Perlindungan daripada Segala Kejahatan

Tafsir Syeikh ‘Abd al-Rahman al-Sa‘di

“Dan daripada kejahatan orang yang dengki apabila dia dengki.” Orang yang dengki ialah orang yang menginginkan hilangnya nikmat daripada orang yang didengkinya, lalu berusaha menghilangkannya dengan apa jua cara yang mampu dilakukannya. Oleh itu, seseorang perlu memohon perlindungan kepada Allah daripada kejahatannya dan menggagalkan tipu dayanya. Orang yang mengenakan ‘ain juga termasuk dalam golongan pendengki, kerana ‘ain hanya muncul daripada orang yang dengki, buruk tabiatnya dan keji jiwanya.

Surah ini merangkumi permohonan perlindungan daripada semua jenis kejahatan, secara umum dan khusus. Surah ini juga menunjukkan bahawa sihir benar-benar wujud, bahayanya perlu ditakuti, dan seseorang hendaklah memohon perlindungan kepada Allah daripadanya serta daripada pengamalnya.

Maksudnya: “Katakanlah,” sambil memohon perlindungan, “aku berlindung”—iaitu aku berlindung dan bernaung serta berpegang teguh—“kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh” (بِرَبِّ الْفَلَقِ), iaitu Tuhan yang membelah biji dan isirung, serta membelah fajar.

Kemudian, setelah menyebut perkara yang umum, Allah menyebut perkara yang khusus: “Dan daripada kejahatan malam apabila ia gelap-gelita,” iaitu daripada kejahatan yang berlaku pada malam hari, ketika malam menyelubungi manusia dan banyak roh jahat serta haiwan yang memudaratkan berkeliaran.

“Daripada kejahatan makhluk yang Dia ciptakan” merangkumi segala yang Allah ciptakan, daripada manusia, jin dan haiwan. Maka seseorang memohon perlindungan kepada Pencipta mereka daripada kejahatan yang ada pada mereka.

“Dan daripada kejahatan perempuan-perempuan yang meniup pada simpulan-simpulan” bermaksud daripada kejahatan ahli sihir perempuan yang menggunakan tiupan pada simpulan yang mereka ikat untuk melakukan sihir.

Surah ini merangkumi permohonan perlindungan kepada Tuhan manusia, Pemilik mereka dan Tuhan sembahan mereka daripada syaitan, yang merupakan punca dan asal segala kejahatan. Antara godaan dan kejahatannya ialah dia membisikkan kejahatan ke dalam dada manusia, lalu menjadikan kejahatan itu kelihatan baik dan memperlihatkannya dalam rupa yang indah. Dia membangkitkan keinginan mereka untuk melakukannya, menjadikan kebaikan kelihatan buruk bagi mereka, melemahkan semangat mereka untuk melakukannya dan memperlihatkannya bukan dalam rupanya yang sebenar.

Syaitan sentiasa berbuat demikian: membisikkan kejahatan, kemudian berundur apabila seorang hamba mengingati Tuhannya dan memohon pertolongan-Nya untuk menolaknya.

Oleh itu, seseorang hendaklah memohon perlindungan dan berpegang teguh kepada pemeliharaan Allah terhadap seluruh manusia. Semua makhluk berada di bawah kekuasaan dan pemilikan-Nya; setiap makhluk yang bergerak berada dalam genggaman-Nya. Seseorang juga hendaklah berlindung kepada ketuhanan-Nya, kerana Allah menciptakan makhluk untuk beribadah kepada-Nya. Ibadah mereka tidak akan sempurna melainkan dengan menolak kejahatan musuh mereka, yang berusaha memalingkan mereka daripada ibadah itu dan menghalang mereka daripadanya.

Musuh itu mahu menjadikan mereka pengikutnya agar mereka termasuk dalam kalangan penghuni api yang menyala-nyala. Bisikan jahat boleh datang daripada jin dan juga manusia. Oleh sebab itu Allah berfirman: “daripada kalangan jin dan manusia.”

Segala puji bagi Allah, Tuhan sekalian alam, pada awal dan akhirnya, yang zahir dan yang batin. Kami memohon kepada-Nya agar menyempurnakan nikmat-Nya dan mengampuni dosa-dosa kami yang menghalang kami daripada memperoleh banyak keberkatan-Nya, serta kesalahan dan hawa nafsu yang melalaikan hati kami daripada merenungi ayat-ayat-Nya. Kami berharap kepada-Nya agar Dia tidak menghalang kami daripada kebaikan yang ada di sisi-Nya disebabkan keburukan yang ada pada diri kami.

Sesungguhnya, tiada yang berputus asa daripada rahmat Allah melainkan kaum yang kafir, dan tiada yang berputus asa daripada rahmat-Nya melainkan kaum yang sesat.

Semoga Allah melimpahkan selawat dan salam kepada Rasul-Nya Muhammad, seluruh keluarga dan para sahabatnya, dengan selawat dan salam yang berterusan sepanjang masa. Segala puji bagi Allah yang dengan nikmat-Nya segala amal soleh disempurnakan. Dengan pertolongan dan taufik-Nya yang baik, tafsir Kitab Allah ini telah selesai disusun dan ditulis oleh pengumpul dan penulisnya, ‘Abd al-Rahman bin Nasir bin ‘Abdullah, yang dikenali sebagai Ibn Sa‘di. Semoga Allah mengampuninya, kedua-dua ibu bapanya dan seluruh kaum Muslimin.

Penulisan ini diselesaikan pada awal bulan Rabi‘ al-Awwal tahun 1344 Hijrah Nabi Muhammad ﷺ. Tamat dengan pujian kepada Allah.

Tafsir Imam Ibn Kathir

Tafsir dua surah al-Mu‘awwidhatayn. Kedua-duanya diturunkan di Madinah.

Imam Ahmad berkata: ‘Affan telah menceritakan kepada kami, Hammad bin Salamah telah menceritakan kepada kami, ‘Asim bin Bahdalah telah mengkhabarkan kepada kami, daripada Zirr bin Hubaysh, katanya: “Aku bertanya kepada Ubayy bin Ka‘b: ‘Ibn Mas‘ud tidak menulis dua surah al-Mu‘awwidhatayn dalam mushafnya, bukan?’” Ubayy berkata: “Aku bersaksi bahawa Rasulullah ﷺ memberitahuku bahawa Jibril عليه السلام berkata kepadanya: ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh.’ Lalu aku membacanya. Jibril berkata: ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan manusia.’

Lalu aku membacanya. Maka kami mengatakan sebagaimana yang dikatakan oleh Nabi ﷺ.” Riwayat ini juga diriwayatkan oleh Abu Bakr al-Humaydi dalam Musnadnya, daripada Sufyan bin ‘Uyaynah, daripada ‘Abdah bin Abi Lubabah dan ‘Asim bin Bahdalah, bahawa kedua-duanya mendengar Zirr bin Hubaysh berkata: “Aku bertanya kepada Ubayy bin Ka‘b tentang dua surah al-Mu‘awwidhatayn. Aku berkata: ‘Wahai Abu al-Mundhir, saudaramu Ibn Mas‘ud menghapuskan kedua-duanya daripada mushaf.’”

Ubayy menjawab: “Aku bertanya kepada Rasulullah ﷺ tentang hal itu. Baginda bersabda: ‘Diperintahkan kepadaku: Katakanlah; maka aku pun berkata.’ Maka kami mengatakan sebagaimana yang dikatakan oleh Rasulullah ﷺ.”

Ahmad berkata: Waki‘ telah menceritakan kepada kami, Sufyan telah menceritakan kepada kami, daripada ‘Asim, daripada Zirr, katanya: “Aku bertanya kepada Ibn Mas‘ud tentang dua surah al-Mu‘awwidhatayn. Dia berkata: ‘Aku bertanya kepada Nabi ﷺ tentang kedua-duanya, lalu Baginda bersabda: Diperintahkan kepadaku, lalu aku berkata kepada kamu; maka katakanlah.’” Ubayy berkata: “Nabi ﷺ menyampaikannya kepada kami, maka kami pun mengatakannya.”

Al-Bukhari berkata: ‘Ali bin ‘Abdullah telah menceritakan kepada kami, Sufyan telah menceritakan kepada kami, ‘Abdah bin Abi Lubabah telah menceritakan kepada kami, daripada Zirr bin Hubaysh—dan ‘Asim juga menceritakan kepada kami daripada Zirr—katanya: “Aku bertanya kepada Ubayy bin Ka‘b: ‘Wahai Abu al-Mundhir, saudaramu Ibn Mas‘ud berkata begini dan begitu.’” Ubayy berkata: “Aku bertanya kepada Nabi ﷺ, lalu Baginda bersabda: ‘Diperintahkan kepadaku, lalu aku berkata.’ Maka kami mengatakannya sebagaimana yang dikatakan oleh Rasulullah ﷺ.”

Al-Bukhari dan al-Nasa’i turut meriwayatkannya daripada Qutaybah, daripada Sufyan bin ‘Uyaynah, daripada ‘Abdah dan ‘Asim bin Abi al-Najud, daripada Zirr bin Hubaysh, daripada Ubayy bin Ka‘b.

Abu Ya‘la al-Hafiz berkata: Al-Azraq bin ‘Ali telah menceritakan kepada kami, Hassan bin Ibrahim telah menceritakan kepada kami, al-Salt bin Bahram telah menceritakan kepada kami, daripada Ibrahim, daripada ‘Alqamah, katanya: “’Abdullah menghapuskan dua surah al-Mu‘awwidhatayn daripada mushaf dan berkata: ‘Rasulullah ﷺ hanya diperintahkan supaya memohon perlindungan dengan kedua-duanya, dan ‘Abdullah tidak membacanya.’”

