ಕುಟುಂಬದ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ನಾಯಕತ್ವ

ಶೇಖ್ ಅಬ್ದುರ್‌ರಹ್ಮಾನ್ ಅಸ್-ಸಅದಿ ಅವರ ತಫ್ಸೀರ್

«ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಹೇಳುವವರು: ನಮ್ಮ ಪ್ರಭುವೇ, ನಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರಿಂದ» ಅಂದರೆ ನಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಗಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ಸಮವಯಸ್ಕರು ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯರಿಂದ; «ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸಂತತಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳ ತಂಪನ್ನು» ಅಂದರೆ ಅವರಿಂದ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳು ತಂಪಾಗುವಂತೆ ಮಾಡು. ಅವರ ಆಶಯಗಳು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಅವರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ವಿಧೇಯರಾಗಿರುವ, ಜ್ಞಾನವುಳ್ಳವರೂ ಅದರಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವವರೂ ಆಗಿ ಅವರನ್ನು ಕಾಣುವವರೆಗೂ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ತಂಪು ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಅವರ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ಸಂತತಿಯ ಸದಾಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ತಮ್ಮ ಒಳಿತಿಗಾಗಿಯೂ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನ ಅವರಿಗೇ ಮರಳುತ್ತದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ತಮಗೆ ದೊರೆಯುವ ದಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, «ನಮಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು» ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನವು ಎಲ್ಲ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೂ ತಲುಪುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಇವರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತರಾದವರು ಸಜ್ಜನರಾದರೆ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಅವರಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುವ ಅನೇಕರೂ ಸಜ್ಜನರಾಗಲು ಅದು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

«ಮತ್ತು ನಮ್ಮನ್ನು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರಿಗೆ ಮಾದರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು» ಅಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಭುವೇ, ನಿನ್ನ ಸಜ್ಜನ ದಾಸರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠರಿಗೂ ಪರಿಪೂರ್ಣರಿಗೂ ಇರುವ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನವಾದ ಧರ್ಮದ ನಾಯಕತ್ವದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ತಲುಪಿಸು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸತ್ಕರ್ಮಿಗಳು ಅವರ ಹಿಂದೆ ನಡೆದು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾ ತಾವೂ ಸನ್ಮಾರ್ಗ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದೆಂದರೆ, ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದುದನ್ನೂ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಂತೆಯೇ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದೆ. ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವದ ಈ ಸ್ಥಾನವು ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ದೃಢವಿಶ್ವಾಸವಿಲ್ಲದೆ ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಲ್ಲಾಹನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ: «ಅವರು ತಾಳ್ಮೆ ವಹಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ವಚನಗಳ ಮೇಲೆ ದೃಢವಿಶ್ವಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ, ನಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ನಾವು ಅವರನ್ನು ಮಾಡಿದೆವು» (ಅಸ್-ಸಜ್ದಾ, 32:24). ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯು ಅಲ್ಲಾಹನ ವಿಧೇಯತೆಯಲ್ಲಿ ತಾಳ್ಮೆ ವಹಿಸುವುದು, ಅವಿಧೇಯತೆ ಮತ್ತು ನೋವುಂಟುಮಾಡುವ ವಿಧಿಗಳ ಎದುರು ಸಹನೆ ತೋರುವುದು, ಹಾಗೆಯೇ ದೃಢವಿಶ್ವಾಸದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಮಹತ್ತರ ಒಳಿತೂ ಅಪಾರ ದಾನವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಪ್ರವಾದಿಗಳ ನಂತರ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಉನ್ನತ ಸ್ವಭಾವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.

ಇಮಾಮ್ ಇಬ್ನ್ ಕಸೀರ್ ಅವರ ತಫ್ಸೀರ್

«ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಹೇಳುವವರು: ನಮ್ಮ ಪ್ರಭುವೇ, ನಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರಿಂದ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸಂತತಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳ ತಂಪನ್ನು» ಅಂದರೆ, ತಮ್ಮ ಸಂತತಿಯ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲಾಹನನ್ನು ಮಾತ್ರ, ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಸಹಭಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲದಂತೆ, ಆರಾಧಿಸುವವರನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಂತೆ ಅವರು ಅಲ್ಲಾಹನಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇಬ್ನ್ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಹೇಳಿದರು: «ಅವರು ವಿಧೇಯತೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ತಂಪಾಗುತ್ತಾರೆ.» ಇಕ್ರಿಮಾ ಹೇಳಿದರು: «ಅವರು ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನಾಗಲಿ ರೂಪವನ್ನಾಗಲಿ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಅವರು ವಿಧೇಯರಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದರು.»

