Sùúrù àti ìdúróṣinṣin nínú ìgbàgbọ́

Tafsīr ti Shaykh ʿAbdurraḥmān as-Saʿdī

“Kí ni ìwọ ń dá wa lẹ́bi fún?” Ìtumọ̀ rẹ̀ ni pé: Kí ni ẹ̀bi tí o rí lọ́dọ̀ wa nítorí pé a kọ̀ ọ́, àti nítorí ìhalẹ̀ rẹ sí wa? Kò sí ẹ̀ṣẹ̀ kan lọ́wọ́ wa àfi pé a gbà Olúwa wa gbọ́. Nítorí náà, bí èyí bá jẹ́ ẹ̀ṣẹ̀ tí a ń báni wí, tí ẹni tó bá ṣe é sì yẹ fún ìjìyà, ẹ̀ṣẹ̀ wa nìyẹn.

Lẹ́yìn náà, wọ́n bẹ Ọlọ́run pé kí Ó mú wọn dúró ṣinṣin, kí Ó sì fún wọn ní sùúrù. Wọ́n wí pé: “Olúwa wa, tú sùúrù sórí wa,” ìyẹn ni pé, fún wa ní sùúrù púpọ̀. Ọ̀rọ̀ náà wá ní ìrísí àìtọ́kasí pàtó, èyí tó fi hàn pé sùúrù ńlá ni wọ́n ń béèrè, nítorí pé àdánwò yìí tóbi, ó sì lè yọrí sí ikú. Nínú irú ipò bẹ́ẹ̀, a nílò sùúrù púpọ̀ kí ọkàn lè dúró ṣinṣin, kí onígbàgbọ́ lè ní ìfọ̀kànbalẹ̀ nínú ìgbàgbọ́ rẹ̀, kí ìdààmú ńlá tó ń bá a lọ sì lè kúrò.

“Kí O sì pa wá ní ipò àwọn Mùsùlùmí,” ìyẹn ni pé, ní àwọn tí wọ́n tẹríba fún àṣẹ Rẹ, tí wọ́n sì ń tẹ̀lé Òjíṣẹ́ Rẹ. Ó hàn gbangba pé Fáráò mú ìhalẹ̀ rẹ̀ ṣẹ sí wọn, àti pé Ọlọ́run Ọba Aláṣẹ mú wọn dúró ṣinṣin lórí ìgbàgbọ́. Ní ti Fáráò, àwọn olórí rẹ̀, àti àwọn aráàlú tó ń tẹ̀lé wọn, wọ́n gbéraga sí àwọn àmì Ọlọ́run, wọ́n sì sẹ́ wọn nítorí ìwà ìrẹ́jẹ àti ìgbéraga, nígbà tí àwọn àmì náà dé bá wọn.

Tafsīr ti Imam Ibn Kathīr

Nígbà tí wọ́n sọ pé: “Olúwa wa, tú sùúrù sórí wa,” ìtumọ̀ rẹ̀ ni pé: Kí O fi sùúrù kún wa láti lè dúró lórí ẹ̀sìn Rẹ, kí a sì lè dúró ṣinṣin nínú rẹ̀. “Kí O sì pa wá ní ipò àwọn Mùsùlùmí,” ìyẹn ni pé, kí a jẹ́ ọmọlẹ́yìn wòlíì Rẹ Mùsà, kí ìkẹ́ Ọlọ́run máa bá a. Wọ́n sì sọ fún Fáráò pé: “Nítorí náà, ṣe gbogbo ohun tí o fẹ́ ṣe; ìwọ lè ṣe àṣẹ rẹ nínú ìyè ayé yìí nìkan. A ti gba Olúwa wa gbọ́ kí Ó lè dárí àwọn àṣìṣe wa jì wá, àti ohun tí o fi ipá mú wa ṣe nínú iṣẹ́ idán.

Ọlọ́run ló dára jù, Ó sì wà títí láé. Dájúdájú, ẹni tí ó bá dé ọ̀dọ̀ Olúwa rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ẹlẹ́ṣẹ̀, Jahannama ni yóò jẹ́ tirẹ̀; kò ní kú níbẹ̀, kò sì ní wà láàyè. Ṣùgbọ́n ẹni tí ó bá dé ọ̀dọ̀ Rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí onígbàgbọ́, tí ó sì ti ṣe àwọn iṣẹ́ rere, irú àwọn ẹni bẹ́ẹ̀ ni àwọn ipò gíga jùlọ yóò jẹ́ tiwọn” (Ṭā Hā 20:72–75). Ní ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀sán, wọ́n jẹ́ onídán; ní òpin rẹ̀, wọ́n di àwọn ajẹ́rìí rere.

Ibn ʿAbbās, ʿUbayd ibn ʿUmayr, Qatādah àti Ibn Jurayj sọ pé: “Ní ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀sán, wọ́n jẹ́ onídán, ní òpin rẹ̀ sì wọ́n di àwọn ajẹ́rìí.” (Ṭā Hā 20:72–75).

Tafsīr al-Baghawī

“Kí ni ìwọ kórìíra nínú wa?” Ìtumọ̀ rẹ̀ ni pé: Kí ni ohun tí o korira nínú wa? Al-Ḍaḥḥāk àti àwọn mìíràn sọ pé: “Kí ni o ń ṣàríwísí wa fún?” ʿAṭāʾ sọ pé: “Kí ni ẹ̀bi tí a ní lọ́dọ̀ rẹ̀ tí o fi ń jẹ wá níyà? Kò sí ohun mìíràn àfi pé a gba àwọn àmì Olúwa wa gbọ́ nígbà tí wọ́n dé bá wa.”

Lẹ́yìn náà, wọ́n yíjú sí Ọlọ́run Olódùmarè, wọ́n sì sọ pé: “Olúwa wa, tú”—ìyẹn ni pé, dà—“sùúrù sórí wa, kí O sì pa wá ní ipò àwọn Mùsùlùmí.” Al-Kalbī mẹ́nu kan pé Fáráò gé ọwọ́ àti ẹsẹ̀ wọn, ó sì kàn wọ́n mọ́ àgbélébùú. Ṣùgbọ́n àwọn mìíràn sọ pé kò lè borí wọn, nítorí ọ̀rọ̀ Ọlọ́run Ọba Aláṣẹ pé: “Wọn kò ní lè dé ọ̀dọ̀ yín nítorí àwọn àmì Wa; ẹ̀yin méjèèjì àti àwọn tó bá tẹ̀lé yín ni yóò ṣẹ́gun” (Al-Qaṣaṣ 28:35).