Samir iyo ku sugnaanshaha Islaamka
رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا، وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ.
رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ
Lama soo dejin karin maqalka. Mar kale isku day goor dambe.
126. Ma jiro waxaad nagu naceyso aan ahayn inaan rumeynay Calaamooyinka Rabbigayo markay noo yimaadeen! Rabbigayow! Nagu shub samir oo na oofso innagoo kuu hoggaansan Muslimiin ah.
Qaababka ducada waxaa ka mid ah falalka «afrigh» (أَفْرِغْ) iyo «tawaffanaa» (تَوَفَّنَا). Waa ducadii saaxiriintii Fircoon ee hore u ahaan jiray, kuwaas oo rumeeyay ka dib mucjisadii usha Muuse, nabadgelyo korkiisa ha ahaatee, dabadeedna la kulmay hanjabaad ah in lagu ciqaabo dil xanuun badan.
Tafsiirka Sheekh Cabdiraxmaan As-Sacdi
Erayada “Maxaad nagu ceebaynaysaa?” waxay ka dhigan yihiin: Maxaad nagu canaananaysaa diidmadaada iyo hanjabaadda aad nagu jeedinayso? Dembi aan galnay ma jiro aan ka ahayn inaan Rabbigeen rumaynay. Hadday tani tahay dembi lagu ceebaynayo qofkii sameeya, ciqaabtana uu mudan yahay, waa kaas dembigayagu.
Dabadeed waxay Alle ka baryeen inuu adkeeyo oo samir siiyo, waxayna yidhaahdeen: “Rabbiyow, nagu shub” oo nagu soo deeq “samir” weyn, sida uu muujinayo erayga oo aan la cayimin. Waayo, tani waa imtixaan weyn oo nafta lagu waayi karo; sidaas darteed samir badan ayaa loo baahan yahay, si qalbigu u adkaysto, mu’minkuna iimaankiisa ugu xasilo, welwelka badanna uga ba’o. “Oo na oofso annagoo Muslimiin ah” waxay ka dhigan tahay: annagoo amarkaaga isu dhiibnay oo Rasuulkaaga raacayna. Sida muuqata, Fircoon wuxuu ku sameeyay wixii uu ugu hanjabay, Allena wuxuu ku sugay iimaanka.
Fircoon, madaxdiisii iyo dadweynihii raacayba waxay isu kibriyeen aayadaha Alle, waxayna ku inkireen dulmi iyo isla-weyni markii ay noo yimaadeen.
Tafsiirka Imaam Ibnu Kathiir
Markay yidhaahdeen: “Rabbiyow, nagu shub samir”, waxay ula jeedeen: nagu wada gallad samir aan diintaada ugu sabirno oo aan ku sugnaanno. “Oo na oofso annagoo Muslimiin ah” waxay ka dhigan tahay: annagoo raacayna Nebigaaga Muuse, nabadgelyo korkiisa ha ahaatee. Waxayna Fircoon ku yidhaahdeen: “Fuliso waxaad fulinaysid oo dhan; adigu waxaad xukuntaa oo keliya noloshan adduun. Annagu Rabbigayo ayaan rumaynay si uu noogu dhaafo gefafkayaga iyo sixirka aad nagu khasabtay.
Alle ayaa khayr badan oo waaraya. Qofkii Rabbigiis ugu yimaada isagoo dambiile ah, Jahannamo ayuu mudanayaa; kuma dhimanayo dhexdeeda, kumana noolaanayo nolol raaxo leh. Qofkii ugu yimaada isagoo mu’min ah oo camallo wanaagsan sameeyay, kuwaas waxay heli doonaan darajooyinka sare.” Maalintii bilowgeedii waxay ahaayeen saaxiriin, dhammaadkeediina waxay noqdeen shahiiddo wanaagsan.
Ibnu Cabbaas, Cubayd bin Cumayr, Qataadah iyo Ibnu Jurayj waxay yidhaahdeen: “Bilowga maalinta waxay ahaayeen saaxiriin, dhammaadkeedana shahiiddo ayay noqdeen.” (Suuradda Daahaa, 72–75).
Tafsiirka Al-Baqawi
Erayada “Maxaad nagu nacaysaa?” waxay ka dhigan yihiin: Maxaad nagu neceb tahay? Ad-Dahhaak iyo kuwo kale waxay yidhaahdeen: Maxaad nagu ceebaynaysaa? Cataa’ wuxuu yidhi: Ma jiro dembi aanu kugu galnay oo aad nagu ciqaabto, marka laga reebo inaan rumaynay aayadaha Rabbigayaga markii ay noo yimaadeen.
Dabadeed waxay magangaleen Alle, wayna yidhaahdeen: “Rabbiyow, nagu shub” oo nagu soo deeq “samir, oo na oofso annagoo Muslimiin ah.” Al-Kalbi wuxuu sheegay in Fircoon ka gooyay gacmahooda iyo lugahooda, dabadeedna uu iskutallaabta ku deldelay. Qaar kalena waxay sheegeen inuusan awoodin inuu wax yeelo, sababo la xiriira hadalka Alle: “Iyagu idinma gaadhi doonaan; Calaamooyinkayaga dartood, idinka iyo kuwa idin raacaba ayaa guulaysan doona” (Suuradda Al-Qasas, 35).
Musnada Imaam Axmed (lambarka 2410) waxaa lagu soo weriyey riwaayado ka hadlaya weynaanta adkaysiga mu’miniinta marka ay la kulmaan madax xukun adag.