చెడుల నుండి అల్లాహ్‌ శరణు

షేఖ్ అబ్దుర్రహ్మాన్ అస్సాదీ తఫ్సీర్

“మరియు అసూయపడేవాడు అసూయపడినప్పుడు అతని కీడు నుండి” అని అల్లాహ్‌ చెప్పాడు. అసూయపడేవాడు, అసూయకు గురైన వ్యక్తి వద్దనున్న అనుగ్రహం తొలగిపోవాలని కోరుతూ, తనకు సాధ్యమైన మార్గాల ద్వారా ఆ అనుగ్రహం తొలగించడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. అందువల్ల అతని కీడు నుండి అల్లాహ్‌ శరణు కోరడం, అతని కుట్రను భగ్నం చేయడం అవసరమవుతుంది. చెడు స్వభావం, దుష్ట మనస్తత్వం కలిగిన అసూయపరుడి నుంచే చెడు దృష్టి వెలువడుతుంది గనుక, చెడు దృష్టి పెట్టేవాడు కూడా అసూయపరుడిలో చేరుతాడు.

ఈ సూరా సాధారణంగానూ, ప్రత్యేకంగానూ అన్ని రకాల చెడుల నుండి శరణు కోరడాన్ని కలిగి ఉంది. మంత్రవిద్యకు వాస్తవ ప్రభావం ఉందనీ, దాని హాని పట్ల భయపడవచ్చనీ, దాని నుండి మరియు దానిని ఆచరించేవారి నుండి అల్లాహ్‌ శరణు కోరాలని కూడా ఇది సూచిస్తోంది.

అంటే: “(ఓ ప్రవక్తా!) శరణు కోరుతూ ఇలా అను: ‘నేను శరణు పొందుతున్నాను’”—అంటే, ఆశ్రయిస్తున్నాను, రక్షణ కోరుతున్నాను, గట్టిగా పట్టుకుంటున్నాను—“ఉదయకాలపు ప్రభువు వద్ద.” అంటే, గింజనూ, టెంకనూ చీల్చి మొలకెత్తించేవాడు, తెల్లవారుజామున వెలుగును చీల్చి తెచ్చేవాడు.

సాధారణమైనదాన్ని ప్రస్తావించిన తరువాత, ప్రత్యేకంగా ఇలా చెప్పాడు: “చిమ్మచీకటి క్రమ్ముకున్నప్పుడు దాని కీడు నుండి.” అంటే, రాత్రివేళ ప్రజలను ఆవరించే వాటి కీడు నుండి; ఆ సమయంలో అనేక దుష్టాత్మలు, హాని చేసే జంతువులు వ్యాపిస్తాయి.

“ఆయన సృష్టించిన వాటి కీడు నుండి” అనే మాట, అల్లాహ్‌ సృష్టించిన మానవులు, జిన్నులు, జంతువులు మొదలైన వాటన్నింటినీ కలిగి ఉంది. వాటిలోని చెడు నుండి వాటి సృష్టికర్త వద్ద శరణు కోరాలి.

“ముడులపై ఊదేవారి కీడు నుండి” అంటే, మంత్రవిద్య చేయడానికి తాము వేసిన ముడులపై ఊది, ఆ మంత్రానికి సహాయం పొందే మంత్రగత్తెల కీడు నుండి.

ఈ సూరా, ప్రజల ప్రభువు, వారి అధిపతి, వారి ఆరాధ్యదైవం అయిన అల్లాహ్‌ వద్ద, అన్ని చెడులకు మూలమూ ఆధారమూ అయిన షైతాను నుండి శరణు కోరడాన్ని కలిగి ఉంది. అతని ప్రలోభం, కీడులో భాగంగా, అతడు ప్రజల హృదయాల్లో చెడు ఆలోచనలు రేకెత్తిస్తాడు; చెడును అందంగా చూపించి, దాన్ని మంచిదైన రూపంలో వారికి కనబడేలా చేస్తాడు; దాన్ని చేయాలనే వారి సంకల్పాన్ని బలపరుస్తాడు. మంచిని వారి దృష్టిలో అసహ్యంగా చేసి, దాని నుండి వారిని నిరుత్సాహపరుస్తాడు; దాని అసలు రూపానికి భిన్నంగా చూపిస్తాడు. ఈ స్థితిలో అతడు ఎల్లప్పుడూ ప్రలోభపెడుతూ ఉంటాడు; అల్లాహ్‌ను స్మరించి, అతని కీడును అడ్డుకోవడానికి సహాయం కోరినప్పుడు వెనక్కి తగ్గిపోతాడు.

అందువల్ల మనిషి, ప్రజలందరి ప్రభువు అయిన అల్లాహ్‌ వద్ద శరణు కోరాలి, ఆయనను గట్టిగా ఆశ్రయించాలి. సృష్టులన్నీ ఆయన ప్రభుత్వం, ఆధిపత్యం కింద ఉన్నాయి; ప్రతి జీవి నుదుటి వెంట్రుక ఆయన చేతిలోనే ఉంది. అలాగే, వారు ఏ ప్రయోజనం కోసం సృష్టించబడ్డారో ఆ ఆరాధనకు అడ్డుపడాలనుకునే శత్రువు కీడును తొలగించేందుకు, ఆయన దైవత్వాన్ని ఆశ్రయించాలి. ఆ శత్రువు వారిని ఆ ఆరాధన నుండి దూరం చేయాలని, దానికి మరియు వారికి మధ్య అడ్డుపడాలని, తన వర్గంలో చేర్చి నరకాగ్ని సహచరులుగా చేయాలని కోరుకుంటాడు.

ప్రలోభపెట్టేవాడు జిన్నులలోనూ ఉంటాడు, మనుషులలోనూ ఉంటాడు. అందుకే అల్లాహ్‌ ఇలా అన్నాడు: “జిన్నులలోని వారిలోనూ, మానవులలోని వారిలోనూ.”

సర్వలోకాల ప్రభువైన అల్లాహ్‌కు ఆద్యంతాలలోనూ, బహిరంగంగానూ, అంతరంగంగానూ స్తోత్రం. ఆయన తన అనుగ్రహాన్ని సంపూర్ణం చేయాలని, ఆయన అనేక అనుగ్రహాలను పొందకుండా మమ్మల్ని అడ్డుకున్న మా పాపాలను, ఆయన వాక్యాలను లోతుగా ఆలోచించకుండా మా హృదయాలను మళ్లించిన మా తప్పులను, కోరికలను మన్నించాలని ఆయనను వేడుకుంటున్నాము. మా వద్దనున్న చెడు కారణంగా ఆయన వద్దనున్న మేలును మాకు దూరం చేయరాదని ఆయనపై ఆశతో, నిరీక్షణతో ఉన్నాము. అల్లాహ్‌ కరుణను అవిశ్వాసులే నిరాశ చెందుతారు; ఆయన కారుణ్యం పట్ల మార్గభ్రష్టులే నిరాశ చెందుతారు.

అల్లాహ్‌ తన దూత ముహమ్మద్‌పై, ఆయన కుటుంబ సభ్యులపై, సహచరులపై ఎల్లప్పుడూ నిరంతరంగా శాంతిని, శుభాలను కురిపించుగాక. అల్లాహ్‌ అనుగ్రహంతో సత్కార్యాలు సంపూర్ణమవుతాయి. అల్లాహ్‌ సహాయం, సదనుగ్రహంతో ఈ గ్రంథాన్ని సంకలనం చేసి, రచించిన అబ్దుర్రహ్మాన్‌ ఇబ్న్‌ నాసిర్‌ ఇబ్న్‌ అబ్దుల్లాహ్‌—ఇబ్న్‌ సఅదీగా ప్రసిద్ధి చెందినవారు—ఈ వ్యాఖ్యానాన్ని పూర్తి చేశారు. అల్లాహ్‌ ఆయనను, ఆయన తల్లిదండ్రులను, ముస్లింలందరినీ క్షమించుగాక.