‘Abdullah bin Ahmad turut meriwayatkan daripada al-A‘mash, daripada Abu Ishaq, daripada ‘Abd al-Rahman bin Yazid, katanya: “’Abdullah menghapuskan dua surah al-Mu‘awwidhatayn daripada mushafnya dan berkata: ‘Kedua-duanya bukan daripada Kitab Allah.’” Al-A‘mash berkata: ‘Asim telah menceritakan kepada kami, daripada Zirr bin Hubaysh, daripada Ubayy bin Ka‘b, katanya: “Kami bertanya kepada Rasulullah ﷺ tentang kedua-dua surah itu. Baginda bersabda: ‘Diperintahkan kepadaku, lalu aku berkata.’”

Perkara ini masyhur dalam kalangan ramai ahli qiraat dan ahli fiqah: Ibn Mas‘ud tidak menulis dua surah al-Mu‘awwidhatayn dalam mushafnya. Barangkali beliau tidak mendengarnya daripada Nabi ﷺ dan riwayat tentang kedua-duanya belum sampai kepadanya secara mutawatir. Kemudian barangkali beliau menarik balik pendapat itu dan menerima pendapat jemaah para sahabat. Sesungguhnya para sahabat رضي الله عنهم menulis kedua-duanya dalam mushaf-mushaf utama dan mengirimkannya ke seluruh wilayah. Segala puji dan kurnia bagi Allah.

Muslim meriwayatkan dalam Sahihnya: Qutaybah telah menceritakan kepada kami, Jarir telah menceritakan kepada kami, daripada Bayan, daripada Qays bin Abi Hazim, daripada ‘Uqbah bin ‘Amir, katanya: Rasulullah ﷺ bersabda: “Tidakkah engkau melihat ayat-ayat yang diturunkan pada malam ini, yang tidak pernah ada bandingannya: ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh’ dan ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan manusia’?” Ahmad, Muslim, al-Tirmidhi dan al-Nasa’i turut meriwayatkannya daripada Isma‘il bin Abi Khalid, daripada Qays bin Abi Hazim, daripada ‘Uqbah. Al-Tirmidhi berkata: Hadis ini hasan sahih.

Jalur riwayat yang lain: Imam Ahmad berkata: Al-Walid bin Muslim telah menceritakan kepada kami, Ibn Jabir telah menceritakan kepada kami, daripada al-Qasim Abu ‘Abd al-Rahman, daripada ‘Uqbah bin ‘Amir, katanya: Ketika aku memandu tunggangan Rasulullah ﷺ melalui salah satu laluan di celah gunung, Baginda bersabda kepadaku: “Wahai ‘Uqbah, mahukah engkau menunggang?” Aku bimbang perbuatan itu suatu maksiat. Rasulullah ﷺ pun turun dan aku menunggang sebentar, kemudian Baginda menunggang semula dan bersabda: “Wahai ‘Uqayb, mahukah aku mengajarkan kepadamu dua surah terbaik yang dibaca orang?”

Aku menjawab: “Tentu, wahai Rasulullah.” Lalu Baginda mengajarkan kepadaku “Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh” dan “Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan manusia.” Kemudian iqamah didirikan, lalu Rasulullah ﷺ maju ke hadapan dan membaca kedua-duanya. Selepas itu Baginda datang kepadaku dan bersabda: “Bagaimanakah pendapatmu, wahai ‘Uqayb?

Bacalah kedua-duanya setiap kali engkau hendak tidur dan setiap kali engkau bangun.” Al-Nasa’i meriwayatkannya daripada hadis al-Walid bin Muslim dan ‘Abdullah bin al-Mubarak, kedua-duanya daripada Ibn Jabir. Abu Dawud dan al-Nasa’i juga meriwayatkannya daripada Ibn Wahb, daripada Mu‘awiyah bin Salih, daripada al-‘Ala’ bin al-Harith, daripada al-Qasim bin ‘Abd al-Rahman, daripada ‘Uqbah.

Jalur lain: Ahmad berkata: Abu ‘Abd al-Rahman telah menceritakan kepada kami, Sa‘id bin Abi Ayyub telah menceritakan kepada kami, Yazid bin ‘Abd al-‘Aziz al-Ru‘ayni dan Abu Marhum telah menceritakan kepadaku, daripada Yazid bin Muhammad al-Qurashi, daripada ‘Ali bin Rabah, daripada ‘Uqbah bin ‘Amir, katanya: Rasulullah ﷺ memerintahkanku supaya membaca surah-surah perlindungan selepas setiap solat. Abu Dawud, al-Tirmidhi dan al-Nasa’i meriwayatkannya melalui beberapa jalur daripada ‘Ali bin Abi Rabah. Al-Tirmidhi berkata: Hadis ini gharib.

Jalur lain: Ahmad berkata: Yahya bin Ishaq telah menceritakan kepada kami, Ibn Lahi‘ah telah menceritakan kepada kami, daripada Musharrih bin Ha‘an, daripada ‘Uqbah bin ‘Amir, katanya: Rasulullah ﷺ bersabda kepadaku: “Bacalah dua surah al-Mu‘awwidhatayn, kerana engkau tidak akan membaca sesuatu yang sebanding dengannya.” Hadis ini hanya diriwayatkan oleh Ahmad.

Jalur lain: Ahmad berkata: Haywah bin Shurayh telah menceritakan kepada kami, Baqiyyah telah menceritakan kepada kami, Buhayr bin Sa‘d telah menceritakan kepada kami, daripada Khalid bin Ma‘dan, daripada Jubayr bin Nufayr, daripada ‘Uqbah bin ‘Amir, katanya: Rasulullah ﷺ dihadiahkan seekor baghal berwarna kelabu keputihan lalu menunggangnya. ‘Uqbah memandunya. Rasulullah ﷺ bersabda: “Bacalah ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh.’” Baginda mengulanginya kepadaku sehingga aku membacanya.

Baginda mengetahui bahawa aku tidak begitu menganggapnya penting, lalu bersabda: “Barangkali engkau meremehkannya? Engkau tidak akan berdiri untuk solat dengan membaca sesuatu yang sebanding dengannya.” Al-Nasa’i meriwayatkannya daripada ‘Amr bin ‘Uthman, daripada Baqiyyah. Al-Nasa’i juga meriwayatkannya daripada al-Thawri, daripada Mu‘awiyah bin Salih, daripada ‘Abd al-Rahman bin Jubayr bin Nufayr, daripada bapanya, daripada ‘Uqbah bin ‘Amir, bahawa dia bertanya kepada Rasulullah ﷺ tentang dua surah al-Mu‘awwidhatayn, lalu disebutkan riwayat yang serupa.

Jalur lain: Al-Nasa’i berkata: Muhammad bin ‘Abd al-A‘la telah mengkhabarkan kepada kami, al-Mu‘tamir telah menceritakan kepada kami, katanya: Aku mendengar al-Nu‘man, daripada Ziyad Abu al-Asad, daripada ‘Uqbah bin ‘Amir, bahawa Rasulullah ﷺ bersabda: “Manusia tidak pernah memohon perlindungan dengan sesuatu yang sebanding dengan dua surah ini: ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh’ dan ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan manusia.’”

Jalur lain: Al-Nasa’i berkata: Qutaybah telah mengkhabarkan kepada kami, al-Layth telah menceritakan kepada kami, daripada Ibn ‘Ajlan, daripada Sa‘id al-Maqburi, daripada ‘Uqbah bin ‘Amir, katanya: Aku berjalan bersama Rasulullah ﷺ, lalu Baginda bersabda: “Wahai ‘Uqbah, ucapkanlah.” Aku bertanya: “Apakah yang harus aku ucapkan?” Baginda diam. Kemudian Baginda bersabda lagi: “Ucapkanlah.”

Aku bertanya: “Apakah yang harus aku ucapkan, wahai Rasulullah?” Baginda diam lagi. Maka aku berkata: “Ya Allah, kembalikanlah Baginda kepadaku.” Baginda lalu bersabda: “Wahai ‘Uqbah, ucapkanlah.” Aku bertanya: “Apakah yang harus aku ucapkan, wahai Rasulullah?”

Baginda menjawab: “‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh,’” lalu aku membacanya hingga selesai. Kemudian Baginda bersabda: “Ucapkanlah.” Aku bertanya: “Apakah yang harus aku ucapkan, wahai Rasulullah?” Baginda berkata: “‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan manusia,’” lalu aku membacanya hingga selesai.

Selepas itu Rasulullah ﷺ bersabda: “Tiada seorang pemohon yang pernah meminta dengan sesuatu yang sebanding dengan kedua-duanya, dan tiada seorang yang memohon perlindungan pernah berlindung dengan sesuatu yang sebanding dengannya.”

Jalur lain: Al-Nasa’i berkata: Muhammad bin Yassar telah mengkhabarkan kepada kami, ‘Abd al-Rahman telah menceritakan kepada kami, Mu‘awiyah telah menceritakan kepada kami, daripada al-‘Ala’ bin al-Harith, daripada Makhul, daripada ‘Uqbah bin ‘Amir, bahawa Rasulullah ﷺ membaca kedua-dua surah itu dalam solat Subuh.