ಈ ಆಯತ್‌ನ ಕುರಿತು ಕೇಳಲಾದಾಗ ಅಲ್-ಹಸನ್ ಅಲ್-ಬಸ್ರಿ ಹೇಳಿದರು: «ಒಬ್ಬ ಮುಸ್ಲಿಂ ದಾಸನಿಗೆ ತನ್ನ ಪತ್ನಿ, ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಆಪ್ತ ಬಂಧುವಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಾಹನಿಗೆ ವಿಧೇಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದನ್ನು ಅಲ್ಲಾಹನು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಅಲ್ಲಾಹನಾಣೆ, ಮಗನಾಗಲಿ, ಮೊಮ್ಮಗನಾಗಲಿ, ಸಹೋದರನಾಗಲಿ, ಆಪ್ತ ಬಂಧುವಾಗಲಿ ಮಹೋನ್ನತ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ಅಲ್ಲಾಹನಿಗೆ ವಿಧೇಯನಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಸ್ಲಿಮನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ತಂಪು ನೀಡುವ ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲ.» ಇಬ್ನ್ ಜುರೈಜ್ «ನಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರಿಂದ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸಂತತಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳ ತಂಪನ್ನು ನಮಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು» ಎಂಬ ಮಾತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದರು: «ಅವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಿ, ನಿನ್ನ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಲಿ, ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡದಿರಲಿ.»

ಅಬ್ದುರ್-ರಹ್ಮಾನ್ ಇಬ್ನ್ ಝೈದ್ ಇಬ್ನ್ ಅಸ್ಲಮ್ ಹೇಳಿದರು: «ಅಂದರೆ, ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ಸಂತತಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವಂತೆ ಅವರು ಅಲ್ಲಾಹನಲ್ಲಿ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.»

ಇಮಾಮ್ ಅಹ್ಮದ್ ಹೇಳಿದರು: ನಮಗೆ ಯಅ್ಮರ್ ಇಬ್ನ್ ಬಿಶ್ರ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು; ನಮಗೆ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾಹ್ ಇಬ್ನ್ ಅಲ್-ಮುಬಾರಕ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು; ಸಫ್ವಾನ್ ಇಬ್ನ್ ಅಮ್ರ್ ನಮಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು; ಅಬ್ದುರ್-ರಹ್ಮಾನ್ ಇಬ್ನ್ ಜುಬೈರ್ ಇಬ್ನ್ ನುಫೈರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು: ಒಂದು ದಿನ ನಾವು ಅಲ್-ಮಿಕ್ದಾದ್ ಇಬ್ನ್ ಅಲ್-ಅಸ್ವದ್ ಅವರ ಬಳಿ ಕುಳಿತಿದ್ದೆವು. ಆಗ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಾ, «ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರನ್ನು (ಅಲ್ಲಾಹನ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಅವರ ಮೇಲಿರಲಿ) ಕಂಡ ಈ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ! ನೀವು ಕಂಡದ್ದನ್ನು ನಾವೂ ಕಾಣಬೇಕಿತ್ತು, ನೀವು ಸಾಕ್ಷಿಯಾದದ್ದಕ್ಕೆ ನಾವೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು ಎಂದು ನಾವು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ» ಎಂದನು. ಇದರಿಂದ ಅವರು ಕೋಪಗೊಂಡರು.

ಅವನು ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತನ್ನೇ ಹೇಳಿದನಲ್ಲ ಎಂದು ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು. ಬಳಿಕ ಅಲ್-ಮಿಕ್ದಾದ್ ಅವನ ಕಡೆ ತಿರುಗಿ ಹೇಳಿದರು: «ತಾನು ಕಾಣದಿರುವ, ಅಲ್ಲಾಹನು ತನ್ನಿಂದ ದೂರವಿಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬಯಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೇನು? ಅದರಲ್ಲಿ ತಾನು ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಹೇಗಿರುತ್ತಿದ್ದೆನೆಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲವಲ್ಲ! ಅಲ್ಲಾಹನಾಣೆ, ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು (ಅಲ್ಲಾಹನ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಅವರ ಮೇಲಿರಲಿ) ಇದ್ದಾಗ, ಅವರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವೆಂದು ಒಪ್ಪದೆ, ಅಲ್ಲಾಹನು ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಬೋರಲಾಗಿ ಅವರನ್ನು ನರಕಕ್ಕೆ ಎಸೆಯುವ ಜನರೂ ಇದ್ದರು.

ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದವರನ್ನಾಗಿ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರವಾದಿ ತಂದದ್ದನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಒಪ್ಪುವವರನ್ನಾಗಿ ಹೊರತಂದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಅಲ್ಲಾಹನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವುದಿಲ್ಲವೇ? ಇತರರ ಮೂಲಕ ನಿಮಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ. ಪ್ರವಾದಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ ಅವಧಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅಜ್ಞಾನಯುಗದ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಾಹನು ಪ್ರವಾದಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು. ವಿಗ್ರಹಾರಾಧನೆಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಧರ್ಮವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಆಗ ಅವರು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ತಂದರು; ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗನನ್ನೂ ಅದು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿತು. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನಾಗಲಿ ಮಗನನ್ನಾಗಲಿ ಸಹೋದರನನ್ನಾಗಲಿ ಸತ್ಯನಿರಾಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲಾಹನು ಅವನ ಹೃದಯದ ಬೀಗವನ್ನು ತೆರೆದು ಅವನಿಗೆ ನಂಬಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದನು; ಅವನು ನಾಶವಾದರೆ ನರಕಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ನರಕದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದಾಗ ಅವನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ತಂಪು ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.

ಅಲ್ಲಾಹನು ಹೇಳಿದ «ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಹೇಳುವವರು: ನಮ್ಮ ಪ್ರಭುವೇ, ನಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರಿಂದ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸಂತತಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳ ತಂಪನ್ನು» ಎಂಬುದರ ಅರ್ಥ ಇದೇ.» ಈ ವರದಿಯ ಪರಂಪರೆ (ಇಸ್ನಾದ್) ಸಹೀಹ್ ಆಗಿದೆ; ಆದರೆ ಅವರು ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿಲ್ಲ.

«ಮತ್ತು ನಮ್ಮನ್ನು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರಿಗೆ ಮಾದರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು» ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಇಬ್ನ್ ಅಬ್ಬಾಸ್, ಅಲ್-ಹಸನ್, ಕತಾದಾ, ಅಸ್-ಸುಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಅರ್-ರಬೀಅ್ ಇಬ್ನ್ ಅನಸ್ ಹೇಳಿದರು: «ಒಳಿತಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು.» ಇತರರು ಹೇಳಿದರು: «ಒಳಿತಿನ ಕಡೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಮತ್ತು ತಾವೂ ಸನ್ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು.» ತಮ್ಮ ಆರಾಧನೆಯು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತು ಸಂತತಿಯ ಆರಾಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲಿ, ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವು ಇತರರಿಗೂ ಪ್ರಯೋಜನ ನೀಡುವಂತೆ ತಲುಪಲಿ ಎಂದು ಅವರು ಬಯಸಿದರು. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಫಲ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಅಬೂ ಹುರೈರಾ (ಅಲ್ಲಾಹು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂತೃಪ್ತನಾಗಲಿ) ಅವರಿಂದ ವರದಿಯಾದ ಈ ಹದೀಸ್ ಸಹೀಹ್ ಮುಸ್ಲಿಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ: ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು (ಅಲ್ಲಾಹನ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಅವರ ಮೇಲಿರಲಿ) ಹೇಳಿದರು: «ಆದಮಿನ ಮಗನು ಮರಣ ಹೊಂದಿದಾಗ ಅವನ ಕರ್ಮವು ಮೂರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ: ಅವನಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ಸಜ್ಜನ ಸಂತತಿ, ಅವನ ನಂತರವೂ ಪ್ರಯೋಜನ ನೀಡುವ ಜ್ಞಾನ, ಅಥವಾ ನಿರಂತರ ದಾನ.»

ಅಲ್-ಬಗವಿ ಅವರ ತಫ್ಸೀರ್

«ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಹೇಳುವವರು: ನಮ್ಮ ಪ್ರಭುವೇ, ನಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯರಿಂದ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸಂತತಿಯಿಂದ»—ಅಬೂ ಅಮ್ರ್, ಅಲ್-ಕಿಸಾಈ ಮತ್ತು ಅಬೂ ಬಕ್ರ್ ಇದನ್ನು ಅಲಿಫ್ ಇಲ್ಲದೆ ಓದಿದ್ದಾರೆ; ಉಳಿದವರು ಬಹುವಚನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಲಿಫ್ ಸಹಿತ ಓದಿದ್ದಾರೆ. «ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳ ತಂಪನ್ನು» ಅಂದರೆ, ಸಜ್ಜನರೂ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರೂ ಆದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು. «ಅವರನ್ನು ಸಜ್ಜನರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು; ಆಗ ಅವರಿಂದ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳು ತಂಪಾಗುತ್ತವೆ» ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್-ಕುರಝಿ ಹೇಳಿದರು: «ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಮಹೋನ್ನತ ಹಾಗೂ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ಅಲ್ಲಾಹನಿಗೆ ವಿಧೇಯರಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ವಿಶ್ವಾಸಿಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ತಂಪು ನೀಡುವ ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲ.»

