Молитва за постојаност во верата

Тефсир на шејх Абдуррахман ас-Саади

„Господару наш, Ти ќе ги собереш луѓето на Денот во кој нема сомнеж; Аллах, навистина, не го прекршува ветувањето“ — па ќе им возврати според нивните дела, и добрите и лошите.

Севишниот Аллах ги пофалил оние што се цврсти во знаењето со седум особини, кои се обележје на среќата на човекот. Прва: знаењето, кое е патот што води кон Аллах и ги разјаснува Неговите прописи и верозаконски одредби. Втора: цврстината во знаењето, што е повеќе од самото знаење. Цврст во знаењето е оној што има темелно знаење и прецизно разбирање, кому Аллах му го дал и надворешното и внатрешното знаење, така што неговото стапало се зацврстило во познавањето на тајните на верозаконот — во знаењето, состојбата и делото.

Трета: тие се опишани како верници во целата Негова Книга и нејзините двосмислени делови ги враќаат кон јасните, со зборовите: „Велат: ‚Веруваме во неа; сето тоа е од нашиот Господар‘.“ Четврта: од Аллах бараат простување и благосостојба, за да бидат поштедени од она со кое биле искушани оние што скршнале и се отклониле. Петта: ја признаваат Аллаховата благодат што им го подарил упатството, како што велат: „Господару наш, не скршнувај ги срцата наши откако веќе си нè упатил.“

Шеста: покрај тоа, од Него бараат милост, која подразбира стекнување на секое добро и отстранување на секое зло, и Му се обраќаат со Неговото име Дарежливиот Дарувач. Седма: известил за нивната вера и цврсто уверување во Денот на воскресението и за нивниот страв од него — а тоа ги поттикнува на дела и ги одвраќа од грешки.

Потоа Севишниот известил дека оние што се цврсти во знаењето Му се молат и велат: „Господару наш, не скршнувај ги срцата наши откако веќе си нè упатил“, односно: не одвраќај ги од вистината поради наше незнаење или тврдоглавост, туку направи нè исправни, упатувачи и упатени. Зацврсти нè во Твоето упатство и заштити нè од она со кое си ги искушал оние што скршнале. „И подари ни од Себе милост“ — односно, голема милост со која ќе ни помогнеш да правиме добри дела и ќе нè заштитиш од забранетото.

„Ти си, навистина, Дарежливиот Дарувач“ — Оној чии дарови и подароци се обилни, добротворот чие доброчинство ги опфаќа сите созданија.

Тефсир на имамот Ибн Касир

Потоа Севишниот известува за нив дека Му се молеле на својот Господар, велејќи: „Господару наш, не скршнувај ги срцата наши откако веќе си нè упатил“, односно: не одвраќај ги од упатството откако си ги утврдил на него и не прави нè како оние чии срца скршнале, кои го следат двосмисленото од Куранот. Наместо тоа, зацврсти нè на Твојата права патека и на Твојата исправна вера.

„И подари ни од Себе“ — односно, од Тебе — „милост“, со која ќе ги зацврстиш нашите срца, ќе нè обединиш и ќе ни ги зголемиш верата и цврстото уверување. „Ти си, навистина, Дарежливиот Дарувач.“

Ибн Аби Хатим рекол: Ни раскажа Амр ибн Абдуллах ал-Ауди. Ибн Џарир рекол: Ни раскажа Абу Курајб. И двајцата рекле: Ни раскажа Ваки‘, од Абдулхамид ибн Бахрам, од Шахр ибн Хаушаб, од Умм Салама, радијаллаху анха, дека Пратеникот, саллаллаху алејхи ве селлем, велел: „О, Оној што ги превртува срцата, зацврсти го моето срце во Твојата вера.“ Потоа го прочитал: „Господару наш, не скршнувај ги срцата наши откако веќе си нè упатил, и подари ни од Себе милост. Ти си, навистина, Дарежливиот Дарувач.“

Ибн Мардувајх го пренел ова преку Мухаммад ибн Бакар, од Абдулхамид ибн Бахрам, од Шахр ибн Хаушаб, од Умм Салама — таа е Асма, ќерката на Језид ибн ас-Сакан. Таа слушнала како раскажуваат дека Пратеникот на Аллах, саллаллаху алејхи ве селлем, често се молел: „Аллаху мој, Ти што ги превртуваш срцата, зацврсти го моето срце во Твојата вера.“ Таа рекла: „Му реков: ‚О, Пратенику на Аллах, зарем срцето навистина се превртува?‘“ Тој рекол: „Да.