Jalur lain: Al-Nasa’i berkata: Qutaybah telah mengkhabarkan kepada kami, al-Layth telah menceritakan kepada kami, daripada Yazid bin Abi Habib, daripada Abu ‘Imran Aslam, daripada ‘Uqbah bin ‘Amir, katanya: Aku mengikuti Rasulullah ﷺ ketika Baginda menunggang. Aku meletakkan tanganku pada kaki Baginda lalu berkata: “Bacakanlah kepadaku Surah Hud atau Surah Yusuf.” Baginda bersabda: “Engkau tidak akan membaca sesuatu yang lebih bermanfaat di sisi Allah daripada ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh.’”

Hadis lain: Al-Nasa’i berkata: Mahmud bin Khalid telah mengkhabarkan kepada kami, al-Walid telah menceritakan kepada kami, Abu ‘Amr al-Awza‘i telah menceritakan kepada kami, daripada Yahya bin Abi Kathir, daripada Muhammad bin Ibrahim bin al-Harith, daripada Abu ‘Abdullah, daripada Ibn ‘A’ish al-Juhani, bahawa Nabi ﷺ bersabda kepadanya: “Wahai Ibn ‘A’ish, mahukah aku tunjukkan kepadamu—atau khabarkan kepadamu—tentang perlindungan terbaik yang digunakan oleh orang yang memohon perlindungan?” Dia menjawab: “Tentu, wahai Rasulullah.”

Baginda bersabda: “‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh’ dan ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan manusia’; kedua-duanya ialah dua surah itu.” Jalur-jalur riwayat daripada ‘Uqbah ini begitu banyak, seolah-olah mencapai taraf mutawatir, dan menurut ramai ahli hadis yang teliti, ia menghasilkan keyakinan yang pasti.

Sebelum ini telah disebutkan riwayat daripada Ṣudayy bin ‘Ajlan dan Farwah bin Mujahid, daripada ‘Uqbah: “Mahukah aku mengajarkan kepadamu tiga surah yang tiada bandingannya diturunkan dalam Taurat, Injil, Zabur mahupun al-Furqan? Iaitu ‘Katakanlah, Dialah Allah Yang Maha Esa’, ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh’ dan ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan manusia.’”

Hadis lain: Imam Ahmad berkata: Isma‘il telah menceritakan kepada kami, al-Jurayri telah menceritakan kepada kami, daripada Abu al-‘Ala’, katanya: Seorang lelaki berkata: “Kami bersama Rasulullah ﷺ dalam suatu perjalanan. Orang ramai bergilir-gilir menunggang, sedangkan tunggangan yang ada sedikit. Tibalah giliran Rasulullah ﷺ turun dan giliranku pula. Baginda menyusulku lalu menepuk bahuku dan bersabda: ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh.’

Rasulullah ﷺ membacanya dan aku membacanya bersama Baginda. Kemudian Baginda bersabda: ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan manusia.’ Rasulullah ﷺ membacanya dan aku membacanya bersama Baginda. Baginda bersabda: ‘Apabila engkau solat, bacalah kedua-duanya.’”

Nampaknya lelaki itu ialah ‘Uqbah bin ‘Amir. Allah lebih mengetahui. Al-Nasa’i meriwayatkannya daripada Ya‘qub bin Ibrahim, daripada Ibn ‘Ulayyah.

Hadis lain: Al-Nasa’i berkata: Muhammad bin al-Muthanna telah mengkhabarkan kepada kami, Muhammad bin Ja‘far telah menceritakan kepada kami, daripada ‘Abdullah bin Sa‘id, Yazid bin Ruman telah menceritakan kepadaku, daripada ‘Uqbah bin ‘Amir, daripada ‘Abdullah al-Aslami—iaitu Ibn Anis—bahawa Rasulullah ﷺ meletakkan tangannya pada dadaku lalu bersabda: “Ucapkanlah.” Aku tidak tahu apa yang harus aku ucapkan. Baginda bersabda lagi: “Ucapkanlah.” Aku berkata: “‘Katakanlah, Dialah Allah Yang Maha Esa.’”

Baginda berkata lagi: “Ucapkanlah.” Aku berkata: “‘Aku berlindung kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh daripada kejahatan makhluk yang Dia ciptakan,’” hingga selesai membacanya. Kemudian Baginda bersabda: “Ucapkanlah.” Aku berkata: “‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan manusia,’” hingga selesai membacanya.

Rasulullah ﷺ bersabda: “Demikianlah engkau memohon perlindungan. Orang yang memohon perlindungan tidak pernah memohon dengan sesuatu yang sebanding dengannya.”

Hadis lain: Al-Nasa’i berkata: ‘Amr bin ‘Ali Abu Hafs telah mengkhabarkan kepada kami, Badal telah menceritakan kepada kami, Shaddad bin Sa‘id Abu Talhah telah menceritakan kepada kami, Sa‘id al-Jurayri telah menceritakan kepada kami, Abu Nadrah telah menceritakan kepada kami, daripada Jabir bin ‘Abdullah, katanya: Rasulullah ﷺ bersabda kepadaku: “Bacalah, wahai Jabir.” Aku berkata: “Apakah yang harus aku baca? Semoga ayah dan ibuku menjadi tebusanmu.” Baginda bersabda: “Bacalah: ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh’ dan ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan manusia.’”

Aku membacanya, lalu Baginda bersabda: “Bacalah kedua-duanya; engkau tidak akan membaca sesuatu yang sebanding dengannya.”

Sebelum ini telah disebutkan hadis ‘A’ishah bahawa Rasulullah ﷺ membaca surah-surah tersebut, meniup pada kedua-dua telapak tangannya dan menyapu kepala, muka serta bahagian tubuh yang dapat dicapai oleh kedua-dua tangannya. Imam Malik berkata: Daripada Ibn Shihab, daripada ‘Urwah, daripada ‘A’ishah, bahawa apabila Rasulullah ﷺ sakit, Baginda membaca dua surah al-Mu‘awwidhatayn pada dirinya sendiri dan meniup. Apabila sakitnya semakin berat, aku membacakannya kepada Baginda dan menyapukan tangan Baginda pada tubuhnya, mengharapkan keberkatannya.

Al-Bukhari meriwayatkannya daripada ‘Abdullah bin Yusuf; Muslim daripada Yahya bin Yahya; Abu Dawud daripada al-Qa‘nabi; al-Nasa’i daripada Qutaybah, dan juga melalui Ibn al-Qasim dan ‘Isa bin Yunus; manakala Ibn Majah meriwayatkannya daripada Ma‘n dan Bishr bin ‘Umar. Kesemua lapan orang itu meriwayatkannya daripada Malik.

Pada akhir Surah Nun sebelum ini, telah disebut hadis Abu Nadrah daripada Abu Sa‘id bahawa Rasulullah ﷺ memohon perlindungan daripada ‘ain jin dan ‘ain manusia. Apabila dua surah al-Mu‘awwidhatayn diturunkan, Baginda mengambil kedua-duanya dan meninggalkan amalan yang lain. Al-Tirmidhi, al-Nasa’i dan Ibn Majah meriwayatkannya. Al-Tirmidhi berkata: Hadis ini hasan.

Ibn Abi Hatim berkata: Ahmad bin ‘Isam telah menceritakan kepada kami, Abu Ahmad al-Zubayri telah menceritakan kepada kami, Hassan bin Salih telah menceritakan kepada kami, daripada ‘Abdullah bin Muhammad bin ‘Aqil, daripada Jabir, katanya: “Al-falaq ialah waktu subuh.” Al-‘Awfi meriwayatkan daripada Ibn ‘Abbas: “Al-falaq ialah waktu subuh.” Pendapat yang sama diriwayatkan daripada Mujahid, Sa‘id bin Jubayr, ‘Abdullah bin Muhammad bin ‘Aqil, al-Hasan, Qatadah, Muhammad bin Ka‘b al-Qurazi, Ibn Zayd dan Malik, daripada Zayd bin Aslam.

Al-Qurazi, Ibn Zayd dan Ibn Jarir berkata: Maknanya seperti firman Allah Taala: “Yang membelah waktu fajar.” ‘Ali bin Abi Talhah meriwayatkan daripada Ibn ‘Abbas: “Al-falaq ialah makhluk.” Al-Dahhak juga berkata: Allah memerintahkan Nabi-Nya supaya memohon perlindungan daripada seluruh makhluk. Ka‘b al-Ahbar berkata: “Al-falaq ialah sebuah rumah di dalam Jahannam.

Apabila dibuka, seluruh penghuni neraka menjerit kerana panasnya yang amat dahsyat.” Ibn Abi Hatim meriwayatkannya. Kemudian beliau berkata: Ayahku telah menceritakan kepada kami, Suhayl bin ‘Uthman telah menceritakan kepada kami, daripada seorang lelaki yang disebut namanya, daripada al-Suddi, daripada Zayd bin ‘Ali, daripada nenek moyangnya, bahawa mereka berkata: “Al-falaq ialah sebuah lubang di dasar Jahannam yang tertutup. Apabila penutupnya disingkap, api keluar daripadanya dan Jahannam menjerit kerana betapa panasnya api yang keluar itu.”

Riwayat yang serupa turut datang daripada ‘Amr bin ‘Abasah, al-Suddi dan selain mereka.