ఇది ముహమ్మద్‌ ప్రవక్త హిజ్రత్‌ చేసిన 1344వ సంవత్సరం రబీఉల్‌ అవ్వల్‌ నెల మొదటి రోజున పూర్తయింది. సర్వస్తోత్రాలు అల్లాహ్‌కే.

ఇమామ్ ఇబ్న్ కసీర్ తఫ్సీర్

ముఅవ్విజతైన్‌ అనే రెండు సూరాల వ్యాఖ్యానం. ఈ రెండు మదనీ సూరాలు.

ఇమామ్‌ అహ్మద్‌ ఇలా పేర్కొన్నారు: అఫ్ఫాన్‌ మాకు చెప్పారు; హమ్మాద్‌ ఇబ్న్‌ సలమా మాకు చెప్పారు; ఆసిమ్‌ ఇబ్న్‌ బహ్దలా, జుర్‌ ఇబ్న్‌ హుబైష్‌ ద్వారా మాకు తెలియజేశారు. జుర్‌ ఇలా అన్నారు: నేను ఉబయ్య్‌ ఇబ్న్‌ కఅబ్‌తో, “ఇబ్న్‌ మస్ఊద్‌ తన ముస్హఫ్‌లో ముఅవ్విజతైన్‌ను ఎందుకు రాయడం లేదు?” అని అడిగాను. ఆయన ఇలా అన్నారు: “జిబ్రీల్‌ عليه السلام ప్రవక్తకు ‘చెప్పు: నేను ఉదయకాలపు ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను’ అని చెప్పగా, ప్రవక్త దాన్ని పలికారు; ‘చెప్పు: నేను మానవుల ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను’ అని చెప్పగా, దాన్నీ పలికారు—అని అల్లాహ్‌ దూత నాకు తెలియజేశారని నేను సాక్ష్యమిస్తున్నాను.

కాబట్టి ప్రవక్త పలికినట్లే మేమూ పలుకుతాము.” అబూ బక్ర్‌ అల్‌హుమైదీ తన ముస్నద్‌లో సుఫ్యాన్‌ ఇబ్న్‌ ఉయైనా ద్వారా ఇదే విషయాన్ని ఉల్లేఖించారు. అహ్మద్‌ కూడా వకీఅ్‌, సుఫ్యాన్‌, ఆసిమ్‌, జుర్‌ మార్గంలో ఇబ్న్‌ మస్ఊద్‌ నుండి ఉల్లేఖించారు: “నేను ప్రవక్తను ఆ రెండు సూరాల గురించి అడిగాను. ఆయన, ‘వాటి గురించి నాకు ఆజ్ఞాపించబడింది; నేను వాటిని మీకు చెప్పాను.

కాబట్టి మీరూ వాటిని పలకండి’ అన్నారు.” ఉబయ్య్‌ ఇలా అన్నారు: “ప్రవక్త మాకు చెప్పినందున, మేము కూడా చెబుతున్నాము.” అల్‌ బుఖారీ కూడా ఈ విషయాన్ని ఉల్లేఖించారు. ఇబ్న్‌ మస్ఊద్‌ తన ముస్హఫ్‌ నుండి ఆ రెండు సూరాలను చెరిపివేసేవారని, అవి అల్లాహ్‌ గ్రంథంలో భాగం కావని చెప్పేవారని అనేక ఖుర్‌ఆన్‌ పఠనకారులకు, ఫిఖ్‌ పండితులకు తెలిసిన విషయమే.

బహుశా ఆయన వాటిని ప్రవక్త నుండి వినకపోయి ఉండవచ్చు, లేదా అవి ఆయనకు నిరంతరంగా ధృవీకరించబడకపోయి ఉండవచ్చు. తరువాత ఆయన తన అభిప్రాయాన్ని విడిచి సమూహ అభిప్రాయానికి తిరిగి వచ్చి ఉండవచ్చు. ఎందుకంటే సహచరులు, అల్లాహ్‌ వారిపట్ల ప్రసన్నుడగుగాక, వాటిని అధికారిక ముస్హఫ్‌లలో రాసి, అన్ని ప్రాంతాలకు పంపారు. స్తోత్రాలు, అనుగ్రహాలు అల్లాహ్‌కే.

ముస్లింలో ఉఖ్బా ఇబ్న్‌ ఆమిర్‌ ద్వారా ఉల్లేఖించబడింది: ప్రవక్త ఇలా అన్నారు: “ఈ రాత్రి అవతరించిన, ఇంతకు ముందు ఎన్నడూ చూడని రెండు ఆయతుల గురించి నీకు తెలియదా? ‘చెప్పు: నేను ఉదయకాలపు ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను’ మరియు ‘చెప్పు: నేను మానవుల ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను’.” అహ్మద్‌, ముస్లిం, తిర్మిజీ, నసాఈలు కూడా ఈ హదీసును ఉల్లేఖించారు. తిర్మిజీ దీనిని హసన్‌, సహీహ్‌ అని పేర్కొన్నారు.

మరొక మార్గంలో అహ్మద్‌ ఉల్లేఖించారు: ఉఖ్బా ఇబ్న్‌ ఆమిర్‌ ప్రవక్తకు ఒక కొండ కనుమలో దారి చూపిస్తూ ఉండగా, ప్రవక్త, “ఓ ఉఖ్బా, నువ్వు స్వారీ చేయవా?” అని అడిగారు. అది అవిధేయత అవుతుందేమోనని ఉఖ్బా సంకోచించగా, ప్రవక్త దిగారు, కొద్దిసేపు ఉఖ్బాను స్వారీ చేయించారు; తరువాత తాను స్వారీ చేశారు. ఆపై, “ఓ ఉఖైబ్‌, ప్రజలు పఠించిన రెండు సూరాలలో ఉత్తమమైన రెండు సూరాలను నీకు నేర్పనా?”

అని అడిగారు. “అవును, అల్లాహ్‌ దూతా,” అని ఉఖ్బా అన్నారు. అప్పుడు ఆయన, “‘చెప్పు: నేను ఉదయకాలపు ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను’, ‘చెప్పు: నేను మానవుల ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను’ అనే సూరాలను నాకు పఠింపజేశారు.” నమాజు స్థాపించబడినప్పుడు, ప్రవక్త వాటిని పఠిస్తూ ముందుండి నమాజు చేశారు.

తరువాత, “ఓ ఉఖైబ్‌, నీకు ఎలా అనిపించింది? నిద్రపోయేటప్పుడు, నిద్రలేచినప్పుడు వాటిని పఠించు,” అన్నారు. నసాఈ ఈ హదీసును ఉల్లేఖించారు. అహ్మద్‌ మరో మార్గంలో, ప్రతి నమాజు తర్వాత ముఅవ్విజాత్‌ పఠించమని ప్రవక్త తనకు ఆజ్ఞాపించారని ఉఖ్బా ద్వారా ఉల్లేఖించారు.

అబూ దావూద్‌, తిర్మిజీ, నసాఈలు కూడా దానిని ఉల్లేఖించారు. తిర్మిజీ దాన్ని గరీబ్‌ అన్నారు. అహ్మద్‌ మరో హదీసులో, “ముఅవ్విజతైన్‌ పఠించు; వాటికి సమానమైనవి నీవు ఎన్నడూ పఠించలేవు,” అని ప్రవక్త ఉఖ్బాతో అన్నట్లు ఉల్లేఖించారు.

నసాఈ ఉఖ్బా నుండి మరొక హదీసును ఉల్లేఖించారు: “మానవులు ఈ రెండు సూరాల వంటి వాటితో ఎప్పుడూ శరణు కోరలేదు: ‘చెప్పు: నేను ఉదయకాలపు ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను’, ‘చెప్పు: నేను మానవుల ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను’.” మరో ఉల్లేఖనంలో, ప్రవక్త ఉఖ్బాతో, “‘చెప్పు: నేను ఉదయకాలపు ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను’ అని చెప్పు,” అన్నారు. ఉఖ్బా దాన్ని చివరి వరకు పఠించారు. ఆపై, “‘చెప్పు: నేను మానవుల ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను’ అని చెప్పు,” అన్నారు.

