د ایمان پر لار صبر او استقامت
رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا، وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ.
رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ
غږ نه شو پورته کېدای. وروسته بیا هڅه وکړئ.
او ته له موږ څخه پرته له دې د بل څه غچ نه اخلې چې موږ د خپل رب آيتونه ومنل، كله چې راته راغلل. زموږ ربه! پر موږ صبر راتوی كړه او مسلمانان مو له دنيا تېر كړه.
دعا د فرعون پخوانیو جادوګرانو کړې وه؛ هغوی د موسی علیه السلام د امسا له معجزې وروسته ایمان راوړ او د دردناک اعدام له ګواښ سره مخ شول. په دې دعا کې «أفرغ» او «توفنا» فعلونه راغلي دي.
د شیخ عبدالرحمن السعدي تفسیر
«او ته له موږ څخه څه عیب اخلې؟» یعنې زموږ د ایمان له امله، چې ته یې نه منې او موږ پرې ګواښې، په موږ کې څه عیب وینې؟ زموږ ګناه یوازې دا ده چې پر خپل رب مو ایمان راوړی دی. که دا داسې ګناه وي چې عیب وګڼل شي او د هغې خاوند د سزا وړ وي، نو همدا زموږ ګناه ده.
بیا یې له الله تعالی څخه وغوښتل چې ټینګ یې کړي او صبر ورپه برخه کړي، نو ویې ویل: «زموږ ربه! پر موږ صبر راتوی کړه»؛ یعنې پر موږ لوی صبر راولېږه. نکره راوړل یې پر لویوالي دلالت کوي، ځکه دا یوه ستره ازموینه ده چې د ژوند د له منځه تلو لامل کېږي. په دې حالت کې ډېر صبر ته اړتیا وي، څو زړه ټینګ شي، مؤمن پر خپل ایمان ډاډه پاتې شي او له سختې وارخطایۍ خلاص شي.
«او مسلمانان مو له دنیا تېر کړه»؛ یعنې ستا امر ته غاړه ایښودونکي او ستا د رسول پیروان مو له دنیا یوسه. ظاهراً فرعون او د هغه ملګري هغه څه ورسره وکړل چې ګواښ یې ورته کړی و، او الله تعالی هغوی پر ایمان ټینګ وساتل. خو فرعون، د هغه مشران او د هغوی پیروان د الله له نښو څخه لويي وکړه او په ظلم او سرغړونه یې هغه رد کړې، سره له دې چې نښې موږ ته راغلې وې.
د امام ابن کثیر تفسیر
کله چې هغوی وویل: «زموږ ربه! پر موږ صبر راتوی کړه»؛ یعنې پر خپل دین د صبر او ټینګښت توان راکړه. «او مسلمانان مو له دنیا تېر کړه»؛ یعنې ستا د پېغمبر موسی علیه السلام پیروان مو له دنیا یوسه. هغوی فرعون ته وویل: «نو هغه څه وکړه چې ته یې کوونکی یې؛ ته یوازې د دې دنیا په ژوند کې پرېکړه کولای شې.
موږ پر خپل رب ایمان راوړی دی، څو زموږ ګناهونه او هغه جادو چې تا پرې مجبور کړي وو، وبخښي. او الله غوره او تلپاتې دی. څوک چې خپل رب ته مجرم ورشي، د هغه لپاره جهنم دی؛ هلته به نه مري او نه به ژوندی وي. او څوک چې خپل رب ته مؤمن ورشي، په داسې حال کې چې نېک عملونه یې کړي وي، نو د هغوی لپاره لوړې درجې دي» (طه: ۷۲–۷۵).
د ورځې په پیل کې جادوګران وو او د هغې په پای کې د الله په لار کې شهیدان او نېکان شول. ابن عباس، عبید بن عمیر، قتاده او ابن جریج ویلي دي: د ورځې په پیل کې جادوګران وو او د هغې په پای کې شهیدان شول.
د البغوي تفسیر
«او ته له موږ څخه څه عیب اخلې؟» یعنې زموږ په کوم کار خپه یې؟ ضحاک او نورو ویلي دي: یعنې زموږ په څه ملامتوي؟ عطاء ویلي دي: موږ کومه ګناه لرو چې ته مو پرې عذابوې؟ یوازې دا چې «کله چې زموږ د رب نښې موږ ته راغلې، پر هغو مو ایمان راوړ».
بیا یې الله عزوجل ته پناه یووړه او ویې ویل: «زموږ ربه! پر موږ صبر راتوی کړه»؛ یعنې صبر پر موږ راواچوه. «او مسلمانان مو له دنیا تېر کړه». کلبی یادونه کړې چې فرعون د هغوی لاسونه او پښې پرې کړې او په دار یې وځړول. بل روایت وایي چې فرعون پر هغوی لاسبری نه شو؛ ځکه الله تعالی فرمایلي دي: «نو هغوی به هېڅکله تاسو ته ونه رسېږي. زموږ د نښو په برکت، تاسو دواړه او ستاسو پیروان به برلاسي وي» (القصص: ۳۵).
د امام احمد په «مسند» کې (شمېره ۲۴۱۰) هغه روایتونه نقل شوي چې د سختو واکمنانو پر وړاندې د مؤمنانو د ټینګښت عظمت بیانوي.