رَبِّ أَوْزِعْنِي، أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ، وَعَلَىٰ، وَالِدَيَّ، وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ، وَأَدْخِلْنِي بِرَحْمَتِكَ فِي عِبَادِكَ الصَّالِحِينَ.
رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَالِدَيَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَدْخِلْنِي بِرَحْمَتِكَ فِي عِبَادِكَ الصَّالِحِينَ
غږ نه شو پورته کېدای. وروسته بیا هڅه وکړئ.
نو سليمان د هغه په خبره مسكی په خندا شو او ويې ويل: زما ربه! توفیق راکړې ماته چې ستا د هغه نعمت شكر وباسم چې پر ما او زما پر مور او پلار دې پېرزو كړى او دا چې زه سم كارونه وكړم كوم چې ته يې خوښوې او په خپل رحمت سره مې خپلو نېكو بندګانو كې شامل كړې!
د «أَوْزِعْنِي» (اَوْزِعْنِي) فعل امر دی، چې معنا یې ده: ما ته د شکر کولو الهام او توفیق راکړه. دا د پاچا او پیغمبر سلیمان علیه السلام دعا ده، چې د مېږي خبره یې واورېده.
د شیخ عبدالرحمن السعدي تفسیر
نو سلیمان د هغې له خبرې څخه په تعجب، د هغې د فصاحت، نصیحت او ښې څرګندونې له امله مسکی شو. دا د پیغمبرانو علیهم السلام بشپړ ادب دی: په مناسب ځای کې تعجب کول، او خندا یې تر مسکا نه اوښتل. د رسول الله صلی الله علیه وسلم ډېره خندا هم مسکا وه؛ ځکه په لوړ غږ خندا د عقل د سپکوالي او د ادب د نشتوالي نښه ده. او د هغه څه پر وړاندې چې د تعجب وړ وي، نه مسکی کېدل او نه تعجب کول د بدخویۍ او زورواکۍ نښه ده، حال دا چې پیغمبران له دې څخه پاک دي.
سلیمان د الله شکر ادا کړ، چې دې مقام ته یې رسولی و، او ویې ویل: «زما ربه! ما ته الهام راکړه»، یعنې ما ته د دې توفیق راکړه، «چې ستا د هغه نعمت شکر ادا کړم چې پر ما او زما پر مور او پلار دې کړی دی»؛ ځکه پر مور او پلار نعمت، پر اولاد هم نعمت دی. نو له خپل رب څخه یې د دیني او دنیوي نعمتونو د شکر ادا کولو توفیق وغوښت، چې پر ده او مور او پلار یې کړي وو. «او دا چې داسې نېک عمل وکړم چې ته پرې راضي کېږې»؛ یعنې توفیق راکړه چې داسې نېک عمل وکړم چې ستا د حکم سره برابر، په اخلاص ترسره شوی او له فساد او نیمګړتیاوو څخه خوندي وي.
«او په خپل رحمت سره مې د خپلو نېکو بندګانو په ډله کې داخل کړه»؛ له دې رحمت څخه جنت هم دی، ځکه رحمت د نېکانو لپاره د هغوی د بېلابېلو درجو او مقامونو له مخې ټاکل شوی دی. دا هغه بېلګه ده چې الله د مېږي د خبرې او غږ د اورېدو پر مهال د سلیمان له حالته بیان کړې ده.
د امام ابن کثیر تفسیر
«نو د هغې له خبرې څخه په خندا مسکی شو او ویې ویل: زما ربه! ما ته الهام راکړه چې ستا د هغه نعمت شکر ادا کړم چې پر ما او زما پر مور او پلار دې کړی دی، او داسې نېک عمل وکړم چې ته پرې راضي کېږې»؛ یعنې ما ته د هغه نعمت د شکر ادا کولو الهام راکړه چې پر ما دې کړی، لکه د مرغانو او حیواناتو د خبرو راښودل، او پر زما مور او پلار دې د اسلام او پر تا د ایمان نعمت کړی دی. «او داسې نېک عمل وکړم چې ته پرې راضي کېږې»؛ یعنې داسې عمل چې خوښوې یې او پرې راضي کېږې. «او په خپل رحمت سره مې د خپلو نېکو بندګانو په ډله کې داخل کړه»؛ یعنې کله چې مې وفات کړې، له خپلو نېکو بندګانو او خپلو دوستانو له لوړې ډلې سره مې یوځای کړه.
د ځینو مفسرانو دا خبرې چې دا دره د شام په سیمه یا بل ځای کې وه، او دا مېږی د مچ په څېر دوه وزرونه لرل، یا نورې داسې ویناوې، کومه ګټه نه لري. له نوف البکالي څخه روایت دی چې ویې ویل: د سلیمان مېږي د لېوانو په څېر وو. ما دا عبارت داسې لوستی و چې په منځ کې یې د «ي» توری و، خو سم یې د «ب» توری دی، او دا د لیکنې تېروتنه ده، الله ښه پوهېږي. موخه دا ده چې سلیمان علیه السلام د هغې خبره درک کړه او له دې امله مسکی شو؛ دا رښتیا هم ډېر لوی کار دی.