ఉఖ్బా దాన్ని కూడా చివరి వరకు పఠించారు. అప్పుడు ప్రవక్త, “వీటి కంటే మెరుగైనదానిని ఏ ప్రార్థకుడూ అడగలేదు; వీటి కంటే మెరుగైనదానితో ఏ శరణు కోరేవాడూ శరణు కోరలేదు,” అన్నారు.

ఆయిషా హదీసులో ముందుగా పేర్కొన్నట్లుగా, ప్రవక్త ఈ సూరాలను పఠించి, తమ అరచేతుల్లో ఊది, వాటితో తల, ముఖం, శరీరం ముందుభాగాన్ని తుడిచేవారు. ఇమామ్‌ మాలిక్‌, ఇబ్న్‌ షిహాబ్‌, ఉర్వా, ఆయిషా ద్వారా ఇలా ఉల్లేఖించారు: ప్రవక్తకు అనారోగ్యం కలిగినప్పుడు, ముఅవ్విజతైన్‌ పఠించి తమపై తాము ఊదేవారు. వ్యాధి తీవ్రమైనప్పుడు, ఆయిషా వాటిని ప్రవక్తపై పఠించి, ఆయన చేతితో ఆయన శరీరాన్ని తుడిచేవారు; ఆ చేతి శుభం కోసం అలా చేసేవారు. ఈ హదీసును అల్‌ బుఖారీ, ముస్లిం, అబూ దావూద్‌, నసాఈ, ఇబ్న్‌ మాజా ఉల్లేఖించారు.

సూరా “నూన్‌” చివరలో అబూ సఈద్‌ ద్వారా వచ్చిన హదీసులో, ప్రవక్త జిన్నుల చెడు దృష్టి, మనుషుల చెడు దృష్టి నుండి శరణు కోరేవారని చెప్పబడింది. ముఅవ్విజతైన్‌ అవతరించిన తరువాత వాటిని స్వీకరించి, మిగతావాటిని విడిచిపెట్టారు. తిర్మిజీ, నసాఈ, ఇబ్న్‌ మాజా ఈ హదీసును ఉల్లేఖించారు; తిర్మిజీ దీనిని హసన్‌ అన్నారు.

ఇబ్న్‌ అబీ హాతిమ్‌ జాబిర్‌ ద్వారా, “ఫలక్‌ అంటే ఉదయం,” అని ఉల్లేఖించారు. అవ్ఫీ ద్వారా ఇబ్న్‌ అబ్బాస్‌ కూడా అదే అన్నారు. ముజాహిద్‌, సఈద్‌ ఇబ్న్‌ జుబైర్‌, అల్‌ హసన్‌, ఖతాదా, ముహమ్మద్‌ ఇబ్న్‌ కఅబ్‌ అల్‌ఖురజీ, ఇబ్న్‌ జైద్‌, మాలిక్‌—జైద్‌ ఇబ్న్‌ అస్లమ్‌ ద్వారా—ఇదే అభిప్రాయం తెలిపారు. అల్‌ఖురజీ, ఇబ్న్‌ జైద్‌, ఇబ్న్‌ జరీర్‌ ప్రకారం ఇది “ఉదయాన్ని చీల్చి తెచ్చేవాడు” అనే వాక్యానికి సమానమైనది.

ఇదే సరైన అభిప్రాయం; ఇమామ్‌ బుఖారీ కూడా తన సహీహ్‌లో దీనినే ఎంచుకున్నారు. అలీ ఇబ్న్‌ అబీ తల్హా ద్వారా ఇబ్న్‌ అబ్బాస్‌ “ఫలక్‌ అంటే సృష్టి” అని అన్నారు. దహ్హాక్‌ కూడా, “తన సృష్టి అంతటి నుండి శరణు కోరాలని అల్లాహ్‌ తన ప్రవక్తకు ఆజ్ఞాపించాడు,” అన్నారు. కఅబ్‌ అల్‌అహ్బార్‌ ప్రకారం “ఫలక్‌” అనేది నరకంలోని ఒక గృహం; దాని ద్వారం తెరిచినప్పుడు, దాని తీవ్ర వేడి కారణంగా నరకవాసులందరూ అరుస్తారు.

ఇబ్న్‌ అబీ హాతిమ్‌ దీనిని ఉల్లేఖించారు. మరికొందరు “ఫలక్‌” అంటే నరకపు లోతుల్లో ఉన్న ఒక బావి అని చెప్పారు. అయితే దీనిని ప్రవక్తకు ఆపాదిస్తూ వచ్చిన హదీసు తిరస్కరించబడినదని, దాని పరంపర అరుదైనదనీ, అది సహీహ్‌ కాదనీ ఇబ్న్‌ జరీర్‌ పేర్కొన్నారు. ఇబ్న్‌ జరీర్‌ ప్రకారం సరైన అభిప్రాయం మొదటిదే: ఫలక్‌ అంటే ఉదయవేళ. ఇదే సరైనది.

“చిమ్మచీకటి క్రమ్ముకున్నప్పుడు దాని కీడు నుండి” అనే మాట గురించి ముజాహిద్‌ ఇలా అన్నారు: “చిమ్మచీకటి అంటే రాత్రి; అది క్రమ్ముకోవడం అంటే సూర్యాస్తమయం.” ఇబ్న్‌ అబ్బాస్‌, ముహమ్మద్‌ ఇబ్న్‌ కఅబ్‌ అల్‌ఖురజీ, దహ్హాక్‌, ఖుసైఫ్‌, అల్‌ హసన్‌, ఖతాదా కూడా చీకటితో రాత్రి ప్రవేశించడమే అని అన్నారు. జుహ్రీ ప్రకారం అది అస్తమించే సూర్యుడు. అతియ్యా, ఖతాదా ప్రకారం రాత్రి తొలగిపోవడం.

అబూ అల్‌ముహజ్జిమ్‌ అబూ హురైరా ద్వారా “చిమ్మచీకటి అంటే నక్షత్రం” అని ఉల్లేఖించారు. ఇబ్న్‌ జైద్‌ ప్రకారం, అరబ్బులు సురయ్యా అస్తమించడాన్ని “గాసిఖ్‌” అని పిలిచేవారు; అది అస్తమించినప్పుడు వ్యాధులు, అంటువ్యాధులు ఎక్కువై, ఉదయించినప్పుడు తగ్గేవని వారు చెప్పేవారు. ఇబ్న్‌ జరీర్‌ ఈ అభిప్రాయానికి ఒక హదీసు ఉల్లేఖించారు, అయితే అది ప్రవక్తకు ఆపాదించదగినది కాదని పేర్కొన్నారు.

మరికొందరు “గాసిఖ్‌” అంటే చంద్రుడు అని అన్నారు. ఈ అభిప్రాయానికి ఆధారంగా ఇమామ్‌ అహ్మద్‌ ఆయిషా ద్వారా ఉల్లేఖించిన హదీసు ఉంది: ప్రవక్త ఆమె చేతిని పట్టుకొని, చంద్రుడు ఉదయిస్తున్నప్పుడు చూపిస్తూ, “ఈ చీకటి క్రమ్ముకునే దాని కీడు నుండి అల్లాహ్‌ వద్ద శరణు కోరుకో,” అన్నారు. తిర్మిజీ ఈ హదీసును హసన్‌, సహీహ్‌ అన్నారు. మొదటి అభిప్రాయం—రాత్రి ప్రవేశించినప్పుడు దాని కీడు నుండి శరణు కోరడం—చంద్రుడి అభిప్రాయానికి విరుద్ధం కాదు.

ఎందుకంటే చంద్రుడు రాత్రికి సంకేతం; దాని ప్రభావం రాత్రిలోనే ఉంటుంది. నక్షత్రాలు కూడా రాత్రిలోనే ప్రకాశిస్తాయి. అందువల్ల చివరికి ఇది మేము చెప్పిన అభిప్రాయానికే తిరిగి వస్తుంది. అల్లాహ్‌కే బాగా తెలుసు.