Tentang perkara itu terdapat sebuah hadis marfu‘ yang mungkar. Ibn Jarir berkata: Ishaq bin Wahb al-Wasiti telah menceritakan kepadaku, Mas‘ud bin Musa bin Mishkan al-Wasiti telah menceritakan kepada kami, Nasr bin Khuzaymah al-Khurasani telah menceritakan kepada kami, daripada Shu‘ayb bin Safwan, daripada Muhammad bin Ka‘b al-Qurazi, daripada Abu Hurayrah, daripada Nabi ﷺ, Baginda bersabda: “Al-falaq ialah sebuah lubang tertutup di dalam Jahannam.” Sanadnya gharib dan tidak sahih sebagai riwayat marfu‘. Abu ‘Abd al-Rahman al-Hubuli berkata: “Al-falaq ialah salah satu nama Jahannam.”

Ibn Jarir berkata: Pendapat yang benar ialah pendapat pertama, iaitu al-falaq bermaksud waktu subuh. Inilah pendapat yang sahih dan dipilih oleh al-Bukhari رحمه الله dalam Sahihnya.

Firman-Nya: “Dan daripada kejahatan malam apabila ia gelap-gelita.” Mujahid berkata: “Malam yang gelap apabila ia masuk” bermaksud matahari terbenam. Al-Bukhari menyebut pendapat ini daripadanya; Ibn Abi Najih turut meriwayatkannya daripada Mujahid. Ibn ‘Abbas, Muhammad bin Ka‘b al-Qurazi, al-Dahhak, Khusayf, al-Hasan dan Qatadah juga berkata: Maksudnya ialah malam apabila datang dengan kegelapannya.

Al-Zuhri berkata: “Dan daripada kejahatan malam apabila ia gelap-gelita” bermaksud matahari apabila terbenam. ‘Atiyyah dan Qatadah berkata: Apabila malam masuk, iaitu apabila ia berlalu. Abu al-Muhazzim meriwayatkan daripada Abu Hurayrah: “Dan daripada kejahatan malam apabila ia gelap-gelita” bermaksud bintang. Ibn Zayd berkata: Orang Arab menyebut bintang al-Thurayya yang terbenam sebagai al-ghasiq.

Penyakit dan wabak banyak berlaku ketika ia terbenam, lalu berkurang ketika ia terbit.

Ibn Jarir berkata: Mereka yang berpendapat demikian mempunyai riwayat. Nasr bin ‘Ali telah menceritakan kepadaku, Bakr bin ‘Abdullah—anak saudara Hammam—telah menceritakan kepadaku, Muhammad bin ‘Abd al-‘Aziz bin ‘Umar bin ‘Abd al-Rahman bin ‘Awf telah menceritakan kepada kami, daripada bapanya, daripada Abu Salamah, daripada Abu Hurayrah, daripada Nabi ﷺ tentang firman Allah: “Dan daripada kejahatan malam apabila ia gelap-gelita.” Baginda bersabda: “Bintang yang terbenam.” Aku berkata: Hadis ini tidak sahih sebagai riwayat marfu‘ daripada Nabi ﷺ.

Ibn Jarir berkata: Yang lain berpendapat bahawa maksudnya ialah bulan. Sandaran utama mereka ialah riwayat Imam Ahmad: Abu Dawud al-Hafari telah menceritakan kepada kami, daripada Ibn Abi Dhi’b, daripada al-Harith, daripada Abu Salamah, katanya: ‘A’ishah رضي الله عنها berkata: Rasulullah ﷺ memegang tanganku lalu menunjukkan bulan kepadaku ketika ia terbit. Baginda bersabda: “Mohonlah perlindungan kepada Allah daripada kejahatan bulan ini yang gelap apabila ia masuk.”

Al-Tirmidhi dan al-Nasa’i meriwayatkannya dalam kitab tafsir masing-masing daripada Muhammad bin ‘Abd al-Rahman Ibn Abi Dhi’b, daripada bapa saudaranya al-Harith bin ‘Abd al-Rahman, dengan riwayat yang sama. Al-Tirmidhi berkata: Hadis ini hasan sahih. Lafaznya: “Mohonlah perlindungan kepada Allah daripada kejahatan ini, kerana inilah yang gelap apabila ia masuk.” Lafaz al-Nasa’i: “Mohonlah perlindungan kepada Allah daripada kejahatan ini; inilah yang gelap apabila ia masuk.”

Mereka yang berpendapat bahawa maksudnya ialah malam yang masuk dengan kegelapannya berkata: Hal ini tidak bercanggah dengan pendapat kami, kerana bulan ialah tanda malam dan pengaruhnya hanya ada pada malam hari. Begitu juga bintang hanya bercahaya pada malam hari. Maka semua itu kembali kepada maksud yang telah kami sebutkan. Allah lebih mengetahui.

Firman-Nya: “Dan daripada kejahatan perempuan-perempuan yang meniup pada simpulan-simpulan.” Mujahid, ‘Ikrimah, al-Hasan, Qatadah dan al-Dahhak berkata: Maksudnya ialah ahli sihir perempuan. Mujahid berkata: Iaitu apabila mereka membaca mantera dan meniup pada simpulan. Ibn Jarir berkata: Ibn ‘Abd al-A‘la telah menceritakan kepada kami, Ibn Thawr telah menceritakan kepada kami, daripada Ma‘mar, daripada Ibn Tawus, daripada bapanya, katanya: “Tiada sesuatu yang lebih hampir kepada syirik daripada jampi untuk ular dan orang yang dirasuk.”

Dalam hadis yang lain, Jibril datang kepada Rasulullah ﷺ lalu bertanya: “Wahai Muhammad, adakah engkau sakit?” Baginda menjawab: “Ya.” Jibril berkata: “Dengan nama Allah aku menjampi engkau daripada setiap penyakit yang menyakitimu, daripada kejahatan setiap orang yang dengki dan ‘ain. Semoga Allah menyembuhkanmu.”

Barangkali hal itu berkaitan dengan sakit yang dialami Baginda ﷺ ketika disihir. Kemudian Allah Taala menyembuhkan dan memulihkan Baginda, mematahkan tipu daya ahli sihir Yahudi yang dengki itu, menjadikan rancangan mereka memusnahkan diri mereka sendiri dan membongkar perbuatan mereka. Namun, Rasulullah ﷺ tidak pernah mencela lelaki itu sepanjang hayatnya. Allah mencukupkan, menyembuhkan dan memulihkan Baginda.

Imam Ahmad berkata: Abu Mu‘awiyah telah menceritakan kepada kami, al-A‘mash telah menceritakan kepada kami, daripada Yazid bin Hayyan, daripada Zayd bin Arqam, katanya: Seorang lelaki Yahudi telah menyihir Nabi ﷺ, lalu Baginda jatuh sakit beberapa hari. Jibril datang kepada Baginda dan berkata: “Seorang lelaki Yahudi telah menyihirmu. Dia mengikat simpulan untukmu di dalam sebuah perigi.” Rasulullah ﷺ mengutus seseorang untuk mendapatkannya.

Simpulan itu dikeluarkan dan dibawa kepada Baginda, lalu Baginda meleraikannya. Baginda pun bangun seolah-olah baru terlepas daripada ikatan. Baginda tidak pernah menyebut hal itu kepada lelaki Yahudi tersebut dan tidak pula menampakkan sesuatu kepadanya sehingga lelaki itu meninggal dunia. Al-Nasa’i meriwayatkannya daripada Hannad, daripada Abu Mu‘awiyah Muhammad bin Hazim al-Darir.

Al-Bukhari berkata dalam Kitab al-Tibb dalam Sahihnya: ‘Abdullah bin Muhammad telah menceritakan kepada kami, katanya: Aku mendengar Sufyan bin ‘Uyaynah berkata: Orang pertama yang meriwayatkannya kepada kami ialah Ibn Jurayj. Dia berkata: Keluarga ‘Urwah telah menceritakan kepadaku, daripada ‘Urwah. Aku bertanya kepada Hisham tentangnya, lalu dia menceritakan kepada kami daripada bapanya, daripada ‘A’ishah, katanya: Rasulullah ﷺ telah disihir sehingga Baginda menyangka bahawa Baginda telah mendatangi isteri-isterinya, padahal Baginda tidak melakukannya.

Sufyan berkata: “Inilah antara kesan sihir yang paling berat, apabila keadaannya demikian.” Baginda bersabda: “Wahai ‘A’ishah, tahukah engkau bahawa Allah telah memberikan jawapan kepadaku tentang perkara yang aku mohon jawapannya? Dua orang lelaki datang kepadaku. Seorang duduk di sisi kepalaku dan seorang lagi di sisi kakiku.

Lelaki yang di sisi kepalaku bertanya kepada yang seorang lagi: ‘Apakah yang menimpa lelaki ini?’ Dia menjawab: ‘Dia terkena sihir.’ Lelaki itu bertanya: ‘Siapakah yang menyihirnya?’ Dia menjawab: ‘Labid bin al-A‘sam, seorang lelaki daripada Bani Zurayq, sekutu Yahudi yang munafik.’

Dia bertanya: ‘Dengan apa?’ Dia menjawab: ‘Dengan sikat dan rambut yang tersangkut pada sikat.’ Dia bertanya: ‘Di mana?’ Dia menjawab: ‘Di dalam seludang mayang kurma jantan, di bawah batu yang menonjol di dalam Perigi Dhi Arwan.’”

‘A’ishah berkata: Baginda pergi ke perigi itu lalu mengeluarkan barang tersebut. Baginda bersabda: “Inilah perigi yang diperlihatkan kepadaku. Airnya seolah-olah rendaman inai dan pohon kurmanya seolah-olah kepala-kepala syaitan.” Barang itu pun dikeluarkan.