ಅಲ್-ಹಸನ್ ಕೂಡ ಇದೇ ಮಾತು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ «ತಂಪು» ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಏಕವಚನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಮೂಲನಾಮಪದವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಾರ್ಥ ತಂಪು: ಅರಬ್ಬರು ಬಿಸಿಯಿಂದ ತೊಂದರೆಪಟ್ಟು ತಂಪನ್ನು ಹಿತಕರವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಸಂತೋಷದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ «ಕಣ್ಣಿನ ತಂಪು» ಎಂದೂ, ದುಃಖದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ «ಕಣ್ಣಿನ ಉರಿ» ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹರಿಯುವ ಕಣ್ಣೀರು ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ, ದುಃಖದಿಂದ ಹರಿಯುವ ಕಣ್ಣೀರು ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್-ಅಝ್ಹರಿ ಹೇಳಿದರು: «ಕಣ್ಣುಗಳ ತಂಪು» ಎಂದರೆ, ಹೃದಯವು ತೃಪ್ತಿಪಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಣುವುದು; ಅವನನ್ನು ಕಂಡು, ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ನೋಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ದೊರೆಯುವುದು.

«ಮತ್ತು ನಮ್ಮನ್ನು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರಿಗೆ ಮಾದರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು» ಅಂದರೆ, ನಾವು ಒಳಿತಿನಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಲ್ಪಡುವ ನಾಯಕರಾಗುವಂತೆ ಮಾಡು. ಇಲ್ಲಿ «ನಾಯಕರು» ಎಂಬ ಬಹುವಚನವನ್ನು ಬಳಸದೆ ಏಕವಚನ ರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ «ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿಯೂ ನಾವು ಲೋಕಗಳ ಪ್ರಭುವಿನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರು» (ಅಶ್-ಶುಅರಾ, 26:16) ಎಂಬ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಇನ್ನೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, «ನಾಯಕ» ಎಂಬ ಏಕವಚನ ರೂಪವು «ಅವರು ನನಗೆ ಶತ್ರು» (ಅಶ್-ಶುಅರಾ, 26:77) ಎಂಬಲ್ಲಿ «ಶತ್ರುಗಳು» ಎಂಬ ಬಹುವಚನದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವಂತೆಯೇ, ಇಲ್ಲಿ «ನಾಯಕರು» ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿದೆ.

ಹಾಗೆಯೇ «ನಮ್ಮ ಅಮೀರ್ ಇವರು» ಎಂದರೆ «ನಮ್ಮ ಅಮೀರ್‌ಗಳು ಇವರು» ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, ಇದು ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ನಿಲ್ಲುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಂತಿರುವ ಮೂಲನಾಮಪದವಾಗಿದೆ: «ಅಮ್ಮ ಯಅಮ್ಮು ಇಮಾಮನ್» ಎಂದು ಹೇಳುವುದು, «ಕಾಮ ಯಕೂಮು ಕಿಯಾಮನ್» [ನಿಂತನು, ನಿಲ್ಲುವಿಕೆ] ಮತ್ತು «ಸಾಮ ಯಸೂಮು ಸಿಯಾಮನ್» [ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದನು, ಉಪವಾಸ] ಎಂದು ಹೇಳುವಂತಿದೆ. ಅಲ್-ಹಸನ್ ಹೇಳಿದರು: «ನಾವು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇವೆ; ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು ನಮ್ಮನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.» ಇಬ್ನ್ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಹೇಳಿದರು: «ನಮ್ಮನ್ನು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು»—ಅಲ್ಲಾಹನು ಹೇಳಿದಂತೆ: «ನಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ನಾವು ಅವರನ್ನು ಮಾಡಿದೆವು» (ಅಸ್-ಸಜ್ದಾ, 32:24).

«ನರಕದ ಕಡೆಗೆ ಕರೆಯುವ ದಾರಿತಪ್ಪಿದ ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಮಾಡಬೇಡ»—ಅಲ್ಲಾಹನು ಹೇಳಿದಂತೆ: «ನಾವು ಅವರನ್ನು ನರಕದ ಕಡೆಗೆ ಕರೆಯುವ ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆವು» (ಅಲ್-ಕಸಸ್, 28:41). ಇನ್ನೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ, ಇಲ್ಲಿ ಪದಗಳ ಕ್ರಮ ಬದಲಾಗಿ ಬಂದಿದೆ; ಅರ್ಥ: «ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರನ್ನು ನಮಗೆ ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು ಮತ್ತು ನಮ್ಮನ್ನು ಅವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡು.» ಇದು ಮುಜಾಹಿದ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.