“ముడులపై ఊదేవారి కీడు నుండి” అనే వాక్యం గురించి ముజాహిద్‌, ఇక్రిమా, అల్‌ హసన్‌, ఖతాదా, దహ్హాక్‌ ఇలా అన్నారు: దీని ఉద్దేశం మంత్రగత్తెలు. ముజాహిద్‌ ప్రకారం, వారు మంత్రోచ్చారణ చేసి ముడులపై ఊదుతారు. ఇబ్న్‌ జరీర్‌ తావూస్‌ తన తండ్రి ద్వారా ఇలా చెప్పినట్లు ఉల్లేఖించారు: “పాము కాటుకు గురైనవారికి, మతి తప్పినవారికి చేసే మంత్రోచ్చారణ కంటే షిర్క్‌కు మరింత దగ్గరైనది మరేదీ లేదు.” మరో హదీసులో జిబ్రీల్‌ ప్రవక్త వద్దకు వచ్చి, “ముహమ్మద్‌, మీకు అనారోగ్యమా?”

అని అడగగా, ఆయన, “అవును,” అన్నారు. జిబ్రీల్‌, “అల్లాహ్‌ నామంతో మీకు మంత్రోచ్చారణ చేస్తున్నాను; మీకు బాధ కలిగించే ప్రతి వ్యాధి నుండి, ప్రతి అసూయపరుడి మరియు చెడు దృష్టి కీడు నుండి. అల్లాహ్‌ మీకు స్వస్థత ప్రసాదించుగాక,” అన్నారు.

ప్రవక్తకు మంత్రవిద్య చేసిన సమయంలో ఆయనకు కలిగిన అనారోగ్యంలో ఇది కూడా భాగమై ఉండవచ్చు. తరువాత అల్లాహ్‌ ఆయనకు ఆరోగ్యం, స్వస్థత ప్రసాదించి, యూదుల మంత్రగాళ్లు, అసూయపరులు పన్నిన కుట్రను వారిపైనే మళ్లించి, వారి పన్నాగాన్నే వారి నాశనానికి కారణం చేసి, వారిని బహిర్గతం చేశాడు. అయినా ప్రవక్త ఎప్పుడూ ఆ యూదుడిని నిందించలేదు; అల్లాహ్‌ ఆయనకు సరిపడి, స్వస్థతనిచ్చి, ఆరోగ్యం ప్రసాదించాడు.

జైద్‌ ఇబ్న్‌ అర్కమ్‌ ద్వారా ఇమామ్‌ అహ్మద్‌ ఉల్లేఖించారు: ఒక యూదుడు ప్రవక్తకు మంత్రవిద్య చేశాడు; దాంతో ఆయన కొన్ని రోజులు అనారోగ్యానికి గురయ్యారు. జిబ్రీల్‌ వచ్చి, “ఒక యూదుడు మీకు మంత్రవిద్య చేశాడు; ఫలానా బావిలో మీ కోసం ముడులు వేశాడు. వాటిని తీసుకురావడానికి ఒకరిని పంపండి,” అన్నారు. ప్రవక్త ఒకరిని పంపించి వాటిని వెలికితీయించారు.

ముడులను విప్పిన తరువాత ప్రవక్త, బంధనం నుండి విముక్తి పొందినట్లుగా లేచారు. ఆ యూదుడి గురించి ఆయన ఏమీ అనలేదు; మరణించే వరకు అతని ముఖాన్ని కూడా చూడలేదు. నసాఈ కూడా ఈ హదీసును ఉల్లేఖించారు.

అల్‌ బుఖారీ తన “కితాబ్‌ అత్తిబ్‌”లో ఆయిషా ద్వారా ఉల్లేఖించారు: ప్రవక్తకు మంత్రవిద్య చేయబడింది. దాంతో ఆయన స్త్రీల వద్దకు వెళ్లినట్లు భావించేవారు, కానీ వాస్తవానికి వెళ్లలేదు. ఆయన ఆయిషాతో, “నేను ఏ విషయంపై అల్లాహ్‌ను వేడుకున్నానో దాని గురించి ఆయన నాకు సమాధానం ఇచ్చాడని నీకు తెలుసా? ఇద్దరు వ్యక్తులు నా వద్దకు వచ్చారు.

వారిలో ఒకరు నా తలవద్ద, మరొకరు నా కాళ్లవద్ద కూర్చున్నారు. తలవద్ద ఉన్నవాడు మరొకరిని, ‘ఈ మనిషికి ఏమైంది?’ అని అడిగాడు. అతడు, ‘అతనికి మంత్రవిద్య చేయబడింది,’ అన్నాడు. ‘ఎవరు చేశారు?’ అని అడిగాడు. ‘లబీద్‌ ఇబ్న్‌ అల్‌అఅ్సమ్‌—బను జురైఖ్‌కు చెందిన, యూదులకు మిత్రుడైన ఒక మునాఫిఖ్‌,’ అని చెప్పాడు.

‘ఏ వస్తువులో?’ అని అడిగాడు. ‘దువ్వెనలో, దువ్వెన నుండి తీసిన వెంట్రుకలలో,’ అన్నాడు. ‘అవి ఎక్కడ ఉన్నాయి?’ అని అడిగాడు. ‘ధర్వాన్‌ బావిలో, ఖర్జూరపు పుష్పపు తొడుగు లోపల, బావి అడుగున ఉన్న రాతి అంచు కింద,’ అన్నాడు.” ఆయిషా చెప్పారు: ప్రవక్త ఆ బావి వద్దకు వెళ్లి వాటిని వెలికితీశారు.

తరువాత, “నేను చూసిన బావి ఇదే. దాని నీరు గోరింటాకు నానబెట్టిన నీటిలా ఉంది; దాని ఖర్జూర చెట్లు షైతానుల తలలవలె ఉన్నాయి,” అన్నారు. ఆయిషా, “అయితే దాన్ని బయటకు తీయించి మంత్రాన్ని విప్పించలేదా?” అని అడిగారు. ప్రవక్త, “అల్లాహ్‌ నాకు స్వస్థత ఇచ్చాడు.

ప్రజల్లో ఎవరికైనా చెడు కలిగించే విషయం రేపడం నాకు ఇష్టం లేదు,” అన్నారు. ఈ హదీసులో, ఆయన ఏదో చేసినట్లు భావించేవారు, కానీ వాస్తవంగా చేయలేదని కూడా ఉంది. బావిని పూడ్చివేయమని ఆదేశించారని మరో ఉల్లేఖనంలో ఉంది. ముస్లిం, అహ్మద్‌ తదితరులు కూడా ఈ హదీసును ఉల్లేఖించారు.

థఅలబీ తన వ్యాఖ్యానంలో ఇబ్న్‌ అబ్బాస్‌, ఆయిషాల ద్వారా ఇలా పేర్కొన్నారు: యూదులలోని ఒక బాలుడు ప్రవక్తకు సేవ చేసేవాడు. యూదులు అతన్ని ప్రలోభపెట్టి, చివరకు ప్రవక్త తల నుండి తీసిన వెంట్రుకలను, ఆయన దువ్వెనలోని కొన్ని పళ్లను తీసుకొని వారి చేతికి ఇచ్చేలా చేశారు. వారు వాటితో ఆయనకు మంత్రవిద్య చేశారు. ఈ పనిని వారిలోని లబీద్‌ ఇబ్న్‌ అల్‌అఅ్సమ్‌ అనే వ్యక్తి నిర్వహించి, బను జురైఖ్‌కు చెందిన ధర్వాన్‌ అనే బావిలో వాటిని దాచాడు.

ప్రవక్త అనారోగ్యానికి గురయ్యారు; తల వెంట్రుకలు రాలిపోయాయి. ఆరు నెలల పాటు, స్త్రీల వద్దకు వెళ్లినట్లు భావించేవారు, కానీ వెళ్లలేదు; உடல் மெலிந்து, தனக்கு என்ன நேர்ந்தது என்பதை அறியாமல் இருந்தார். அவர் உறங்கிக்கொண்டிருந்தபோது இரண்டு வானவர்கள் வந்து, ஒருவர் அவரது தலையருகிலும் மற்றொருவர் காலருகிலும் அமர்ந்தனர். அவர்களுக்கிடையே జరిగిన సంభాషణను ఆయిషా వివరించారు.

