Obsa fi amantii gaafachuu
رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا، وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ.
رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَتَوَفَّنَا مُسْلِمِينَ
Sagalee fe'uun hin danda'amne. Booda irra deebi'ii yaali.
"Mallattooleen Gooftaa keenyaa yeroma nutti dhuftu itti amanuu (keenya) malee wanti nurraa haaloo bahattu hin jiruGooftaa keenya! obsa nurratti dhangalaasiMuslimoota godhii nu ajjeesi" (jedhan)
Jecha: Jechoonni “afrigh” (أَفْرِغْ) fi “tawaffanaa” (تَوَفَّنَا). Du’aa falfaltoota Fira’oon kanneen erga mallattoo ulee Muusaa arganii amanan, doorsisa ajjeechaa suukaneessaa isaan mudate dura godhan.
Tafsiira Sheekh Abdurrahmaan As-Sa'dii
“Wanta nutti aartu” jechuun: “Wanta ittiin nu qeeqxu, waan ati nu irratti raawwachuuf sodaachistu maal dha? Badii nuti qabnu hin jiru, Rabbii keenya irratti amanuu keenya malee. Yoo kun badii namni ittiin qeeqamu, kan nama isaa adabbiif malu ta’e, badiin keenya kana qofa.” Sana booda akka isaan amantii keessatti jajjabeeffamanii, obsa argatan Rabbii kadhatanii akkana jedhan: “Gooftaa keenya!
Nurratti obsa dhangalaasi.” Jechuunis: obsa guddaa nuuf kenni. Jechi kun wanta guddaa ta’uu isaa agarsiisa; sababiin isaas, kun qormaata guddaa lubbuu namaa balleessuu danda’uudha. Kanaaf onneen jabaatee dhaabbatu, mu’minni amantii isaa irratti tasgabbaa’u, rifannaan guddaanis isa irraa baduuf obsa baay’ee barbaachisa.
“Muslimoota taanee nu du’isi” jechuun: ajaja Keetif kan bitamnu, Ergamaa Kees kan hordofnu taanee nu du’isi. Mul’ataan, Fira’oon waan isaan irratti doorsise isaan irratti raawwate; Rabbiin immoo amantii irratti isaan jabeesse. Fira’oon, gorsitootni isaa fi namoonni isaan hordofan ayatoota Rabbii irratti of tuulanii, hacuuccaa fi of tuulummaadhaan isaan haalan. “Yeroo isaan nu bira ga’an ayatoota…”
Tafsiira Imaam Ibn Kasiir
Isaan, “Gooftaa keenya! Nurratti obsa dhangalaasi” jechuun, amantii Kee irratti obsa akka qabnuu fi itti jabaatnee akka dhaabbannu nu godhi jechuu dha. “Muslimoota taanee nu du’isi” jechuun immoo, Nabii Kee Muusaa عليه السلام kan hordofnu taanee nu du’isi jechuu dha. Fira’ooniinis akkana jedhan: “Waan gootu gochuu kee raawwadhu; ati jireenya addunyaa kana keessatti qofa murtii kennita.
Nuti Rabbii keenya irratti amanne, inni dogoggora keenyaafi falfala akka hojjennaaf nu dirqisiifte nuuf dhiisuuf. Rabbiin irra caalaa, hafuu fi turuu dha. Namni badii hojjetee Rabbii isaa bira dhufu, Jahaannam isaaf jira; achi keessatti hin du’u, hin jiraatus. Namni immoo mu’mina ta’ee, hojii gaggaarii hojjatee gara Isaa dhufu, isaan sadarkaa ol’aanaa qabu.”
Isaan ganama falfaltoota turan; galgala immoo shahiidota gaggaarii ta’an. Ibn Abbaas, Ubayd ibn Umayr, Qataadah fi Ibn Jurayj akkana jedhan: “Ganama falfaltoota turan; galgala shahiidota ta’an.” (Xaahaa: 72–75).
Tafsiira Al-Baghawii
“Wanta nutti aartu” jechuun: “Wanta nu jibbitu.” Dahhaakii fi kanneen biroon akkana jedhan: “Wanta nutti himattu.” Ataa’ immoo akkana jedhe: “Wanta ittiin nu adabdu badii nuti si biratti qabnu hin jiru; ayatoota Rabbii keenyaa yeroo nu bira ga’anitti amanuu keenya malee.” Sana booda gara Rabbii Ol’aanaa fi Guddaa ta’eetti maganfatanii akkana jedhan: “Gooftaa keenya!
Nurratti dhangalaasi” jechuunis: “Nurratti roobsi.” “Obsa; Muslimoota taanee nu du’isi.” Kalbiin akka dabarseetti, Fira’oon harkaafi miila isaanii muree, isaan fannise. Namoonni biroon immoo inni isaan irratti aangoo hin arganne jedhan; sababiin isaas Rabbiin akkana jedheera: “Mallattoolee Keenyaan isin lamaanis, warri isin hordofanis injifattoota ta’u; isaan isinitti hin dhiyaatan.” (Al-Qasas: 35).
Musnad Imaam Ahmad keessatti (Lakk. 2410), obsaan jabaatanii bulchitoota gara-jabeeyyii dura dhaabbachuu mu’minootaa ilaalchisee riwaayatoonni guddaa isaanii ibsan ni dabarfamu.