiɗo fof iwde to Saʿiid ibn Abii Ayyuub. O haalani min Abdullah ibn al-Waliid at-Tujiibi, iwde to Saʿiid ibn al-Musayyib, iwde to ʿAa’isha (Alla yo weltu e mayre), wonde Annabi Alla so o immitii e jemma, o wi’ata: «Alaa ko jotii ndee o wona Alla tan; teddinanaa-mi, Alla, miɗo ɗaɓɓita yaafaare Maa sabu junuubeeji am, tee miɗo naamnii Maa yurmeende.

Alla, ɓeydu am ganndal, tee hoto ɗoo ɓernde am caggal nde anndin-ɗaa am laawol, hokku am yurmeende iwnde to Maa; pellet ko Aan woni al-Wahhāb.» Ɗum ko lafzi Ibn Mardawayh.

Abdur-Razzaaq riwii iwde to Maalik, iwde to Abii ʿUbayd—mo wonnoo ko jom nder Sulaymaan ibn ʿAbdul-Malik—iwde to ʿUbaada ibn Nasi, o humpitani ɗum wonde o nanii Qays ibn al-Haarith wi’ude: Abu ʿAbdillaah as-Sunaabihi humpitani am, wonde o juuli caggal Abuu Bakr as-Siddiiq e salaati maghrib. Abuu Bakr janngii Al-Faatiha e suuraaji ɗiɗi juutaani e nder raka’aaji ɗiɗi araniiji; kadi e raka’a tatiyaɓere o wi’i. O wi’i: Mi ɓadii mo haa kaalisheeji am peɓɓa ɗe kaalisheeji mum, tee mi nani mo janngude Al-Faatiha e ndee aya: «Joomi amen, hoto ɗoo ɓerɗe amen ɗen caggal nde anndin-ɗaa men laawol.»

Abu ʿUbayd wi’i: ʿUbaada ibn Nasi humpitani am wonde o woni to ʿUmar ibn ʿAbdul-ʿAziiz e laamu mum. ʿUmar wi’i Qays: «Hol no a humpitani am e Abu ʿAbdillaah as-Sunaabihi?» O humpitani mo ko o nanii Abu ʿAbdillaah ɗiɗaɓo. ʿUmar wi’i: «Min accaali janngude ɗum caggal nde min nanii ɗum e makko, tee ko adii ɗum miɗo janngata ko woɗɗi.»

Gorko wi’i mo: «Hol ko Amir al-mu’miniina janngata ko adii ɗum?» O jaabi: «Miɗo janngata: “Qul huwa Allaahu ahad.”» Al-Waliid ibn Muslim riwii ngol riwaya iwde to Maalik e al-Awzaaʿi, ɓe ɗiɗo fof iwde to Abii ʿUbayd. Al-Waliid riwii ɗum kadi iwde to Ibn Jaabir, iwde to Yahyaa ibn Yahyaa al-Ghassaani, iwde to Mahmood ibn Labiid, iwde to as-Sunaabihi: o juuli caggal Abuu Bakr (Alla yo weltu e makko) e maghrib; o janngi Al-Faatiha e suura juutaani e raka’aaji ɗiɗi araniiji, o janngi e sawtu laaɓtu.

Nde o immii ngam raka’a tatiyaɓere, o fuɗɗitii janngude, mi ɓadii mo haa kaalisheeji am peɓɓa kaalisheeji mum, o janngi ndee aya: «Joomi amen, hoto ɗoo ɓerɗe amen. Hokku men yurmeende iwnde to Maa; pellet ko Aan woni al-Wahhāb.» E suura al-Ikhlaas: 1; caggal «nde anndin-ɗaa men laawol, hokku men yurmeende iwnde to Maa; pellet ko Aan woni al-Wahhāb.»

Ko e haala Makko: «Joomi amen, ko Aan mooɓata yimɓe ɓen ñalnde nde sikke alaa e mayre; pellet Alla luutintaa alkawari.» Maanaa mum ko ɓe mbi’a e du’a maɓɓe: «Ee Joomi amen, pellet a mooɓata tagoore Maa ñalnde ruttugol maɓɓe, a ñaawata hakkunde maɓɓe, a ñaawata e ko ɓe ceerti e mum, tee a yoɓata kala gooto e golle mum e ko o waɗi e aduna, ko moƴƴi walla ko boni.»