ఆ తరువాత ప్రవక్త బావిలోని నీటిని తోడించి, ఒక రాయిని పైకెత్తగా, అందులో ఆయన తల నుండి తీసిన వెంట్రుకలు, దువ్వెన పళ్లు, పన్నెండు ముడులు కట్టి సూదులతో గుచ్చిన దారం కనిపించాయి. అల్లాహ్‌ ఈ రెండు సూరాలను అవతరింపజేశాడు. ప్రవక్త ఒక్కో ఆయతు పఠించినప్పుడు ఒక్కో ముడి విప్పబడింది. చివరి ముడి విప్పబడినప్పుడు ఆయనకు ఉపశమనం కలిగింది; బంధనం నుండి విముక్తి పొందినట్లుగా లేచారు.

జిబ్రీల్‌ ఇలా అన్నారు: “అల్లాహ్‌ నామంతో మీకు మంత్రోచ్చారణ చేస్తున్నాను; మీకు హాని కలిగించే ప్రతిదాని నుండి, అసూయపరుడి మరియు చెడు దృష్టి నుండి. అల్లాహ్‌ మీకు స్వస్థత ప్రసాదించుగాక.” సహచరులు, “అల్లాహ్‌ దూతా, ఆ దుష్టుడిని పట్టుకొని చంపమా?” అని అడిగారు.

ప్రవక్త, “అల్లాహ్‌ నాకు స్వస్థత ఇచ్చాడు. ప్రజల్లో చెడు రేపడం నాకు ఇష్టం లేదు,” అన్నారు. థఅలబీ దీనిని పరంపర లేకుండా పేర్కొన్నారు; ఇందులోని కొన్ని అంశాలు వింతగానూ, కొన్ని తీవ్రమైన అభ్యంతరకరమైనవిగానూ ఉన్నాయి. ఇంతకు ముందు వచ్చిన నివేదికలలో కొన్నింటికి దీనికి ఆధారాలు ఉన్నాయి. అల్లాహ్‌కే బాగా తెలుసు.

“ఆయన సృష్టించిన వాటి కీడు నుండి” అంటే, సృష్టించబడిన సమస్త వస్తువుల కీడు నుండి. థాబిత్‌ అల్‌ బునానీ, అల్‌ హసన్‌ అల్‌ బస్రీ ప్రకారం, ఇందులో నరకం, ఇబ్లీస్‌, అతని సంతతి కూడా చేరుతారు.

ఇబ్న్‌ అబ్బాస్‌ నుండి సఈద్‌ ఇబ్న్‌ జుబైర్‌ ఉల్లేఖనం ప్రకారం, “మరుగు ప్రలోభపెట్టేవాడు” అంటే, ఆదమువంశీయుని హృదయంపై కూర్చుని ఉండే షైతాను. మనిషి అజాగ్రత్తగా, పరధ్యానంగా ఉన్నప్పుడు అతడు ప్రలోభపెడతాడు; అల్లాహ్‌ను స్మరించినప్పుడు వెనక్కి తగ్గుతాడు. ముజాహిద్‌, ఖతాదా కూడా ఇదే అన్నారు. సులైమాన్‌ కుమారుడు అల్‌ముఅ్తమిర్‌ ప్రకారం, మనిషి విచారంలో ఉన్నప్పుడు లేదా సంతోషంలో ఉన్నప్పుడు షైతాను—లేదా ప్రలోభపెట్టేవాడు—అతని హృదయంలో గుసగుసలాడుతాడని తనకు చెప్పబడింది; మనిషి అల్లాహ్‌ను స్మరించినప్పుడు అతడు వెనక్కి తగ్గుతాడు.

అవ్ఫీ ద్వారా ఇబ్న్‌ అబ్బాస్‌ ప్రకారం, ప్రలోభపెట్టేవాడు షైతాను; అతడు ఆజ్ఞాపిస్తాడు, మనిషి అతనికి లోబడినప్పుడు అతడు దాక్కుంటాడు.

ఇవి ప్రభువైన అల్లాహ్‌ యొక్క మూడు గుణాలు: ప్రభుత్వం, ఆధిపత్యం, దైవత్వం. ఆయన ప్రతి వస్తువుకూ ప్రభువు, అధిపతి, ఆరాధ్యదైవం. సమస్త వస్తువులూ ఆయన సృష్టి; ఆయనకు చెందినవి, ఆయన దాసులు. అందువల్ల శరణు కోరేవాడు, ఈ గుణాలు కలిగిన అల్లాహ్‌ వద్ద, మరుగు ప్రలోభపెట్టేవాని కీడు నుండి శరణు కోరాలని ఆజ్ఞాపించబడ్డాడు.

అతడే మనిషికి నియమించబడిన షైతాను. ఆదమువంశీయులలో ప్రతి ఒక్కరితో ఒక సహచర షైతాను ఉంటాడు; అతడు అసభ్యకరమైన పనులను అందంగా చూపించి, మనిషిని చెడగొట్టడానికి ఏమాత్రం వెనుకాడడు. అల్లాహ్‌ రక్షించినవాడే రక్షింపబడతాడు. సహీహ్‌లో, “మీలో ప్రతి ఒక్కరికీ ఒక సహచరుడు నియమించబడ్డాడు,” అని ఉంది.

సహచరులు, “అల్లాహ్‌ దూతా, మీకూ?” అని అడిగారు. ఆయన, “అవును. అయితే అల్లాహ్‌ అతనిపై నాకు సహాయం చేశాడు; అతడు లొంగిపోయాడు. అందువల్ల అతడు నాకు మంచినే ఆజ్ఞాపిస్తాడు,” అన్నారు.

అనస్‌ ద్వారా సహీహ్‌లో వచ్చిన హదీసులో, ప్రవక్త ఇఅ్తికాఫ్‌లో ఉండగా సఫియ్యా ఆయనను సందర్శించడానికి వచ్చారు. రాత్రి ఆమెను ఇంటికి చేర్చడానికి ఆయనతో బయలుదేరారు. అన్సారులలోని இருவர் அவரைக் கண்டு விரைவாகச் சென்றனர். அப்போது நபி, “నెమ్మదిగా వెళ్లండి; ఆమె హుయయ్య్‌ కుమార్తె సఫియ్యా,” అన్నారు.

వారు, “సుబ్‌హానల్లాహ్‌, అల్లాహ్‌ దూతా!” అన్నారు. ఆయన, “షైతాను ఆదమువంశీయునిలో రక్తం ప్రవహించినట్లు ప్రవహిస్తాడు. అతడు మీ హృదయాల్లో ఏదైనా—లేదా చెడు—వేసేస్తాడేమోనని నేను భయపడ్డాను,” అన్నారు.

అబూ యఅ్లా అల్‌మౌసిలీ అనస్‌ ఇబ్న్‌ మాలిక్‌ ద్వారా, “షైతాను తన ముక్కును ఆదమువంశీయుని హృదయంపై ఉంచుతాడు. అతడు అల్లాహ్‌ను స్మరించినప్పుడు షైతాను వెనక్కి తగ్గుతాడు; మరచిపోయినప్పుడు అతని హృదయాన్ని మింగేస్తాడు. అదే మరుగు ప్రలోభపెట్టేవాడు,” అనే హదీసును ఉల్లేఖించారు. ఇది గరీబ్‌ హదీసు.

అహ్మద్‌ ఉల్లేఖించిన హదీసులో, ప్రవక్త స్వారీ చేస్తున్న గాడిద తడబడినప్పుడు, ఆయన సహచరుడు, “షైతాను నాశనమగుగాక,” అన్నాడు. అప్పుడు ప్రవక్త, “షైతాను నాశనమగుగాక అని అనకు. నువ్వు అలా అన్నప్పుడు అతడు గొప్పవాడవుతాడు; ‘నా శక్తితోనే అతన్ని పడగొట్టాను’ అంటాడు. ‘బిస్మిల్లాహ్‌’ అని నువ్వు అన్నప్పుడు అతడు ఈగంత చిన్నవాడైపోతాడు,” అన్నారు.

