Сабр ва устуворӣ бар имон

Тафсири шайх Абдурраҳмон ас-Саъдӣ

«Ва ту аз мо чӣ интиқом мегирӣ?» Яъне: ба сабаби инкорамон ба ту ва таҳдидат ба мо, дар мо чӣ айбе мебинӣ? Мо гуноҳе надорем, ҷуз ин ки ба Парвардигорамон имон овардаем. Пас, агар ин гуноҳе бошад, ки сарзаниш шавад ва соҳиби он сазовори ҷазо гардад, гуноҳи мо ҳамин аст.

Сипас аз Аллоҳ хостанд, ки онҳоро устувор гардонад ва сабр диҳад, гуфтанд: «Парвардигоро, бар мо фурӯ рез» — яъне бар мо «сабри бузурге» бибор; нокира омадани калима ба бузургии он далолат мекунад, зеро ин озмоиши бузургест, ки метавонад ҷони инсонро бигирад. Барои чунин озмоиш сабри фаровон лозим аст, то дил устувор бимонад, мӯъмин бар имони худ оромиш ёбад ва изтироби зиёд аз ӯ дур шавад. «Ва моро дар ҳоле бимирон, ки мусалмон бошем», яъне фармонбардори амри Ту ва пайрави Паёмбарат бошем. Зоҳиран, Фиръавн он чиро, ки ба онҳо таҳдид карда буд, бар сари онҳо овард ва Аллоҳи Таъоло онҳоро бар имон устувор гардонд.

Аммо Фиръавн, бузургони ӯ ва оммаи мардум, ки аз онҳо пайравӣ мекарданд, дар баробари оятҳои Аллоҳ такаббур варзиданд ва аз рӯи ситам ва саркашӣ онҳоро инкор карданд: «чун оятҳои Парвардигорамон ба мо расид».

Тафсири имом Ибни Касир

Онҳо гуфтанд: «Парвардигоро, бар мо сабр фурӯ рез», яъне моро ба сабр бар дини Ту ва устуворӣ бар он фаро гир. «Ва моро дар ҳоле бимирон, ки мусалмон бошем», яъне пайрави паёмбарат Мӯсо (алайҳиссалом) бошем. Ва ба Фиръавн гуфтанд: «Пас, ҳар чӣ мехоҳӣ, бикун; ту танҳо дар ин зиндагии дунё ҳукм меронӣ. Мо ба Парвардигорамон имон овардаем, то гуноҳони моро ва он ҷодугариро, ки моро ба он маҷбур кардӣ, биёмурзад.

Ва Аллоҳ беҳтар ва пойдортар аст. Ҳар кӣ назди Парвардигораш гунаҳкор биёяд, барои ӯ ҷаҳаннам аст; дар он на мемирад ва на зинда мемонад. Ва ҳар кӣ назди Ӯ мӯъмин биёяд ва корҳои шоиста анҷом дода бошад, барои онон мартабаҳои баланд аст». Онҳо дар оғози рӯз ҷодугар буданд, аммо дар поёни он шаҳидони некӯкор шуданд.

Ибни Аббос, Убайд ибни Умайр, Қатода ва Ибни Ҷурайҷ гуфтаанд: «Онҳо дар оғози рӯз ҷодугар буданд ва дар поёни он шаҳид шуданд». (Тоҳо, 72–75).

Тафсири ал-Бағавӣ

«Ва ту аз мо чӣ бад мебинӣ?» Яъне: аз мо чӣ нохуш дорӣ? Заҳҳок ва дигарон гуфтаанд: «Чӣ айбе бар мо мегирӣ?» Ато гуфтааст: «Мо назди ту чӣ гуноҳе дорем, ки ба сабаби он моро азоб медиҳӣ?» Ҷуз ин ки ба оятҳои Парвардигорамон, ҳангоме ки ба мо расиданд, имон овардем».

Сипас ба Аллоҳи Азза ва Ҷалла паноҳ бурда, гуфтанд: «Парвардигоро, бар мо фурӯ рез», яъне бибор, «сабреро ва моро дар ҳоле бимирон, ки мусалмон бошем». Калбӣ зикр кардааст, ки Фиръавн дасту пойҳои онҳоро бурида, ба дор овехт. Дигарон гуфтаанд, ки ӯ натавонист ба онҳо осеб расонад, зеро Аллоҳи Таъоло фармудааст: «Онҳо ба сабаби оятҳои Мо ба шумо даст нахоҳанд ёфт; шумо ва пайравонатон ғолиб ҳастед» (Ал-Қасас, 35).