Aku bertanya: “Tidakkah engkau akan membalasnya?”—iaitu membatalkan sihir itu. Baginda menjawab: “Allah telah menyembuhkanku. Aku tidak suka mencetuskan kejahatan terhadap sesiapa.” Riwayat ini turut disandarkan melalui ‘Isa bin Yunus, Abu Dhamrah Anas bin ‘Iyad, Abu Usamah dan Yahya al-Qattan.

Dalam salah satu lafaznya disebutkan: “Baginda membayangkan bahawa Baginda telah melakukan sesuatu, padahal Baginda tidak melakukannya.” Dalam riwayat lain: “Baginda memerintahkan supaya perigi itu ditimbus.” Ibn Abi al-Zinad dan al-Layth bin Sa‘d juga meriwayatkannya daripada Hisham. Muslim meriwayatkannya daripada Abu Usamah Hammad bin Usamah dan ‘Abdullah bin Numayr.

Ahmad meriwayatkannya daripada ‘Affan, daripada Wuhayb, daripada Hisham.

Imam Ahmad turut meriwayatkannya daripada Ibrahim bin Khalid, daripada Rabah, daripada Ma‘mar, daripada Hisham, daripada bapanya, daripada ‘A’ishah, katanya: Rasulullah ﷺ berada dalam keadaan itu selama enam bulan, menyangka Baginda mendatangi isteri-isterinya padahal tidak. Dua malaikat datang kepada Baginda. Seorang duduk di sisi kepalanya dan seorang lagi di sisi kakinya. Salah seorang bertanya kepada yang lain: “Apakah yang menimpanya?”

Dia menjawab: “Dia terkena sihir.” Dia bertanya: “Siapakah yang menyihirnya?” Dia menjawab: “Labid bin al-A‘sam,” lalu menyebut keseluruhan hadis.

Ahli tafsir al-Tha‘labi berkata dalam tafsirnya: Ibn ‘Abbas dan ‘A’ishah رضي الله عنهما berkata: Seorang pemuda Yahudi berkhidmat kepada Rasulullah ﷺ. Orang-orang Yahudi mendekatinya dan terus memujuknya sehingga dia mengambil rambut Rasulullah ﷺ yang tersangkut pada sikat serta beberapa gigi sikat, lalu menyerahkannya kepada orang Yahudi. Mereka menyihir Baginda dengannya. Seorang lelaki daripada kalangan mereka yang bernama Ibn al-A‘sam menguruskan hal itu, kemudian menyembunyikannya di dalam sebuah perigi milik Bani Zurayq yang dinamakan Dhi Arwan.

Rasulullah ﷺ jatuh sakit, rambut kepala Baginda gugur, dan selama enam bulan Baginda menyangka bahawa Baginda mendatangi isteri-isterinya padahal tidak. Baginda semakin lemah dan tidak mengetahui apa yang menimpa diri Baginda.

Ketika Baginda tidur, dua malaikat datang. Seorang duduk di sisi kepalanya dan seorang lagi di sisi kakinya. Malaikat yang di sisi kaki bertanya kepada yang di sisi kepala: “Apakah yang menimpa lelaki ini?” Dia menjawab: “Dia terkena sihir.”

Dia bertanya: “Apakah sihir itu?” Dia menjawab: “Sihir.” Dia bertanya: “Siapakah yang menyihirnya?” Dia menjawab: “Labid bin al-A‘sam, orang Yahudi.” Dia bertanya: “Dengan apa dia menyihirnya?” Dia menjawab: “Dengan sikat, rambut yang tersangkut pada sikat dan seludang mayang kurma jantan.”

Dia bertanya: “Di mana barang itu?” Dia menjawab: “Di dalam seludang mayang kurma, di bawah batu yang menonjol di dalam Perigi Dhi Arwan.” Seludang ialah kulit mayang kurma, manakala batu yang menonjol ialah batu di dasar perigi yang dijadikan tempat berpijak oleh orang yang menimba air.

Rasulullah ﷺ terjaga dalam keadaan terkejut lalu berkata: “Wahai ‘A’ishah, tahukah engkau bahawa Allah telah memberitahuku tentang penyakitku?” Kemudian Rasulullah ﷺ mengutus ‘Ali, al-Zubayr dan ‘Ammar bin Yasir. Mereka mengeluarkan air perigi itu, yang kelihatan seperti rendaman inai. Mereka mengangkat batu lalu mengeluarkan seludang mayang itu.

Di dalamnya terdapat rambut kepala Baginda yang tersangkut pada sikat dan gigi-gigi sikat. Terdapat juga seutas tali yang diikat dengan dua belas simpulan, dicucuk dengan jarum. Allah Taala menurunkan kedua-dua surah itu. Setiap kali Baginda membaca satu ayat, satu simpulan terlerai.

Rasulullah ﷺ berasa lega apabila simpulan terakhir terlerai, lalu bangun seolah-olah baru terlepas daripada ikatan. Jibril عليه السلام berkata: “Dengan nama Allah aku menjampimu daripada segala sesuatu yang menyakitimu, daripada orang yang dengki dan ‘ain. Semoga Allah menyembuhkanmu.” Mereka berkata: “Wahai Rasulullah, tidakkah kita menangkap orang jahat itu lalu membunuhnya?”

Rasulullah ﷺ menjawab: “Allah telah menyembuhkanku, dan aku tidak suka mencetuskan kejahatan terhadap orang ramai.”

Al-Tha‘labi meriwayatkannya tanpa sanad. Dalam riwayat itu terdapat perkara yang ganjil, dan sebahagiannya sangat mungkar. Namun, sebahagian kandungannya mempunyai riwayat sokongan daripada hadis-hadis yang telah disebutkan. Allah lebih mengetahui.

Firman-Nya: “Daripada kejahatan makhluk yang Dia ciptakan,” bermaksud daripada kejahatan semua makhluk. Thabit al-Bunani dan al-Hasan al-Basri berkata: Jahannam, Iblis dan keturunannya termasuk antara makhluk yang diciptakan.

Firman-Nya: “Dan daripada kejahatan perempuan-perempuan yang meniup pada simpulan-simpulan.” Mujahid, ‘Ikrimah, al-Hasan, Qatadah dan al-Dahhak berkata: Maksudnya ialah ahli sihir perempuan. Mujahid berkata: Mereka membaca mantera dan meniup pada simpulan. Ibn Jarir meriwayatkan daripada Tawus, daripada bapanya, katanya: “Tiada sesuatu yang lebih hampir kepada syirik daripada jampi untuk ular dan orang yang dirasuk.”

Dalam hadis lain, Jibril datang kepada Rasulullah ﷺ lalu bertanya: “Wahai Muhammad, adakah engkau sakit?” Baginda menjawab: “Ya.” Jibril berkata: “Dengan nama Allah aku menjampimu daripada setiap penyakit yang menyakitimu, daripada kejahatan setiap orang yang dengki dan ‘ain. Semoga Allah menyembuhkanmu.”

Barangkali hal ini berkaitan dengan sakit Baginda ﷺ ketika disihir. Kemudian Allah Taala menyembuhkan Baginda, mematahkan tipu daya ahli sihir Yahudi yang dengki, membinasakan mereka melalui rancangan mereka sendiri dan membongkar perbuatan mereka. Namun, Rasulullah ﷺ tidak pernah mencela lelaki itu sepanjang hayatnya. Allah mencukupkan, menyembuhkan dan memulihkan Baginda.

Imam Ahmad meriwayatkan daripada Zayd bin Arqam bahawa seorang lelaki Yahudi menyihir Nabi ﷺ sehingga Baginda sakit beberapa hari. Jibril datang dan memberitahu bahawa lelaki itu telah mengikat simpulan sihir untuk Baginda di dalam sebuah perigi. Rasulullah ﷺ mengutus seseorang untuk mendapatkannya. Setelah simpulan itu dikeluarkan dan dileraikan, Baginda bangun seolah-olah baru terlepas daripada ikatan.

Baginda tidak menyebut perkara itu kepada lelaki Yahudi tersebut dan tidak menampakkan sesuatu kepadanya sehingga lelaki itu meninggal dunia. Al-Nasa’i turut meriwayatkannya.

Al-Bukhari meriwayatkan daripada ‘A’ishah bahawa Rasulullah ﷺ disihir sehingga Baginda menyangka telah mendatangi isteri-isterinya padahal tidak. Baginda diberitahu bahawa Labid bin al-A‘sam, seorang lelaki Yahudi daripada Bani Zurayq, menyihirnya dengan menggunakan sikat dan rambut yang tersangkut padanya, lalu menyembunyikannya di dalam seludang mayang kurma jantan di bawah batu yang menonjol di Perigi Dhi Arwan. Baginda mendapatkan barang itu dan berkata bahawa Allah telah menyembuhkan Baginda, namun Baginda tidak suka mencetuskan kejahatan terhadap orang lain. Riwayat-riwayat ini turut disebut oleh Muslim dan Ahmad.

Ibn ‘Abbas berkata tentang firman-Nya: “Pembisik yang berundur”: Syaitan bertenggek pada hati anak Adam. Apabila dia lalai dan tidak berjaga-jaga, syaitan membisikkan kejahatan kepadanya. Apabila dia mengingati Allah, syaitan berundur. Mujahid dan Qatadah berkata demikian juga.

Al-Mu‘tamir bin Sulayman meriwayatkan daripada bapanya: Disebutkan kepadaku bahawa syaitan, iaitu pembisik, meniupkan bisikan ke dalam hati anak Adam ketika sedih dan ketika gembira. Apabila dia mengingati Allah, syaitan berundur. Al-‘Awfi meriwayatkan daripada Ibn ‘Abbas tentang perkataan “pembisik”: Syaitan ialah yang memerintah; apabila perintahnya dipatuhi, dia berundur.