Tafsiir al-Baghawi

Ko e haala Alla: «Joomi amen, pellet ko Aan mooɓata yimɓe ɓen ñalnde»—maanaa: ngam ñaawgol ñalnde. Wiyii kadi lām [لِـ] ɗoo ɗon maanaa «e», yani e ñalnde. «Nde sikke alaa e mayre»—maanaa: nde alaa ñiiɓirde; ɗum ko Ñalnde Darjo. «Pellet Alla luutintaa alkawari.» «Al-Miiʿaad» ko kalima iwɗo e waadi [alkawari].

Ko e haala Alla: «Joomi amen, hoto ɗoo ɓerɗe amen ɗen»—yani ɓe tabbitiiɓe e ganndal mbi’a: «Joomi amen, hoto ɗoo ɓerɗe amen ɗen», yani hoto ɗowtu ɗe e goonga e peewal hono nde ɗowtini-ɗaa ɓerɗe ɓe woni e ɗooɗde. «Caggal nde anndin-ɗaa men laawol»—a walli men heɓde diina Maa e gomɗinal e ko laaɓi e ko laaɓaani e deftere Maa. «Hokku men iwde to Maa»—hokku men iwde to Maa. «Yurmeende»—wallitorde e tabbitingol e dow gomɗinal e peewal amen; Dahhaak wi’i: yaafaare e njaafgol. «Pellet ko Aan woni al-Wahhāb.»

Abu al-Faraj al-Muzaffar ibn Ismaa’iil at-Tamiimi humpitani min: Abu al-Qaasim Hamza ibn Yuusuf as-Sahmi humpitani min; Abu Ahmad ibn ʿAdiyy al-Haafiz humpitani min; Abu Bakr ʿAbdur-Rahmaan ibn al-Qaasim al-Qurashi, anndaandi e innde Ibn ar-Rawwaas al-Kabiir e Dimashq, humpitani min; Abu Mushir ʿAbdul-Aʿlaa ibn Mushir al-Ghassaani humpitani min; Sadaqa humpitani min; ʿAbdur-Rahmaan ibn Zayd ibn Jaabir humpitani min; Bishr ibn ʿUbaydullaah haalani min, o wi’i: Mi nanii Abuu Idriis al-Khawlaani wi’ude, Abdullah ibn Nawaas ibn Samʿaan al-Kilaabi humpitani min wonde Annabi Alla wi’i:

«Bernde kala ena hakkunde ɗiɗi e ɗowɗe e ɗowɗe Rahmaan; so o faami tabbitinde nde, o tabbitin nde; so o faami ɗooɗde nde, o ɗooɗin nde.» Annabi Alla wi’ata kadi: «Alla, ee Joonɗo ɓerɗe, tabbitin ɓerɗe amen ɗen e diina Maa! Tee mettorde ena e juuɗe Rahmaan: o ɓeyda yimɓe, o ustina woɗɓe, haa Ñalnde Darjo.»

Ahmad ibn ʿAbdullaah as-Saalihi humpitani min; Abu Bakr Ahmad ibn al-Hasan al-Hayri humpitani min; Haajib ibn Ahmad at-Tuusi humpitani min; ʿAbdur-Rahiim ibn Muniib humpitani min; Yaziid ibn Haaruun humpitani min; Saʿiid ibn Iyaas al-Jariiri, iwde to Ghunaym ibn Qays, iwde to Abuu Muusaa al-Ashʿari (Alla yo weltu e makko), wi’i: Annabi Alla wi’i: «Hono ɓernde no feereere nde woni e nder ladde, nde henndu ɗowtata, o waylita leeso mum e yeeso.»

Hadiis ɗaɓɓitiiɗo

E «Sunan at-Tirmidhi» (№ 3522) Umm Salama humpitani wonde du’a nde Annabi Alla wi’ata ko ɓuri ɗuuɗde e suudu mum ndee ko: «Ya Mukallibal-quluub, sabbit qalbii ʿalaa diinik!»—«Ee Joonɗo ɓerɗe, tabbitin ɓernde am e diina Maa!»

Kelme ɓeyditte
  • #ɓerɗe
  • #peewal
  • #ganndal
  • #yurmeende
  • #limtol
  • #du’a

Yiylo e du'aaji

Yiylo e temre, sura, firo, tafsiir walla binndi Arabere. Aɗa waawi yiylude e Arabere — taƴre binndi ndee alaa waɗde.

↑ ↓ navigate · ↵ open · esc close Njaɓɓaaji →