ఈ హదీసు ద్వారా, హృదయం అల్లాహ్‌ను స్మరించినప్పుడు షైతాను చిన్నవాడై బలహీనపడతాడనీ, అల్లాహ్‌ను స్మరించనప్పుడు అతడు బలపడి ఆధిపత్యం చెలాయిస్తాడనీ తెలుస్తోంది.

అహ్మద్‌ అబూ హురైరా ద్వారా ఉల్లేఖించారు: మీలో ఎవరైనా మస్జిద్‌లో ఉన్నప్పుడు షైతాను అతని వద్దకు వచ్చి, మనిషి తన జంతువును అదుపు చేసినట్లుగా అతన్ని అదుపు చేస్తాడు. అతడు షైతానుకు లొంగిపోయినప్పుడు, షైతాను అతన్ని బిగించి కట్టేస్తాడు లేదా కళ్లెం వేస్తాడు. అబూ హురైరా, “మీరు దీన్ని చూస్తున్నారు: బిగించబడినవాడు వంగి ఉండి అల్లాహ్‌ను స్మరించడు; కళ్లెం వేయబడినవాడు నోరు తెరిచి, అల్లాహ్‌ను స్మరించడు,” అన్నారు. ఈ హదీసును అహ్మద్‌ మాత్రమే ఉల్లేఖించారు.

ఇది ఆదమువంశీయులకే పరిమితమా, లేక ఆదమువంశీయులనూ జిన్నులనూ కలుపుతుందా? ఇందులో రెండు అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. రెండవ అభిప్రాయం ప్రకారం, సాధారణ పదప్రయోగంగా జిన్నులూ “మానవులు” అనే పదంలో చేరతారు. జిన్నులలోని కొందరిని “పురుషులు” అని కూడా పిలిచారని ఇబ్న్‌ జరీర్‌ పేర్కొన్నారు; కాబట్టి వారిని “మానవులు” అని పిలవడం అసంభవం కాదు.

తరువాత వారిని స్పష్టంగా పేర్కొంటూ, “జిన్నులలోని వారిలోనూ, మానవులలోని వారిలోనూ” అని చెప్పాడు. ఇది రెండవ అభిప్రాయానికి బలం చేకూరుస్తుంది. మరో వివరణ ప్రకారం, “మానవుల హృదయాల్లో ప్రలోభాలు రేకెత్తించేవాడు” అనే వాక్యాన్ని ఇది వివరిస్తుంది: అంటే, ప్రజల హృదయాల్లో గుసగుసలు రేకెత్తించే వారు జిన్నులలోని షైతానులూ, మానవులలోని షైతానులూ. అల్లాహ్‌ ఇలా అన్నాడు: “అలాగే, ప్రతి ప్రవక్తకు మానవులలోని మరియు జిన్నులలోని షైతానులను శత్రువులుగా చేశాము; వారు మోసపూరితమైన మాటలను ఒకరికొకరు గుసగుసలాడుతారు” (అల్‌అన్ఆమ్‌ 6:112).

అహ్మద్‌ అబూ ధర్‌ ద్వారా ఉల్లేఖించారు: అబూ ధర్‌ ప్రవక్త వద్దకు మస్జిద్‌లో వచ్చినప్పుడు, ప్రవక్త ఆయనతో, “ఓ అబూ ధర్‌, నువ్వు నమాజు చేశావా?” అని అడిగారు. “లేదు,” అని ఆయన అన్నారు. “లేచి నమాజు చేయి,” అన్నారు. నమాజు చేసిన తరువాత, ప్రవక్త, “మానవులలోని, జిన్నులలోని షైతానుల కీడు నుండి అల్లాహ్‌ వద్ద శరణు కోరుకో,” అన్నారు.

అబూ ధర్‌, “అల్లాహ్‌ దూతా, మానవులలోనూ షైతానులు ఉంటారా?” అని అడిగారు. “అవును,” అని ఆయన అన్నారు.

ఇబ్న్‌ అబ్బాస్‌ ద్వారా అహ్మద్‌ ఉల్లేఖించారు: ఒక వ్యక్తి ప్రవక్తతో, “ఆకాశం నుండి కింద పడిపోవడమే నాకు ఇష్టమయ్యేంతగా, నా మనసులో ఒక ఆలోచన కలుగుతోంది; దాన్ని మాటగా పలకడం నాకు ఇష్టం లేదు,” అన్నాడు. ప్రవక్త, “అల్లాహు అక్బర్‌! అల్లాహు అక్బర్‌! తన కుట్రను కేవలం గుసగుసల స్థాయికే పరిమితం చేసిన అల్లాహ్‌కు స్తోత్రం,” అన్నారు. అబూ దావూద్‌, నసాఈలు కూడా ఈ హదీసును ఉల్లేఖించారు.

ఇంతటితో వ్యాఖ్యానం ముగిసింది. స్తోత్రం, అనుగ్రహం అల్లాహ్‌కే. సర్వలోకాల ప్రభువైన అల్లాహ్‌కు స్తోత్రం. అల్లాహ్‌ మా ప్రభువైన ముహమ్మద్‌పై, ఆయన కుటుంబంపై, సహచరులపై శాంతిని కురిపించుగాక; సహచరులందరి పట్ల ప్రసన్నుడగుగాక. మాకు అల్లాహ్‌ చాలు; ఆయన ఎంత మంచి కార్యసాధకుడు. ఇది 1285వ సంవత్సరం జుమాదా అల్‌ఊలా నెల పదవ రోజున పూర్తయింది. స్తోత్రం ఆయనకే.

అల్-బగవీ తఫ్సీర్

“చిమ్మచీకటి క్రమ్ముకున్నప్పుడు దాని కీడు నుండి.” అబూ అల్‌హసన్‌ అస్సర్‌ఖసీ నాకు చెప్పారు; జాహిర్‌ ఇబ్న్‌ అహ్మద్‌ మాకు చెప్పారు; జఅ్ఫర్‌ ఇబ్న్‌ ముహమ్మద్‌ అల్‌ముఘ్లిస్‌ మాకు చెప్పారు; హారూన్‌ ఇబ్న్‌ ఇస్‌హాఖ్‌ అల్‌హమ్దానీ మాకు చెప్పారు; వకీఅ్‌, ఇబ్న్‌ అబీ ధిఅ్బ్‌ ద్వారా, తన మామ అల్‌హారిస్‌ ఇబ్న్‌ అబ్దుర్రహ్మాన్‌ ద్వారా, అబూ సలమా ద్వారా, ఆయిషా ఇలా చెప్పినట్లు మాకు తెలియజేశారు: “ప్రవక్త నా చేతిని పట్టుకొని చంద్రుడిని చూశారు. ‘ఆయిషా, చీకటి క్రమ్ముకునే దాని కీడు నుండి అల్లాహ్‌ వద్ద శరణు కోరుకో. ఇదే చీకటి క్రమ్ముకునేది,’ అన్నారు.”

ఈ సందర్భంలో ఉద్దేశించినది చంద్రుడు గ్రహణం పట్టి నల్లబడినప్పుడు. “క్రమ్ముకోవడం” అంటే, గ్రహణంలోకి ప్రవేశించి, కనుమరుగై చీకటిగా మారడం.

ఇబ్న్‌ అబ్బాస్‌ ప్రకారం, “గాసిఖ్‌” అంటే తూర్పు నుండి చీకటితో వచ్చి, ప్రతిదానిలోకి ప్రవేశించి దాన్ని చీకటిమయం చేసే రాత్రి. “గసఖ్‌” అంటే చీకటి; “రాత్రి గసఖ్‌ అయింది” లేదా “చీకటిమయమైంది” అంటే అది నల్లబడింది. అల్‌ హసన్‌, ముజాహిద్‌ కూడా ఇదే అభిప్రాయం తెలిపారు. “క్రమ్ముకోవడం” అంటే ప్రవేశించడం; సూర్యాస్తమయంతో రాత్రి ప్రవేశించడమే.