ابن ابي حاتم ویلي: پلار مې راته حدیث بیان کړ، محمد بن بشار راته حدیث بیان کړ، یزید بن هارون راته حدیث بیان کړ، مسعر د زید العمي له لارې، هغه له ابي الصدیق الناجي څخه روایت کوي چې ویې ویل: سلیمان علیه السلام د باران د دعا لپاره ووت. ناڅاپه یې یو مېږی ولید چې پر شا غځېدلی و او خپلې پښې یې اسمان ته پورته کړې وې، او ویل یې: «اې الله! موږ ستا له مخلوقاتو یو او ستا له اوبو بېنیازه نه یو؛ که باران رانه کړې، هلاک به شو.» سلیمان علیه السلام وویل: «بېرته ستانه شئ؛ تاسو ته د نورو د دعا له امله باران درکړل شو.»
په صحیح مسلم کې د عبدالرزاق، له معمر، له همام، له ابي هریره څخه، له نبي صلی الله علیه وسلم څخه ثابت روایت دی: «یو مېږي له پیغمبرانو څخه یو پیغمبر وچیچه، نو هغه د مېږیانو د یوه کلي د سوځولو امر وکړ. الله ورته وحې وکړه: آیا دا چې یو مېږي تا وچیچه، د امتونو له هغو امتونو څخه دې یو امت هلاک کړ چې تسبیح یې ویله؟ ولې دې یوازې یو مېږی نه و سوځولی؟»
د البغوي تفسیر
د الله تعالی دا وینا: «نو د هغې له خبرې څخه په خندا مسکی شو.» زجاج ویلي: د پیغمبرانو ډېره خندا مسکا وه. «په خندا» یعنې مسکی شو. ویل شوي چې د خندا پیل یې مسکا وه او پای یې خندا.
عبد الواحد الملیحي موږ ته خبر راکړ؛ احمد بن عبدالله نعیمي موږ ته خبر راکړ؛ محمد بن یوسف موږ ته حدیث بیان کړ؛ محمد بن اسماعیل موږ ته حدیث بیان کړ؛ یحیی بن سلیمان راته حدیث بیان کړ؛ ابن وهب راته حدیث بیان کړ؛ عمرو، یعنې د حارث زوی، موږ ته خبر راکړ؛ النضر هغه ته د سلیمان بن یسار له لارې له عائشې څخه حدیث روایت کړ چې هغې وویل: ما هېڅکله رسول الله صلی الله علیه وسلم دومره په پراخه خندا نه دی لیدلی چې د خولې دننه برخه یې ښکاره شي؛ هغه به یوازې مسکا کوله.
عبدالله بن عبدالصمد جوزجاني موږ ته خبر راکړ؛ ابوالقاسم خزاعي موږ ته خبر راکړ؛ هیثم بن کلیب موږ ته حدیث بیان کړ؛ ابو عیسی موږ ته حدیث بیان کړ؛ قتیبه بن سعید موږ ته حدیث بیان کړ؛ ابن لهيعه د عبدالله بن مغیره له لارې، هغه د عبدالله بن الحارث بن جزء له لارې روایت کوي چې ویې ویل: ما له رسول الله صلی الله علیه وسلم څخه زیات مسکی کېدونکی څوک نه دی لیدلی. مقاتل ویلي: د سلیمان خندا د مېږي له خبرې څخه د تعجب له امله وه؛ ځکه کله چې انسان داسې څه وویني چې له مخکې ورسره بلد نه وي، تعجب کوي او خندا ورځي. بیا سلیمان د خپل رب د هغو نعمتونو شکر ادا کړ چې ورباندې یې کړي وو. «او ویې ویل: زما ربه!
ما ته الهام راکړه»؛ یعنې ما ته الهام وکړه، «چې ستا د هغه نعمت شکر ادا کړم چې پر ما او زما پر مور او پلار دې کړی دی، او داسې نېک عمل وکړم چې ته پرې راضي کېږې، او په خپل رحمت سره مې د خپلو نېکو بندګانو په ډله کې داخل کړه»؛ یعنې ما د هغوی په ډله کې شامل کړه، نوم مې د هغوی له نومونو سره ثبت کړه او د هغوی له ډلې سره مې راپاڅوه. ابن عباس ویلي: مطلب یې دا دی چې له ابراهیم، اسماعیل، اسحاق، یعقوب او له هغوی وروسته پیغمبرانو سره مې یوځای کړه. او ویل شوي: د خپلو نېکو بندګانو په ډله کې مې د خپل رحمت له مخې جنت ته داخل کړه.
په «صحیح مسلم» (شمېره ۲۷۳۴) کې د شکر (شُکر) د فضیلت او د شکر له امله د نېکیو د زیاتېدو په اړه روایت شوی دی.