Аллах не создал ниту еден човек од Адамовите синови, а неговото срце да не е меѓу два прста од прстите на Семоќниот и Возвишен Аллах. Ако сака, го утврдува, а ако сака, го наведува да скршне.“ Затоа го молиме Аллах, нашиот Господар, да не ги наведе нашите срца да скршнат откако нè упатил, и бараме да ни подари од Себе милост. Навистина, Тој е Дарежливиот Дарувач.

На истиот начин го пренел Ибн Џарир преку хадисот на Асад ибн Муса, од Абдулхамид ибн Бахрам. Го пренел и од ал-Мутанна, од ал-Хаџаџ ибн Минхал, од Абдулхамид ибн Бахрам, со истото значење, додавајќи: „Реков: ‚О, Пратенику на Аллах, нема ли да ме научиш на молитва со која би Му се молела на Аллах за себе?‘ Тој рече: ‚Секако. Кажи: Аллаху мој, Господару на пророкот Мухаммад, прости ми го гревот, отстрани го гневот од моето срце и заштити ме од искушенијата што заведуваат.‘“

Потоа Ибн Мардувајх рече: Ни раскажа Сулејман ибн Ахмад; ни раскажа Мухаммад ибн Харун ибн Бакар ад-Димашки; ни раскажа ал-Абас ибн ал-Валид ал-Халал; ни раскажа Језид ибн Јахја ибн Убајдуллах; ни раскажа Саид ибн Башир, од Катада, од Абу Хасан ал-А‘раџ, од Аиша, радијаллаху анха, која рекла: „Пратеникот на Аллах често се молеше: ‚О, Ти што ги превртуваш срцата, зацврсти го моето срце во Твојата вера.‘ Му реков: ‚О, Пратенику на Аллах, колку често ја упатуваш оваа молитва!‘ Тој рече: ‚Нема срце што не е меѓу два прста од прстите на Семилосниот.

Кога сака да го утврди, го утврдува, а кога сака да го наведе да скршне, го наведува да скршне. Зарем не ги слушаш зборовите: „Господару наш, не скршнувај ги срцата наши откако веќе си нè упатил, и подари ни од Себе милост. Ти си, навистина, Дарежливиот Дарувач“?‘“ Овој иснад е необичен по овој пат, но неговата основа е потврдена во двата Сахиха и во други извори преку бројни патишта, без дополнителното спомнување на овој благороден ајет.

Абу Давуд, ан-Наса’и и Ибн Мардувајх го пренеле од хадисот на Абу Абдуррахман ал-Мукри‘. Ан-Наса’и и Ибн Хиббан дополнително го пренеле и од Абдуллах ибн Вахб. И двајцата го пренеле од Саид ибн Аби Ајуб, кој ми раскажа од Абдуллах ибн ал-Валид ат-Таџиби, од Саид ибн ал-Мусајјаб, од Аиша, радијаллаху анха, дека Пратеникот на Аллах, саллаллаху алејхи ве селлем, кога ќе се разбудел ноќе, велел: „Нема божество достојно за обожување освен Тебе. Славен си Ти!

Аллаху мој, барам од Тебе прошка за мојот грев и од Тебе барам милост. Аллаху мој, зголеми ми го знаењето, не дозволувај срцето мое да скршне откако веќе си ме упатил и подари ми од Себе милост. Ти си, навистина, Дарежливиот Дарувач.“ Ова е верзијата на Ибн Мардувајх.

Абдурразак пренел од Малик, од Абу Убајд — ослободениот роб на Сулејман ибн Абдулмалик — од Убада ибн Наси, дека тој го известил Кејс ибн ал-Харис, кој рекол: „Ме извести Абу Абдуллах ас-Санабихи дека клањал магриб зад Абу Бакр ас-Сиддик. Во првите два рекати Абу Бакр ги прочитал сурата ал-Фатиха и две кратки сури од ал-Муфассал, а во третиот рекат започнал со читање. Му се приближив толку што мојата облека речиси ја допираше неговата и го слушнав како ги чита ал-Фатиха и овој ајет: ‚Господару наш, не скршнувај ги срцата наши откако веќе си нè упатил.‘“

Абу Убајд рече: „Убада ибн Наси ме извести дека бил кај Омер ибн Абдулазиз за време на неговото халифатство. Омер му рекол на Кејс: ‚Како ми раскажа за Абу Абдуллах ас-Санабихи?‘ Тој повторно му го раскажал она што го слушнал од Абу Абдуллах. Омер рекол: ‚Откако го слушнавме тоа од него, не ја изоставивме оваа молитва, иако претходно постапував поинаку.‘

Еден човек го прашал: ‚А што правел халифата пред тоа?‘ Тој одговорил: ‚Го читав „Кажи: Тој е Аллах, Единиот“ [сура ал-Ихлас].‘“

Ова предание го пренел и ал-Валид ибн Муслим од Малик и ал-Авзаи, и двајцата од Абу Убајд. Ал-Валид го пренел и од Ибн Џабир, од Јахја ибн Јахја ал-Гасани, од Махмуд ибн Лабид, од ас-Санабихи, дека клањал магриб зад Абу Бакр, радијаллаху анху. Во првите два рекати тој ги прочитал почетната сура од Книгата и кратка сура, гласно читајќи. Кога станал за третиот рекат и го започнал читањето, ас-Санабихи му се приближил толку што облеката му ја допирала облеката на Абу Бакр, па го слушнал како го чита ајетот: „Господару наш, не скршнувај ги срцата наши, и подари ни од Себе милост.