ముకాతిల్‌ ప్రకారం, రాత్రి చీకటి పగటి వెలుగులోకి ప్రవేశించడమే ఉద్దేశం. మరో అభిప్రాయం ప్రకారం, పగటికంటే చల్లగా ఉండటం వల్ల రాత్రిని “గాసిఖ్‌” అని పిలుస్తారు; “గసఖ్‌” అంటే చలి. ఇబ్న్‌ జైద్‌ ప్రకారం, దీని అర్థం సురయ్యా నక్షత్రం అస్తమించినప్పుడు. దాని అస్తమయ సమయంలో అనారోగ్యాలు ఎక్కువై, అది ఉదయించినప్పుడు తగ్గుతాయని చెప్పబడింది.

“ముడులపై ఊదేవారి కీడు నుండి” అంటే, మంత్రోచ్చారణ చేస్తూ దారపు ముడులపై ఊదే మంత్రగత్తెలు. అబూ ఉబైదా ప్రకారం, వారు లబీద్‌ ఇబ్న్‌ అల్‌అఅ్సమ్‌ కుమార్తెలు; వారు ప్రవక్తకు మంత్రవిద్య చేశారు.

“అసూయపడేవాడు అసూయపడినప్పుడు అతని కీడు నుండి” అంటే యూదులు. ఎందుకంటే వారు ప్రవక్తను అసూయపడేవారు.

ఈ సూరా మదనీ. “చెప్పు: నేను ఉదయకాలపు ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను.” ఇబ్న్‌ అబ్బాస్‌, ఆయిషా, అల్లాహ్‌ వారిద్దరిపట్ల ప్రసన్నుడగుగాక, ఇలా చెప్పారు: యూదులలోని ఒక బాలుడు ప్రవక్తకు సేవ చేసేవాడు. యూదులు అతన్ని ప్రలోభపెట్టి, ప్రవక్త తల నుండి తీసిన వెంట్రుకలను, ఆయన దువ్వెనలోని కొన్ని పళ్లను తీసుకునేలా చేశారు.

అతడు వాటిని యూదులకు ఇచ్చాడు; వారు వాటితో ప్రవక్తకు మంత్రవిద్య చేశారు. యూదుడైన లబీద్‌ ఇబ్న్‌ అల్‌అఅ్సమ్‌ ఆ పని నిర్వహించాడు. ఈ విషయానికి సంబంధించిన రెండు సూరాలు అవతరించాయి.

ఆయిషా ద్వారా వచ్చిన హదీసులో ఉంది: ప్రవక్తకు మంత్రవిద్య చేయబడింది; తాను ఏదో పని చేసినట్లు భావించేవారు, కానీ వాస్తవానికి చేయలేదు. ఆయన తన ప్రభువును వేడుకున్నారు. తరువాత, “నేను అల్లాహ్‌ను ఏ విషయంపై వేడుకున్నానో దాని గురించి ఆయన నాకు సమాధానం ఇచ్చాడని నీకు తెలుసా?” అని అడిగారు.

ఆయిషా, “అది ఏమిటి, అల్లాహ్‌ దూతా?” అని అడిగారు. ఆయన, “ఇద్దరు వ్యక్తులు నా వద్దకు వచ్చారు. వారిలో ఒకరు నా తలవద్ద, మరొకరు నా కాళ్లవద్ద కూర్చున్నారు. ఒకరు మరొకరిని, ‘ఈ మనిషికి ఏమైంది?’ అని అడిగారు. మరొకరు, ‘అతనికి మంత్రవిద్య చేయబడింది,’ అన్నారు.

‘ఎవరు చేశారు?’ అని అడిగారు. ‘లబీద్‌ ఇబ్న్‌ అల్‌అఅ్సమ్‌,’ అన్నారు. ‘ఏ వస్తువులో?’ అని అడిగారు. ‘దువ్వెనలో, దువ్వెన నుండి తీసిన వెంట్రుకలలో, మగ ఖర్జూరపు పుష్పపు తొడుగులో,’ అన్నారు. ‘అది ఎక్కడ ఉంది?’ అని అడిగారు. ‘ధర్వాన్‌ అనే బావిలో,’ అన్నారు.”

ధర్వాన్‌ అనేది బను జురైఖ్‌ ప్రాంతంలోని బావి. ప్రవక్త ఆ బావి వద్దకు వెళ్లి తిరిగి ఆయిషా వద్దకు వచ్చి, “అల్లాహ్‌ సాక్షిగా, దాని నీరు గోరింటాకు నానబెట్టిన నీటిలా ఉంది; దాని ఖర్జూర చెట్లు షైతానుల తలలవలె ఉన్నాయి,” అన్నారు. ఆయిషా, “అల్లాహ్‌ దూతా, దాన్ని బయటకు తీయించలేదా?” అని అడిగారు.

ఆయన, “అల్లాహ్‌ నాకు స్వస్థత ఇచ్చాడు. ప్రజలకు చెడు కలిగించే విషయాన్ని రేపడం నాకు ఇష్టం లేకపోయింది,” అన్నారు. అది బావిలోని ఒక రాయి కింద ఉందని, ఆ రాయిని పైకెత్తి ఖర్జూర పుష్పపు తొడుగును బయటకు తీశారని కూడా ఉల్లేఖించబడింది. అందులో ఆయన తల నుండి తీసిన వెంట్రుకలు, దువ్వెన పళ్లు ఉన్నాయి.

ఇబ్న్‌ అర్కమ్‌ ద్వారా వచ్చిన హదీసులో, ఒక యూదుడు ప్రవక్తకు మంత్రవిద్య చేసి, దాంతో ఆయన కొన్ని రోజులు అనారోగ్యానికి గురయ్యారని ఉంది. జిబ్రీల్‌ వచ్చి, “యూదులలోని ఒక వ్యక్తి మీకు మంత్రవిద్య చేశాడు; మీ కోసం ముడులు వేశాడు,” అని చెప్పారు. ప్రవక్త అలీని పంపి వాటిని వెలికితీయించారు. ఒక్కో ముడి విప్పినప్పుడల్లా ఆయనకు ఉపశమనం కలిగింది.

బంధనం నుండి విముక్తి పొందినట్లుగా ప్రవక్త లేచారు. ఆ యూదుడి గురించి ఆయన ఏమీ చెప్పలేదు; అతని ముఖంలోకి కూడా చూడలేదు.

ముకాతిల్‌, కల్బీ ప్రకారం, మంత్రం పదకొండు ముడులు కట్టిన దారంలో ఉంది. మరో روايتப்படி, ముడులను సూదులతో గుచ్చి வைத்திருந்தனர். அப்போது அல்லாஹ் இந்த இரண்டு சூராக்களை అవతరింపజేశాడు. అవి మొత్తం పదకొండు ఆయతులు: సూరతుల్‌ ఫలక్‌లో ఐదు ఆయతులు, సూరతున్‌ నాస్‌లో ఆరు ఆయతులు.

ఒక్కో ఆయతు పఠించినప్పుడల్లా ఒక్కో ముడి విప్పబడింది; అన్ని ముడులూ విప్పబడిన తరువాత ప్రవక్త బంధనం నుండి విముక్తి పొందినట్లుగా లేచారు. ఆయన ఆ మంత్ర ప్రభావంలో ఆరు నెలలు ఉన్నారని, చివరి మూడు రాత్రులు తీవ్రంగా బాధపడ్డారని, అప్పుడు ఈ రెండు శరణు సూరాలు అవతరించాయని కూడా ఉల్లేఖించబడింది.

అబూ సఈద్‌ ద్వారా వచ్చిన హదీసులో, జిబ్రీల్‌ ప్రవక్త వద్దకు వచ్చి, “ముహమ్మద్‌, మీకు అనారోగ్యమా?” అని అడిగారు. “అవును,” అని ఆయన అన్నారు. అప్పుడు జిబ్రీల్‌ ఇలా అన్నారు: “అల్లాహ్‌ నామంతో మీకు మంత్రోచ్చారణ చేస్తున్నాను; మీకు హాని కలిగించే ప్రతిదాని నుండి, ప్రతి ప్రాణి కీడు నుండి, అసూయపరుడి చెడు దృష్టి నుండి.