Ketiga-tiga sifat ini ialah sifat Tuhan Yang Maha Agung: sifat ketuhanan dan pemeliharaan (rububiyyah), kekuasaan dan pemilikan (mulk), serta ketuhanan yang berhak disembah (uluhiyyah). Dia ialah Tuhan, Pemilik dan Sembahan segala sesuatu. Segala sesuatu ialah makhluk-Nya dan hamba milik-Nya. Maka Allah memerintahkan orang yang memohon perlindungan agar berlindung kepada-Nya, yang memiliki sifat-sifat tersebut, daripada kejahatan pembisik yang berundur.

Pembisik itu ialah syaitan yang ditugaskan mengiringi manusia. Tiada seorang pun daripada anak Adam melainkan ada pendamping yang menghias-hias keburukan untuknya dan berusaha sedaya upaya merosakkannya. Orang yang dipelihara ialah orang yang dipelihara oleh Allah.

Telah sahih dalam hadis bahawa Rasulullah ﷺ bersabda: “Tiada seorang pun daripada kamu melainkan telah ditugaskan seorang pendamping kepadanya.” Para sahabat bertanya: “Termasuk engkau juga, wahai Rasulullah?” Baginda menjawab: “Ya, tetapi Allah menolongku menghadapinya, lalu dia menerima Islam. Maka dia tidak menyuruhku melainkan kepada kebaikan.”

Telah sahih juga daripada Anas, dalam kisah Safiyyah menziarahi Nabi ﷺ ketika Baginda beriktikaf dan Baginda keluar bersamanya pada malam hari untuk menghantarnya pulang, bahawa dua orang lelaki Ansar terserempak dengan Baginda. Apabila melihat Rasulullah ﷺ, mereka berjalan pantas. Rasulullah ﷺ bersabda: “Bertenanglah. Dia ialah Safiyyah binti Huyayy.”

Mereka berkata: “Maha Suci Allah, wahai Rasulullah!” Baginda bersabda: “Sesungguhnya syaitan mengalir dalam tubuh anak Adam seperti aliran darah. Aku bimbang dia membisikkan sesuatu—atau kejahatan—ke dalam hati kamu berdua.”

Al-Hafiz Abu Ya‘la al-Mawsili berkata: Muhammad bin Bahr telah menceritakan kepada kami, ‘Adi bin Abi ‘Umarah telah menceritakan kepada kami, Ziyad al-Numayri telah menceritakan kepada kami, daripada Anas bin Malik, katanya: Rasulullah ﷺ bersabda: “Syaitan meletakkan muncungnya pada hati anak Adam. Apabila dia mengingati Allah, syaitan berundur. Apabila dia lupa, syaitan menelan hatinya. Itulah pembisik yang berundur.” Hadis ini gharib.

Imam Ahmad berkata: Muhammad bin Ja‘far telah menceritakan kepada kami, Shu‘bah telah menceritakan kepada kami, daripada ‘Asim. Aku mendengar Abu Tamimah meriwayatkan daripada orang yang membonceng bersama Rasulullah ﷺ, katanya: Keldai Nabi ﷺ tersandung, lalu aku berkata: “Binasalah syaitan!” Nabi ﷺ bersabda: “Jangan berkata: ‘Binasalah syaitan!’ Kerana apabila engkau berkata demikian, syaitan membesarkan dirinya dan berkata: ‘Dengan kekuatanku aku menumbangkannya.’

Tetapi apabila engkau berkata: ‘Dengan nama Allah,’ syaitan menjadi kecil sehingga seperti seekor lalat.” Hadis ini hanya diriwayatkan oleh Ahmad. Sanadnya baik dan kuat. Hadis ini menunjukkan bahawa apabila hati mengingati Allah, syaitan menjadi kecil dan dikalahkan; jika Allah tidak diingati, syaitan membesar dan menguasai.

Imam Ahmad berkata: Abu Bakr al-Hanafi telah menceritakan kepada kami, al-Dahhak bin ‘Uthman telah menceritakan kepada kami, daripada Sa‘id al-Maqburi, daripada Abu Hurayrah, katanya: Rasulullah ﷺ bersabda: “Apabila salah seorang daripada kamu berada di dalam masjid, syaitan datang kepadanya lalu melekat padanya sebagaimana seorang lelaki melekatkan tunggangannya. Apabila orang itu menyerah kepadanya, syaitan mengikat atau mengekangnya.” Abu Hurayrah berkata: “Kamu dapat melihat hal itu.

Orang yang dikekang kelihatan senget dan tidak mengingati Allah, manakala orang yang dikekang mulutnya membuka mulut tetapi tidak mengingati Allah عز وجل.” Hadis ini hanya diriwayatkan oleh Ahmad.

Adakah maksud “manusia” khusus untuk anak Adam sebagaimana yang zahir, atau merangkumi anak Adam dan jin? Terdapat dua pendapat. Jin termasuk dalam lafaz “manusia” secara umum. Ibn Jarir berkata: Oleh sebab kaum lelaki pernah digunakan untuk merujuk kepada jin, maka tidaklah pelik jika lafaz “manusia” turut digunakan untuk mereka.

Firman-Nya: “Daripada kalangan jin dan manusia.” Ini menguatkan pendapat yang kedua. Ada yang berkata bahawa frasa “daripada kalangan jin dan manusia” menerangkan pihak yang membisikkan ke dalam dada manusia, iaitu syaitan daripada kalangan jin dan manusia. Allah berfirman: “Demikianlah Kami jadikan bagi setiap nabi musuh, iaitu syaitan-syaitan daripada kalangan manusia dan jin; sebahagian mereka membisikkan kepada sebahagian yang lain kata-kata yang indah sebagai tipu daya” (al-An‘am, 6:112).

Imam Ahmad berkata: Waki‘ telah menceritakan kepada kami, al-Mas‘udi telah menceritakan kepada kami, Abu ‘Umar al-Dimashqi telah menceritakan kepada kami, ‘Ubayd bin al-Khashkhash telah menceritakan kepada kami, daripada Abu Dharr, katanya: Aku datang kepada Rasulullah ﷺ ketika Baginda berada di masjid lalu duduk. Baginda bersabda: “Wahai Abu Dharr, adakah engkau telah solat?” Aku menjawab: “Belum.” Baginda bersabda: “Bangunlah dan solat.”

Aku pun bangun, solat, kemudian duduk. Baginda bersabda: “Wahai Abu Dharr, mohonlah perlindungan kepada Allah daripada kejahatan syaitan manusia dan jin.” Aku bertanya: “Wahai Rasulullah, adakah manusia juga mempunyai syaitan?” Baginda menjawab: “Ya.”

Aku bertanya: “Wahai Rasulullah, bagaimana dengan solat?” Baginda menjawab: “Solat ialah amalan yang terbaik; sesiapa mahu, dia boleh melakukan sedikit dan sesiapa mahu, dia boleh melakukan lebih banyak.” Aku bertanya: “Wahai Rasulullah, bagaimana pula dengan puasa?” Baginda menjawab: “Ia kewajipan yang mencukupi, dan di sisi Allah ada tambahan ganjaran.”

Aku bertanya: “Wahai Rasulullah, bagaimana pula dengan sedekah?” Baginda menjawab: “Ganjarannya dilipatgandakan.” Aku bertanya: “Wahai Rasulullah, sedekah manakah yang paling utama?” Baginda menjawab: “Usaha orang yang serba kekurangan, atau pemberian secara rahsia kepada orang fakir.”

Aku bertanya: “Wahai Rasulullah, nabi manakah yang pertama?” Baginda menjawab: “Adam.” Aku bertanya: “Adakah dia seorang nabi?” Baginda menjawab: “Ya, seorang nabi yang diajak berbicara oleh Allah.” Aku bertanya: “Berapakah bilangan rasul?”

Baginda menjawab: “Tiga ratus lebih belasan, suatu jumlah yang ramai.” Dalam riwayat lain Baginda berkata: “Lima belas.” Aku bertanya: “Wahai Rasulullah, apakah wahyu terbesar yang diturunkan kepadamu?” Baginda menjawab: “Ayat al-Kursi: ‘Allah, tiada Tuhan yang berhak disembah melainkan Dia, Yang Maha Hidup lagi Maha Berdiri Sendiri’” (al-Baqarah, 2:255).

Al-Nasa’i meriwayatkannya daripada Abu ‘Umar al-Dimashqi dengan sanad yang sama. Abu Hatim bin Hibban meriwayatkan hadis ini dengan panjang lebar dalam Sahihnya melalui jalur lain dan dengan lafaz yang lain. Allah lebih mengetahui.

Imam Ahmad berkata: Waki‘ telah menceritakan kepada kami, daripada Sufyan, daripada Mansur, daripada Dharr bin ‘Abdullah al-Hamdani, daripada ‘Abdullah bin Shaddad, daripada Ibn ‘Abbas, katanya: Seorang lelaki datang kepada Nabi ﷺ lalu berkata: “Wahai Rasulullah, aku terlintas sesuatu dalam diriku; aku lebih suka jatuh dari langit daripada mengucapkannya.” Nabi ﷺ bersabda: “Allah Maha Besar! Allah Maha Besar! Segala puji bagi Allah yang menjadikan tipu dayanya hanya sampai kepada bisikan.”

Abu Dawud dan al-Nasa’i meriwayatkannya daripada Mansur; al-Nasa’i menambahkan al-A‘mash. Kedua-duanya meriwayatkannya daripada Dharr dengan sanad yang sama.