Ти си, навистина, Дарежливиот Дарувач“, како и сурата „Кажи: Тој е Аллах, Единиот“, потоа зборовите: „откако веќе си нè упатил, и подари ни од Себе милост. Ти си, навистина, Дарежливиот Дарувач.“

А зборовите: „Господару наш, Ти ќе ги собереш луѓето на Денот во кој нема сомнеж; Аллах, навистина, не го прекршува ветувањето“ значат: Во својата молитва велат: „Господару наш, Ти ќе ги собереш Твоите созданија на Денот на нивното враќање; ќе пресудиш меѓу нив и ќе им судиш за она околу кое се разидувале, и секому ќе му возвратиш според неговите дела и според доброто или злото што го правел на овој свет.“

Тефсир на ал-Багави

Зборовите на Возвишениот: „Господару наш, Ти ќе ги собереш луѓето за еден Ден“ значат: за пресудата на тој Ден. Според друго толкување, предлогот „за“ има значење „во“, односно: „во еден Ден“. „Во кој нема сомнеж“, значи: нема сомнеж во него; тоа е Денот на воскресението. „Аллах, навистина, не го прекршува ветувањето“ — зборот „ми‘ад“ е образуван според образецот „миф‘ал“ од зборот ветување.

Зборовите на Возвишениот: „Господару наш, не скршнувај ги срцата наши“ — значи: оние што се цврсти во знаењето велат: „Господару наш, не скршнувај ги срцата наши“, односно не одвраќај ги од вистината и упатството како што ги скршна срцата на оние во чии срца има скршнување. „Откако веќе си нè упатил“ — односно, откако си ни дал успех да ја следиме Твојата вера и да веруваме во јасните и двосмислените делови од Твојата Книга. „И подари ни од Себе“ значи: дај ни од Тебе. „Милост“ — успех и цврстина во верата и упатството во кои сме.

Ад-Даххак рекол: простување и прошка. „Ти си, навистина, Дарежливиот Дарувач.“

Абу ал-Фараџ ал-Музаффар ибн Исмаил ат-Тамими ни раскажа: Абу ал-Касим Хамза ибн Јусуф ас-Сахми ни раскажа: Абу Ахмад ибн Ади ал-Хафиз ни раскажа: Абу Бакр Абдуррахман ибн ал-Касим ал-Кураши, познат како Ибн ар-Раввас ал-Кабир во Дамаск, ни раскажа: Абу Мисхир Абд ал-А‘ла ибн Мисхир ал-Гасани ни раскажа: Садака ни раскажа: Абдуррахман ибн Зејд ибн Џабир ни раскажа: Бишр ибн Убајдуллах ми раскажа: Го слушнав Абу Идрис ал-Хавлани како вели: Ал-Наввас ибн Сам‘ан ал-Калаби ми раскажа дека Пратеникот на Аллах, саллаллаху алејхи ве селлем, рекол: „Нема срце што не е меѓу два прста од прстите на Семилосниот.

Ако сака да го утврди, го утврдува, а ако сака да го наведе да скршне, го наведува да скршне.“ Пратеникот на Аллах, саллаллаху алејхи ве селлем, велел и: „Аллаху мој, Ти што ги превртуваш срцата, зацврсти ги нашите срца во Твојата вера; вагата е во раката на Семилосниот: Тој подига некои луѓе, а други ги снижува до Денот на воскресението.“

Ахмад ибн Абдуллах ас-Салихи ни раскажа: Абу Бакр Ахмад ибн ал-Хасан ал-Хајри ни раскажа: Хаџиб ибн Ахмад ат-Туси ни раскажа: Абд ар-Рахим ибн Муниб ни раскажа: Језид ибн Харун ни раскажа: Саид ибн Ијас ал-Џурајри, од Гунејм ибн Кејс, од Абу Муса ал-Аш‘ари, радијаллаху анху, кој рекол дека Пратеникот на Аллах, саллаллаху алејхи ве селлем, рекол: „Срцето е како пердув на отворена земја, кој ветровите го превртуваат од една на друга страна.“