అల్లాహ్‌ మీకు స్వస్థత ప్రసాదించుగాక. అల్లాహ్‌ నామంతో మీకు మంత్రోచ్చారణ చేస్తున్నాను; అల్లాహ్‌ మీకు స్వస్థత ప్రసాదించుగాక.”

“ఫలక్‌ ప్రభువు వద్ద” అని చెప్పినప్పుడు, “ఫలక్‌” అంటే ఉదయవేళ. ఇదే జాబిర్‌ ఇబ్న్‌ అబ్దుల్లాహ్‌, అల్‌ హసన్‌, సఈద్‌ ఇబ్న్‌ జుబైర్‌, ముజాహిద్‌, ఖతాదా, అనేకమంది వ్యాఖ్యాతల అభిప్రాయం. ఇది “ఉదయాన్ని చీల్చి తెచ్చేవాడు” అనే వాక్యానికి అనుగుణంగా ఉంది. ఇబ్న్‌ అబ్బాస్‌ నుండి వచ్చిన మరో అభిప్రాయం ప్రకారం, “ఫలక్‌” అంటే నరకంలోని కారాగారం.

కల్బీ ప్రకారం, అది నరకంలోని ఒక లోయ. దహ్హాక్‌ ప్రకారం, “ఫలక్‌” అంటే సృష్టి. అయితే ప్రసిద్ధమైన అభిప్రాయం మొదటిదే. “ఆయన సృష్టించిన వాటి కీడు నుండి.”

ఈ సూరా మదనీ. “చెప్పు: నేను మానవుల ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను.” “మానవుల అధిపతి.” “మానవుల ఆరాధ్యదైవం.” “మరుగు ప్రలోభపెట్టేవాని కీడు నుండి.” దీని ఉద్దేశం షైతాను. “వస్వాస్‌” అనే పదం ప్రలోభపెట్టే చర్యకూ, ప్రలోభపెట్టేవాడికీ వాడబడుతుంది.

జజ్జాజ్‌ ప్రకారం, “వస్వాస్‌ కలిగినవాడు” అంటే ప్రలోభాలు రేకెత్తించే షైతాను. “ఖన్నాస్‌” అంటే వెనక్కి తగ్గేవాడు. అతడు మనిషి హృదయంపై కూర్చుంటాడు; మనిషి అల్లాహ్‌ను స్మరించినప్పుడు వెనక్కి తగ్గుతాడు; అజాగ్రత్తగా ఉన్నప్పుడు ప్రలోభపెడతాడు. ఖతాదా ప్రకారం, షైతానుకు కుక్క తొండంలాంటి తొండం మనిషి ఛాతీలో ఉంటుంది.

దాసుడు తన ప్రభువును స్మరించినప్పుడు అతడు వెనక్కి తగ్గుతాడు; స్మరించనప్పుడు తిరిగి వచ్చి హృదయంలో తన తలను ఉంచి, ఆశలు కల్పించి, గుసగుసలాడుతాడు.

“జిన్నులలోని వారిలోనూ, మానవులలోని వారిలోనూ” అంటే, ప్రలోభపెట్టేవాడు జిన్నులలోనూ ఉంటాడు, మానవులలోనూ ఉంటాడు; జిన్నులకు కూడా గుసగుసలాడతాడు, మానవులకు కూడా గుసగుసలాడతాడు. “మానవుల హృదయాల్లో” అనే మాటతో, తరువాత ప్రస్తావించబడిన జిన్నులు, మానవులనే ఉద్దేశించారు. కాబట్టి జిన్నులను కూడా “మానవులు” అని పేర్కొన్నారు. అలాగే వారిని “పురుషులు” అని కూడా పేర్కొన్నాడు: “జిన్నులలోని పురుషుల వద్ద శరణు కోరేవారు మానవులలోని పురుషులు ఉండేవారు” (అల్‌జిన్న్‌ 72:6).

కొందరు అరబ్బులు, జిన్నుల గుంపు వచ్చి పడినప్పుడు, “మీరు ఎవరు?” అని అడిగితే, “మేము జిన్నులలోని ప్రజలం,” అని వారు చెప్పారని పేర్కొన్నారు. ఇది ఫర్రా చెప్పిన వివరణ. మరికొందరి అభిప్రాయం ప్రకారం, మానవులలోని మనిషి మరో మనిషికి ప్రలోభాలు రేకెత్తిస్తాడని, షైతాను జిన్నులలోని మనిషికి ప్రలోభాలు రేకెత్తించినట్లే అని ఇది నిరూపిస్తుంది.

అందువల్ల “వస్వాస్‌” అనే ప్రలోభపెట్టేవాడు జిన్నులూ, మానవులూ ఇద్దరికీ వర్తిస్తాడు. అల్లాహ్‌ ఇలా అన్నాడు: “అలాగే, ప్రతి ప్రవక్తకు మానవులలోని మరియు జిన్నులలోని షైతానులను శత్రువులుగా చేశాము” (అల్‌అన్ఆమ్‌ 6:112).

ఉఖ్బా ఇబ్న్‌ ఆమిర్‌ ద్వారా ప్రవక్త ఇలా అన్నట్లు ఉల్లేఖించబడింది: “ఈ రాత్రి అవతరించిన, ఇంతకు ముందు ఎన్నడూ చూడని రెండు ఆయతుల గురించి నీకు తెలియదా? ‘చెప్పు: నేను ఉదయకాలపు ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను’, ‘చెప్పు: నేను మానవుల ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను’.” మరో హదీసులో ప్రవక్త ఉఖ్బాతో, “శరణు కోరేవారు పఠించే వాటిలో అత్యుత్తమమైన రెండు సూరాల గురించి నీకు చెప్పనా?” అని అడిగారు.

“చెప్పండి,” అని ఉఖ్బా అన్నారు. “చెప్పు: నేను ఉదయకాలపు ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను; చెప్పు: నేను మానవుల ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను,” అన్నారు.

ఆయిషా ద్వారా వచ్చిన హదీసులో, ప్రవక్త ప్రతి రాత్రి పడకకు చేరినప్పుడు తన రెండు అరచేతులను కలిపి, వాటిలో ఊది, “చెప్పు: ఆయన అల్లాహ్‌ ఒక్కడే,” “చెప్పు: నేను ఉదయకాలపు ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను,” “చెప్పు: నేను మానవుల ప్రభువు వద్ద శరణు కోరుతున్నాను” అనే సూరాలను పఠించి, సాధ్యమైనంతవరకు తన శరీరంపై చేతులు తుడిచేవారు. తల, ముఖం, శరీరం ముందుభాగం నుండి ప్రారంభించి ఇలా మూడుసార్లు చేసేవారు.

ఆయిషా ద్వారా మరో హదీసులో, ప్రవక్తకు అనారోగ్యం కలిగినప్పుడు ముఅవ్విజాత్‌ పఠించి తమపై తాము ఊదేవారని, వ్యాధి తీవ్రమైనప్పుడు ఆయిషా వాటిని ఆయనపై పఠించి, వాటి శుభం కోసం ఆయన చేతితో ఆయన శరీరాన్ని తుడిచేవారని ఉంది.

ఇబ్న్‌ ఉమర్‌ ద్వారా ప్రవక్త ఇలా అన్నట్లు ఉల్లేఖించబడింది: “రెండు విషయాల్లో తప్ప అసూయ లేదు: అల్లాహ్‌ ఖుర్‌ఆన్‌ ప్రసాదించిన వ్యక్తి దానితో రాత్రీ పగలూ నిలబడి ఉండటం; అల్లాహ్‌ సంపద ప్రసాదించిన వ్యక్తి దానిని రాత్రీ పగలూ ఖర్చు చేయటం.”

అబూ హురైరా ద్వారా ప్రవక్త ఇలా అన్నారు: “మంచి స్వరంతో ఖుర్‌ఆన్‌ పఠిస్తూ బిగ్గరగా చదివే ప్రవక్తకు అల్లాహ్‌ ఎంత శ్రద్ధగా వింటాడో, మరే విషయానికీ అంతగా వినడు.” ఇంతటితో ముగిసింది.