Tamat tafsir. Segala puji dan kurnia bagi Allah. Segala puji bagi Allah, Tuhan sekalian alam. Semoga Allah melimpahkan selawat kepada junjungan kita Muhammad, keluarga dan para sahabatnya. Semoga Allah meredai semua sahabat.

Cukuplah Allah bagi kami dan Dia sebaik-baik Pelindung. Penulisan ini selesai pada 10 Jumada al-Ula tahun 1285 Hijrah. Segala puji hanya bagi-Nya.

Tafsir al-Baghawi

“Dan daripada kejahatan malam apabila ia gelap-gelita.” Abu al-Hasan al-Sarakhsi mengkhabarkan kepada kami, Zahir bin Ahmad mengkhabarkan kepada kami, Ja‘far bin Muhammad al-Mughlis mengkhabarkan kepada kami, Harun bin Ishaq al-Hamdani telah menceritakan kepada kami, Waki‘ telah menceritakan kepada kami, daripada Ibn Abi Dhi’b, daripada bapa saudaranya al-Harith bin ‘Abd al-Rahman, daripada Abu Salamah, daripada ‘A’ishah, katanya: “Nabi ﷺ memegang tanganku lalu memandang bulan. Baginda bersabda: ‘Wahai ‘A’ishah, mohonlah perlindungan kepada Allah daripada kejahatan malam yang gelap apabila ia masuk.

Inilah malam yang gelap apabila ia masuk.’” Dalam riwayat ini, yang dimaksudkan ialah bulan apabila mengalami gerhana, menjadi gelap dan hilang daripada pandangan. “Masuk” bermaksud masuk ke dalam gerhana, mula menghilang dan menjadi gelap.

Ibn ‘Abbas berkata: Al-ghasiq ialah malam apabila datang dari timur dengan kegelapannya, memasuki segala sesuatu dan menggelapkannya. Al-ghasaq bermaksud kegelapan. Dikatakan: “Malam menjadi gelap” apabila ia menghitam. Inilah pendapat al-Hasan dan Mujahid, iaitu malam apabila datang dan masuk.

Al-wuqub bermaksud masuk; maksudnya, malam masuk ketika matahari terbenam. Muqatil berkata: Maksudnya ialah kegelapan malam apabila kehitamannya memasuki cahaya siang. Ada yang berkata: Malam dinamakan ghasiq kerana ia lebih dingin daripada siang; al-ghasaq bermaksud kesejukan. Ibn Zayd berkata: Maksudnya ialah bintang al-Thurayya apabila terbenam.

Dikatakan bahawa penyakit bertambah banyak apabila ia terbenam dan berkurang apabila ia terbit.

“Dan daripada kejahatan perempuan-perempuan yang meniup pada simpulan-simpulan” bermaksud ahli sihir perempuan yang meniup pada simpulan tali ketika membaca mantera ke atasnya. Abu ‘Ubaydah berkata: Mereka ialah anak-anak perempuan Labid bin al-A‘sam, yang menyihir Nabi ﷺ.

“Dan daripada kejahatan orang yang dengki apabila dia dengki” bermaksud orang Yahudi, kerana mereka dengki terhadap Nabi ﷺ. Surah ini diturunkan di Madinah.

“Katakanlah: Aku berlindung kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh.” Ibn ‘Abbas dan ‘A’ishah رضي الله عنهما berkata: Seorang pemuda Yahudi berkhidmat kepada Rasulullah ﷺ. Orang-orang Yahudi mendekatinya dan terus memujuknya sehingga dia mengambil rambut Nabi ﷺ yang tersangkut pada sikat serta beberapa gigi sikat. Dia menyerahkannya kepada orang Yahudi, lalu mereka menyihir Baginda dengannya.

Labid bin al-A‘sam, seorang lelaki Yahudi, menguruskan perbuatan itu. Maka dua surah ini diturunkan berkenaan dengannya.

Abu Hamid Ahmad bin ‘Abdullah al-Salihi mengkhabarkan kepada kami, Abu Sa‘id Muhammad bin Musa al-Sirafi mengkhabarkan kepada kami, Abu al-‘Abbas Muhammad bin Ya‘qub al-Asamm telah menceritakan kepada kami, Muhammad bin ‘Abdullah bin—telah mengkhabarkan kepada kami—Anas bin ‘Iyad, daripada bapanya, daripada ‘A’ishah, bahawa Nabi ﷺ terkena sihir sehingga Baginda membayangkan bahawa Baginda telah melakukan sesuatu padahal Baginda tidak melakukannya. Baginda berdoa kepada Tuhannya, kemudian bersabda: “Tahukah engkau bahawa Allah telah memberikan jawapan kepadaku tentang perkara yang aku mohon jawapannya?”

‘A’ishah berkata: “Apakah itu, wahai Rasulullah?” Baginda menjawab: “Dua orang lelaki datang kepadaku. Seorang duduk di sisi kepalaku dan seorang lagi di sisi kakiku. Salah seorang bertanya kepada temannya: ‘Apakah yang menyakitinya?’

Temannya menjawab: ‘Dia terkena sihir.’ Dia bertanya: ‘Siapakah yang menyihirnya?’ Dia menjawab: ‘Labid bin al-A‘sam.’ Dia bertanya: ‘Dengan apa?’ Dia menjawab: ‘Dengan sikat, rambut yang tersangkut padanya dan seludang mayang kurma jantan.’

Dia bertanya: ‘Di mana?’ Dia menjawab: ‘Di Dhi Arwan’—Dhi Arwan ialah sebuah perigi milik Bani Zurayq.” ‘A’ishah berkata: Rasulullah ﷺ pergi ke perigi itu, kemudian kembali kepada ‘A’ishah dan bersabda: “Demi Allah, airnya seolah-olah rendaman inai, dan pohon kurmanya seolah-olah kepala-kepala syaitan.” Aku berkata: “Wahai Rasulullah, mengapa engkau tidak mengeluarkannya?”

Baginda menjawab: “Allah telah menyembuhkanku, dan aku tidak suka mencetuskan kejahatan terhadap orang ramai.” Diriwayatkan bahawa barang itu berada di bawah sebuah batu di dalam perigi. Mereka mengangkat batu itu dan mengeluarkan seludang mayang kurma. Di dalamnya terdapat rambut kepala Baginda yang tersangkut pada sikat dan gigi-gigi sikat.

Al-Mutahhar bin ‘Ali al-Farisi mengkhabarkan kepada kami, Muhammad bin Ibrahim al-Salahi mengkhabarkan kepada kami, ‘Abdullah bin Muhammad bin Ja‘far Abu al-Shaykh al-Hafiz telah menceritakan kepada kami, Ibn Abi ‘Asim telah menceritakan kepada kami, Abu Bakr bin Abi Shaybah telah menceritakan kepada kami, Abu Mu‘awiyah telah menceritakan kepada kami, daripada al-A‘mash, daripada Yazid bin Hayyan, daripada Zayd bin Arqam, katanya: Seorang lelaki Yahudi menyihir Nabi ﷺ, lalu Baginda sakit beberapa hari.

Jibril datang kepada Baginda dan berkata: “Seorang lelaki Yahudi telah menyihirmu dan mengikat simpulan untukmu.” Rasulullah ﷺ mengutus ‘Ali. Dia mengeluarkan simpulan itu dan membawanya kepada Baginda. Setiap kali satu simpulan dileraikan, Baginda berasa semakin lega.

Rasulullah ﷺ bangun seolah-olah baru terlepas daripada ikatan. Baginda tidak menyebut perkara itu kepada orang Yahudi tersebut dan mereka tidak pernah melihat kesannya pada wajah Baginda.

Muqatil dan al-Kalbi berkata: Sihir itu berada pada seutas tali yang mempunyai sebelas simpulan. Ada yang berkata: Simpulan itu dicucuk dengan jarum. Maka Allah menurunkan dua surah ini, yang keseluruhannya mempunyai sebelas ayat: Surah al-Falaq mempunyai lima ayat dan Surah al-Nas mempunyai enam ayat. Setiap kali satu ayat dibaca, satu simpulan terlerai sehingga semua simpulan terlerai.

Nabi ﷺ pun bangun seolah-olah baru terlepas daripada ikatan. Diriwayatkan bahawa Baginda mengalami keadaan itu selama enam bulan dan sakit Baginda menjadi berat selama tiga malam. Kemudian dua surah al-Mu‘awwidhatayn diturunkan.

Isma‘il bin ‘Abd al-Qahir mengkhabarkan kepada kami, ‘Abd al-Ghafir bin Muhammad mengkhabarkan kepada kami, Muhammad bin ‘Isa al-Juludi telah menceritakan kepada kami, Ibrahim bin Muhammad bin Sufyan telah menceritakan kepada kami, Muslim bin al-Hajjaj telah menceritakan kepada kami, Bishr bin Hilal al-Sawwaf telah menceritakan kepada kami—beliau berkata: ‘Abd al-‘Aziz bin Suhayb telah menceritakan kepada kami, daripada Abu Nadrah, daripada Abu Sa‘id, bahawa Jibril عليه السلام datang kepada Nabi ﷺ lalu berkata: “Wahai Muhammad, adakah engkau sakit?” Baginda menjawab: “Ya.”

Jibril berkata: “Dengan nama Allah aku menjampimu daripada segala sesuatu yang menyakitimu, daripada kejahatan setiap jiwa atau ‘ain orang yang dengki. Semoga Allah menyembuhkanmu. Dengan nama Allah aku menjampimu, dan Allah menyembuhkanmu.”

Firman-Nya عز وجل: “Katakanlah: Aku berlindung kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh.” Maksud al-falaq ialah waktu subuh. Inilah pendapat Jabir bin ‘Abdullah, al-Hasan, Sa‘id bin Jubayr, Mujahid, Qatadah dan kebanyakan ahli tafsir. Inilah riwayat al-‘Awfi daripada Ibn ‘Abbas, berdasarkan firman Allah: “Yang membelah waktu fajar.”

Diriwayatkan daripada Ibn ‘Abbas bahawa al-falaq ialah sebuah penjara di dalam Jahannam. Al-Kalbi berkata: Ia sebuah lembah di dalam Jahannam. Al-Dahhak berkata: Maksudnya ialah makhluk. Inilah riwayat al-Walibi daripada Ibn ‘Abbas. Pendapat pertama ialah pendapat yang masyhur. “Daripada kejahatan makhluk yang Dia ciptakan.” Surah ini diturunkan di Madinah. “Katakanlah: Aku berlindung kepada Tuhan manusia.”

“Yang membisikkan kejahatan ke dalam dada manusia” bermaksud dengan kata-kata tersembunyi yang maknanya sampai ke hati tanpa didengar. “Raja manusia.” “Tuhan sembahan manusia.”

“Daripada kejahatan pembisik yang berundur” bermaksud syaitan. Perkataan al-waswas boleh menjadi kata nama terbitan dan juga kata nama. Al-Zajjaj berkata: Maksudnya ialah syaitan yang mempunyai bisikan. Al-khannas bermaksud yang berundur.

Syaitan bertenggek pada hati manusia. Apabila seseorang mengingati Allah, syaitan berundur; apabila dia lalai, syaitan membisikkan kejahatan. Qatadah berkata: Syaitan mempunyai muncung seperti muncung anjing di dalam dada manusia. Apabila seorang hamba mengingati Tuhannya, syaitan berundur.

Dikatakan juga bahawa kepalanya seperti kepala ular, diletakkan di atas inti hati, membangkitkan harapan dan berbicara kepadanya. Apabila seseorang mengingati Allah, ia berundur; apabila dia tidak mengingati Allah, ia kembali dan meletakkan kepalanya di situ.

“Daripada kalangan jin dan manusia” bermaksud syaitan memasuki jin sebagaimana ia memasuki manusia, dan membisikkan kepada jin sebagaimana ia membisikkan kepada manusia. Demikian kata al-Kalbi. Frasa “ke dalam dada manusia” merujuk kepada golongan yang disebut selepasnya, iaitu jin dan manusia. Jin dinamakan manusia, sebagaimana mereka disebut “lelaki” dalam firman-Nya: “Dan sesungguhnya ada beberapa orang lelaki daripada kalangan manusia yang meminta perlindungan kepada beberapa orang lelaki daripada kalangan jin” (al-Jinn, 72:6).

Diriwayatkan daripada seorang Arab bahawa dia berkata ketika bercerita: “Sekumpulan jin datang lalu jatuh.” Orang bertanya: “Siapakah kamu?” Mereka menjawab: “Kami sekumpulan manusia daripada jin.” Inilah maksud kata al-Farra’.

Ada yang berkata: Bisikan kepada manusia boleh datang daripada manusia sebagaimana bisikan syaitan, maka “pembisik” ialah perbuatan jin dan manusia bersama-sama. Allah berfirman: “Demikianlah Kami jadikan bagi setiap nabi musuh, iaitu syaitan-syaitan daripada kalangan manusia dan jin” (al-An‘am, 6:112). Seolah-olah Allah memerintahkan supaya seseorang memohon perlindungan daripada kejahatan jin dan manusia bersama-sama.

Isma‘il bin Muhammad mengkhabarkan kepada kami, Muhammad bin ‘Isa telah menceritakan kepada kami, Ibrahim bin Muhammad bin Sufyan telah menceritakan kepada kami, Muslim bin al-Hajjaj telah menceritakan kepada kami, Qutaybah bin Sa‘id telah menceritakan kepada kami, Jarir telah menceritakan kepada kami, daripada Bayan, daripada Qays bin Abi Hazim, daripada ‘Uqbah bin ‘Amir, katanya: Rasulullah ﷺ bersabda: “Tidakkah engkau melihat ayat-ayat yang diturunkan pada malam ini, yang tidak pernah ada bandingannya: ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh’ dan ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan manusia’?”

Abu Sa‘id Muhammad bin Ibrahim al-Shurayhi mengkhabarkan kepada kami, Abu Ishaq Ahmad bin Muhammad bin Ibrahim al-Tha‘labi mengkhabarkan kepada kami, Abu al-Hasan ‘Abd al-Rahman bin Ibrahim al-‘Adl telah menceritakan kepada kami, Abu al-‘Abbas Muhammad bin Ya‘qub telah menceritakan kepada kami, Abu al-‘Abbas bin al-Walid bin Mirthad telah menceritakan kepada kami, bapaku telah mengkhabarkan kepadaku, al-Awza‘i telah menceritakan kepada kami, Yahya bin Abi Kathir telah menceritakan kepadaku, Muhammad bin Ibrahim bin al-Harith al-Taymi telah menceritakan kepadaku, daripada ‘Uqbah bin ‘Amir al-Juhani,

bahawa Rasulullah ﷺ bersabda kepadanya: “Mahukah aku khabarkan kepadamu tentang perlindungan terbaik yang digunakan oleh orang yang memohon perlindungan?” Aku menjawab: “Tentu.” Baginda bersabda: “‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh’ dan ‘Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan manusia.’”

Abu Muhammad ‘Abdullah bin ‘Abd al-Samad al-Jawzajani mengkhabarkan kepada kami, Abu al-Qasim ‘Ali bin Ahmad al-Khuza‘i mengkhabarkan kepada kami, Abu Sa‘id al-Haytham bin Kulayb al-Shashi mengkhabarkan kepada kami, Abu ‘Isa al-Tirmidhi telah menceritakan kepada kami, Qutaybah telah menceritakan kepada kami, al-Mufaddal bin Fadalah telah menceritakan kepada kami, daripada ‘Uqayl, daripada al-Zuhri, daripada ‘Urwah, daripada ‘A’ishah, katanya: Apabila Rasulullah ﷺ berbaring di tempat tidurnya setiap malam, Baginda merapatkan kedua-dua tapak tangannya, meniup padanya, lalu membaca “Katakanlah,

Dialah Allah Yang Maha Esa”, “Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan yang menguasai waktu subuh” dan “Katakanlah, aku berlindung kepada Tuhan manusia”. Kemudian Baginda menyapu kedua-dua tangannya pada bahagian tubuhnya yang dapat dicapai, bermula dengan kepala, muka dan bahagian hadapan tubuhnya. Baginda melakukan demikian sebanyak tiga kali.

Abu al-Hasan al-Sarakhsi mengkhabarkan kepada kami, Zahir bin Ahmad mengkhabarkan kepada kami, Abu Ishaq al-Hashimi mengkhabarkan kepada kami, Abu Mus‘ab telah menceritakan kepada kami, daripada Malik, daripada Ibn Shihab, daripada ‘Urwah bin al-Zubayr, daripada ‘A’ishah رضي الله عنها, bahawa apabila Nabi ﷺ sakit, Baginda membaca surah-surah perlindungan pada dirinya dan meniup. Apabila sakitnya bertambah berat, aku membacakannya kepada Baginda dan menyapukan tangan Baginda pada tubuhnya, mengharapkan keberkatan kedua-dua surah itu.

Imam Abu ‘Ali al-Husayn bin Muhammad al-Qadi dan Abu Hamid Ahmad bin ‘Abdullah al-Salihi mengkhabarkan kepada kami, kedua-duanya berkata: Abu Bakr Ahmad bin al-Husayn al-Hiri telah menceritakan kepada kami, Muhammad bin Ahmad bin Ma‘qil al-Maydani mengkhabarkan kepada kami, Muhammad bin Yahya telah menceritakan kepada kami, ‘Abd al-Razzaq telah menceritakan kepada kami, Ma‘mar telah mengkhabarkan kepada kami, daripada al-Zuhri, daripada Salim, daripada Ibn ‘Umar, katanya: Rasulullah ﷺ bersabda: “Tiada hasad [yang dibenarkan] kecuali terhadap dua orang:

seorang yang Allah kurniakan al-Quran lalu dia membacanya dan beramal dengannya pada waktu malam dan siang, dan seorang yang Allah kurniakan harta lalu dia membelanjakannya pada waktu malam dan siang.”

‘Abd al-Wahid al-Malihiy mengkhabarkan kepada kami, Ahmad bin ‘Abdullah al-Nu‘aymi mengkhabarkan kepada kami, Muhammad bin Yusuf telah menceritakan kepada kami, Muhammad bin Isma‘il telah menceritakan kepada kami, Ibrahim bin Hamzah telah menceritakan kepada kami, Ibn Abi Hazim telah menceritakan kepadaku, daripada Yazid—iaitu Ibn al-Had—daripada Muhammad bin Ibrahim, daripada Abu Salamah bin ‘Abd al-Rahman, daripada Abu Hurayrah, bahawa dia mendengar Nabi ﷺ bersabda: “Allah tidak mendengarkan sesuatu sebagaimana Dia mendengarkan seorang nabi yang bersuara merdu melagukan al-Quran dan membacanya dengan suara lantang.” Tamat.